عــــــــــــــــــــــــــــــــلم وادب

عــــــــــــــلمی و آمــــــــــوزشی

امروزه مدیریت، یکی از مهمترین علوم عصر جدید محسوب گردیده و روز به روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود. به‌طور کلی، مدیریت به موازات پیچیده‌تر شدن و محدود شدن منابع مالی و مادی سازمان‌ها، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. مدیریت آموزشی، یکی از جدیدترین شاخه‌های علمی – پژوهشی مدیریت است که اصول و مبانی آن عمدتا ناشی از مطالعات و پژوهش‌های صاحبنظران مدیریت در زمینه صنعت، تجارت و آموزش و پرورش است.[1]
 
تعریف مدیریت
  مدیریت در مفهوم کلی و عام، از دیدگاه‌های متفاوتی تعریف شده است. ماری پارکر فالت می‌گوید: مدیریت، هنر انجام دادن کارها به وسیله‌ی دیگران است. در این معنی هر کس بتواند کارها را با استفاده از نیروی دیگران به انجام برساند، مدیر است. به عبارت دیگر، مدیر هماهنگ‌کننده و کنترل‌کننده فعالیت‌های دسته‌جمعی برای رسیدن به هدف مطلوب سازمان با حداکثر کارآیی است.[2]
  در تعریف جامع‌تر، مدیریت را هماهنگی منابع انسانی و مادی در جهت تحقق هدف‌های سازمانی گفته‌اند.[3]
  می‌توان گفت: مدیریت، فعالیتی است منظم، در جهت تحقق هدف‌های معین که از طریق ایجاد روابط میان منابع موجود، انجام دادن کار با مشارکت افراد دیگر و شرکت فعال در تصمیم‌گیری صورت می‌گیرد. به بیان دیگر، منظور اصلی مدیریت در هر سازمانی عبارت است از هماهنگ‌سازی کوشش‌های افراد انسان و استفاده از منابع دیگر برای تحقق هدف‌های سازمان. در مؤسسات آموزشی این هدف‌ها مربوط به امور آموزش و پرورش و پیشبرد یادگیری است.[4]
 
فراگرد مدیریت
  تلقی مدیریت به عنوان "فراگرد" یا "فرایند" نسبتا تازگی دارد. مفهوم فراگرد، بر شیوه منظم انجام دادن کارها دلالت دارد و به توالی گام‌ها یا عناصری که به هدف خاصی منجر می‌شود، اشاره می‌کند. زیرا که همه مدیران، صرفنظر از قابلیت‌ها یا مهارت‌های خاص خود، به فعالیت‌های پیوسته و منظمی می‌پردازند تا به هدف‌های معین نایل گردند. نخستین بار سقراط از مدیریت به عنوان فراگرد اجتماعی یاد کرد؛ فراگردی که متضمن یک سلسله وظایف، فعالیت‌ها و روابط متقابل بوده و مناسبات و روابط متقابل افراد در آن نقشی اساسی دارد.[5]
 
تعریف مدیریت آموزشی
  مدیریت آموزشی به معنی عام، برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، هدایت، هماهنگی و نظارت و ارزشیابی فرایند آموزش تعریف شده است. اما مدیریت به معنی خاص، به صورت‌های زیر تعریف می‌شود:
·        مدیریت آموزشی، راهنمایی، مددکاری و ایجاد محیط مناسب برای فعالیت آموزشی است.
·        مدیریت آموزشی، فراگردی اجتماعی است که مستلزم ایجاد، نگهداشتن، برانگیختن، کنترل کردن و وحدت بخشیدن نیروهای انسانی و مادی می‌باشد که به‌طور رسمی و غیررسمی در درون یک نظام واحد شکل و سازمان می‌یابند، تا هدف‌ها و مقاصد آموزشی را تحقق بخشند.
·        مدیریت آموزشی، فرایند هماهنگ کردن استعدادهای آدمی و بهره‌گیری از شرایط محیطی برای اهداف آموزشی است.[6]
 
  با توجه به آنچه گفته شد، مدیریت آموزشی غالبا به معنی خاص، مورد نظر است. یعنی مدیریت آن بخشی از فعالیت‌های سازمان‌های آموزشی است که مستقیما با امر آموزش و پرورش و یادگیری مرتبط است. از جمله، فعالیت‌های مربوط به برنامه‌های آموزشی، مواد و محتوای دروس، روش‌ها و وسایل آموزشی، مشاوره و راهنمایی تحصیلی، اقدامات آموزشی مکمل، امور معلمان و دانش‌آموزان.[7]
 
ضرورت مدیریت آموزشی
  امروزه، عصر مدیریت و رهبری است و موفقیت نهادها و سازمان‌ها تا حد زیادی به کارآیی و اثربخشی مدیریت بستگی دارد.[8] ساخت نظام آموزشی هر کشوری دربرگیرنده‌ی مجموعه‌ای از نیازهای سازمان‌های رسمی آن کشور بوده و عملکرد نظام آموزش و پرورش که مدیران آموزشی اداره آن را بر عهده دارند، نه تنها از نظر پیشرفت اقتصادی و اجتماعی مهم است، بلکه از نظر تأثیری که بر تحرک شغلی و انتظارات دارد، از اهمیت تعیین‌کننده‌ای برخوردار است. همچنین آموزش و پرورش، بهترین وسیله، برای ایجاد تغییر ارزش‌ها و رفتارها به‌شمار رفته و باعث می‌شود که افراد، به تناسب استعداد و رغبتی که دارند برای انجام خدمت‌های اجتماعی و اقتصادی و کسب مشاغل و در نتیجه آسایش فردی مهیا شوند. از اینرو، از آغاز قرن اخیر، هیچ کشوری بدون توسعه در مؤسسات آموزشی و مدیران آموزشی تحصیل کرده و مجرب، مراحل توسعه و پیشرفت را طی نکرده است.[9]
  بنابراین، با افزایش تعداد دانش‌آموزان در سطوح مختلف آموزشی، تأسیس مدارس و مراکز آموزشی جدید، استخدام معلمان بیشتر و سرمایه‌گذاری بیشتر، ضرورت یافته است. از سوی دیگر، ضرورت در تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری، بهبود کیفی و ایجاد فرصت‌های برابر آموزشی برای همگان، نقش خطیر مدیریت نظام آموزشی را بارزتر ساخته است.[10]
 
اهداف مدیریت آموزشی
  هدف کلی آموزش و پرورش در هر جامعه‌ای این است که هر فرد را طبق الگوی ارزش‌های فرهنگی، سیاسی، دینی و اجتماعی خود تربیت کرده و انسانی متناسب تحویل جامعه دهد. اهداف آموزش و پرورش سه نقش مهم در مدیریت آموزشی ایفا می‌کنند: اولا به فراگرد آموزش و پرورش جهت می‌دهند، ثانیا انگیزه‌ی حرکت و فعالیت را به وجود می‌آورند و ثالثا ملاک‌های کنترل و ارزشیابی فعالیت‌های آموزشی را ایجاد می‌نمایند.[11]
  مدیریت آموزشی، باید قبل از هر چیز اهداف آموزش و پرورش را به خوبی شناخته و آنها را مورد بررسی قرار دهد و به‌کار بندد که برخی از آنها عبارتند از:
·        کمک به افراد سازمان آموزشی برای رسیدن به اهداف آموزش و پرورش
·        راهنمایی اعضای سازمان برای تشخیص و درک بهتر هدف‌ها
·        راهنمایی، همکاری، کمک، تقویت و حمایت از اعضای سازمان آموزشی
·        مشارکت افراد در تصمیم‌گیری و تبادل نظر آنها و ایجاد مسئولیت‌های مشترک در سازمان آموزشی
·        ایجاد روابط انسانی مطلوب و احترام متقابل بین مدیر و اعضای سازمان آموزشی
·        شناخت نیازها و حل مشکلات دانش‌آموزان به منظور دستیابی به اهداف آموزشی
·        توجه به تفاوت‌های فردی و کمک به کشف و بروز استعدادهای دانش‌آموزان
·        کمک و یاری به بهبود و اصلاح فرآیند آموزش و پرورش
·        فراهم نمودن امکانات و زمینه مساعد برای بروز خلاقیت و ابتکار، به منظور رشد و بلوغ فکری اعضای سازمان
 ·        ایجاد هماهنگی بین منابع و فعالیت‌های سازمان آموزشی.[12]
 
مهارت‌های سه‌گانه مدیریت
  رابرت کاتز، مهارت‌های مورد نیاز مدیران را به صورت فنی، انسانی و ادراکی طبقه‌بندی کرده است. مهارت، به توانایی‌های قابل پرورش شخص که در عملکرد و ایفای وظایف منعکس می‌شود، اشاره می‌کند. منظور از مهارت، توانایی به‌کار بردن مؤثر دانش و تجربه‌ی شخصی است.
 
1. مهارت فنی[13]
  یعنی دانایی و توانایی در انجام وظایف خاص که لازمه آن ورزیدگی در کاربرد فنون و ابزار ویژه و شایستگی عملی در رفتار و فعالیت است. مهارت فنی از طریق تحصیل، کارورزی و تجربه حاصل می‌شود. مدیران، معمولا این مهارت‌ها را طی دوره‌های کارآموزی فرامی‌گیرند، نظیر دانش، روش‌های برنامه‌ریزی، بودجه‌بندی، کنترل، حسابداری، امور مالی، کارگزینی و غیره. ویژگی بارز این مهارت این است که به بالاترین درجه شایستگی و خبرگی در آن می‌توان دست یافت.[14]
 
2. مهارت انسانی[15]
  منظور دارا بودن توانایی و قدرت کار کردن با مردم، در انجام کار به وسیله‌ی آنان است. در این نوع از مهارت، مدیران قادرند، انگیزه‌های کارکنان را دریابند و از محرک‌ها و نیازهای آنان در رهبری مؤثر بهره گیرند.[16] مهارت انسانی به آسانی قابل حصول نیست و روش‌های مشخصی ندارد اما امروزه روان‌شناسی اجتماعی و مردم‌شناسی، زمینه دستیابی به این مهارت را فراهم می‌نمایند.[17]
 
3. مهارت ادراکی[18]
  یعنی توانایی درک پیچیدگی‌های کل سازمان و تصور همه عناصر و اجزای تشکیل‌دهنده کار و فعالیت سازمانی به صورت یک کل واحد در سیستم. به عبارت دیگر، توانایی درک و تشخیص اینکه کارکردهای گوناگون سازمان به یکدیگر وابسته هستند و تغییر در هر یک از بخش‌ها، الزاما بخش‌های دیگر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.[19] مدیران واجد این مهارت قادرند به دریافت اطلاعات و تحلیل مسایل سازمان پرداخته و با توجه به اهداف سازمان به تهیه طرح‌ها و ارائه راه‌حل‌ها بپردازند.[20]
 
کارکردهای مدیریت آموزشی
  فراگرد مدیریت را غالبا به کارکردها یا وظایف مدیریت تفکیک و تجزیه می‌کنند. منظور از کارکرد، فعالیتی مهم و اساسی است که در نیل به هدف، ضرورت دارد.[21] هنری فایول، اولین کسی که وظایف مدیریت را تقسیم کرده، معتقد است وظایف اساسی مدیریت عبارتند از:
·        برنامه‌ریزی[22]: یعنی تعیین هدف، یافتن و ساختن راه‌ها و وسایلی که رسیدن به هدف را امکان‌پذیر می‌سازد و همچنین پیش‌بینی کارهایی که باید در آینده انجام گیرد.
·        سازمان‌دهی[23]: یعنی ترکیب و تخصیص افراد، منابع و امکانات میان افراد و واحدهای مختلف سازمان و همچنین هماهنگی بین آنها به منظور رسیدن به اهداف سازمان.[24]
·        فرماندهی[25]: یعنی هدایت و جهت‌دهی افراد در انجام دادن کارها.[26]
·        هماهنگی[27]: یعنی به هم پیوستن و وحدت بخشیدن همه امکانات و منابع مادی و انسانی و همچنین فعالیت‌ها، که برای رسیدن به هدف سازمان ضرورت دارد.
·        کنترل کردن[28]: یعنی رسیدگی به اینکه آیا کلیه برنامه‌ها و عملیات انجام شده طبق مقررات و دستورات صورت می‌گیرند یا خیر.[29]
 
ویژگی‌های مدیر آموزشی
  مدیر خوب، کسی است که با استفاده صحیح، منطقی و عقلایی از منابع مادی و انسانی، سازمان را برای رسیدن به هدف خود که برآورنده یکی از نیازهای جامعه است، رهبری و هدایت کند. پس مدیران آموزش و پرورش علاوه بر آگاهی کامل از علم مدیریت، اصول و تئوری‌های آن باید شرایط و ویژگی‌هایی را دارا باشند که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
·        در زمینه‌ی مدیریت، دارای مهارت‌های فنی، انسانی و ادراکی باشد
·        به کار خود به عنوان مدیر آموزشی، نگرشی آگاهانه و علمی داشته باشد
·        کلیات روش‌ها و فنون تدریس را به خوبی بداند
·        از سلامت جسمانی، روانی و شخصیتی کامل برخوردار باشد[30]
·        نظام آموزشی کشور خود را به خوبی بشناسد و از سوابق و تحولات تاریخی آن آگاه باشد
·        از فلسفه، ارزش‌ها، هدف‌ها و مقاصد کلی آموزشی مطلع باشد
·        با اندیشه‌ها و نظریه‌های مدیریت و رهبری آشنا باشد و به اقتضای محیط کار خود، آنها را به‌کار بندد
·        بر مسئولیت‌ها و وظایف چندبعدی آموزشی، ارشادی، فرهنگی و اجتماعی خود واقف باشد
·        سابقه آموزشی و معلمی حداقل پنج سال داشته باشد
·        در زمینه‌ی علوم تربیتی و روان‌شناسی دانش کافی داشته و بتواند معلمان را راهنمایی نماید
·        روابط و مناسبات متقابل میان مدرسه، خانواده و جامعه را درک کرده و در انجام وظایف محوله آنها را نادیده نگیرد

[ چهارشنبه سی و یکم اردیبهشت 1393 ] [ 11:20 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

مدیریت و رهبری در آموزش و پرورش این نوع از مدیریت در سازمانی صورت می گیرد که اهداف وعوامل عمده ی آن انسانی است ودر آن امر تعلیم وتربیت کودکان،نوجوانان،جوانان وبزرگسالان مطرح می باشد یکی از رشته های مدیریت که بیشتر در جستجوی حل مشکلات وتنگناهای سازمانهای آموزشی است واز اصول ونظریه ها و روشهای مدیریت در اداره ی واحدهای آموزشی پیروی می کند،مدیریت آموزشی است.این نوع از مدیریت در سازمانی صورت می گیرد که اهداف وعوامل عمده ی آن انسانی است ودر آن امر تعلیم وتربیت کودکان،نوجوانان،جوانان وبزرگسالان مطرح می باشد.نظام آموزش وپرورش هرکشور رسالتها وماموریتهای متعددی بر عهده دارد وبه علت همگانی شدن تعلیم وتربیت وتخصصی شدن امرآموزش درسطوح بالاتر وتنوع برنامه های آموزشی وانتظار زیادی که از این سازمان در رشد وتوسعه ی فرهنگی،اجتماعی،اقتصادی جامعه می رود،اهمیت وضرورت سازماندهی ورهبری ونظارت برامور آموزشی وپرورشی افزون گشته است.اگردرسازمانهای دیگر جامعه در انجام وظایف واجرای ماموریتهای خود کوتاهی کنند،نتیجه ی آن مستقیما عاید گروه یا سازمانی است که با آن سر وکار دارند.اما سازمان آموزش وپرورش ومدیران آن، اگر از ماهیت کارخود غافل باشند ویا درآموزش وپرورش متعلمان کوتاهی ورزند،حاصل کار آنان متوجه جامعه در ابعاد اجتماعی،اخلاقی،اقتصادی وعلمی خواهد شد. بنابراین،مدیریت درسازمان آموزش وپرورش نقش حیاتی وحساسی در تحقق اهداف تعلیم وتربیت دارد واگر گفته شود که موفقیت برنامه های آموزش وپرورش به توانمندیهای مدیران و نحوه ی سازماندهی ورهبری آنان بستگی دارد،سخنی به گزافه نخواهد بود. تفاوت مدیریت و رهبری اصطلاح مدیریت ورهبری را بعضی از علمای مدیریت مترادف استعمال می کنند وبعضی بین این دواز لحاظ وسعت نقش و ویژگی تفاوت قایل هستند.دراین قسمت به دیدگاههای مختلف دراین زمینه اشاره می کنیم: 1-رهبری در سطوح وسیعتر وسازمانهای گسترده تر ومدیریت در سطوح کوچکتر مطرح است.در نظر عامه رهبری،یعنی:اداره ی کشورها وسازمانهای بزرگ که بیشتر جنبه ی،مذهبی،سیاسی و اجتماعی دارد. دراین نگرش رهبری امری است که در سطح کلان وسطوح بالای جامعه مطرح است.[1] 2-مدیریت ارتباط نزدیکی با بعد سازمانی دارد وحال آنکه رهبری بابعد شخصی وخصوصیات فردی پیوستگی دارد. 3-مدیریت با بوروکراسی ورهبری با دموکراسی ارتباط دارد. 4-از نظر علم مدیریت،مدیریت امری است سازمانی ورهبری امری است انسانی.[2] 5-مدیریت بیشترخاص سازمانهای اجتماعی است ورهبری درسازمانهای آموزش وپرورش مطرح است. 6-صاحب نظران مدیریت در وظایف مدیران پس از برنامه ریزی وسازماندهی،وظیفه ی هدایت ورهبری را ذکر می کنند.هدف از رهبری را راهنمایی زیردستان درجهت بهتر فهمیدن هدفهای سازمانی وبرانگیختن آنها بکار وفعالیت می دانند ونقش مدیررا درمقام رهبری آموزشی،ایجاد محرکهای موثر در کارکنان،برقراری ارتباط صحیح وحسنه وموثر در جهت انجام وظایف محوله ذکر می کنند.[3] تعریف مدیریت آموزش از مدیریت آموزشی تعاریف متعددی توسط صاحب نظران این رشته مطرح شده است از جمله: 1-فرهنگ لغات بین المللی تعلیم وتربیت،مدیریت آموزشی رابه کاربردن تکنیکهاو روشهای اداره ی سازمانهای تربیتی با در نظر گرفتن هدفها وسیاستهای کلی تعلیم وتربیت تعریف کرده اند. 2-از دیدگاه کیمبل وایلز مدیریت ورهبری آموزشی عبارت است از یاری ومدد به بهبود کار آموزشی است وهر عملی که بتواند معلم را یک قدم پیش ببرد رهبری آموزشی خوانده می شود. 3-مدیریت آموزشی،برنامه ریزی،سازماندهی،هدایت ونظارت واداره ی کلیه ی امور مربوط به آموزش وپرورش است. 4-مدیریت آموزشی عبارت است از تصمیم گیری و اجرای تصمیمات درباره ی آموزش وپرورش است . 5-مدیریت آموزشی،فرایندی است اجتماعی که با به کارگیری مهارتهای علمی،فنی وهنری کلیه ی نیروهای انسانی ومادی را سازماندهی وهماهنگی نموده وبا فراهم آوردن زمینه های انگیزش ورشد با تامین نیازهای منطقی فردی وگروهی معلمان،دانش آموزان وکارکنان به طور صرفه جویانه به هدفهای تعلیم وتربیت برسد. اهداف مدیریت آموزشی اهداف مدیریت آموزشی متعدد است،زیرا اهداف سازمانهای آموزش وپرورش گوناگون است.این گوناگونی،ناشی از سیاستها،نگرشها وخصوصیات اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی،مذهبی وسیاسی هر کشور است.در یک سازمان آموزشی اهداف زیر می تواند از هدفهای مهم مدیریت آموزشی محسوب گردد.[9] الف:1-اهداف اقتصادی واخلاقی 2-اهداف علمی 3-اهداف فرهنگی ،هنری 4-اهداف اجتماعی 5-اهداف سیاسی 6-اهداف اقتصادی 7-اهداف زیستی ب: 1- یاری به اعضای سازمان برای درک وفهم بهتر هدفهای آموزش وپرورش. 2-کمک به اصلاح و بهبود جریان تعلیم وتربیت. 3-فراهم کردن زمینه های تبادل نظر،مشورت واحساس مسولیت مشترک. 4-کمک،راهنمایی،حمایت وتقویت اعضای سازمان. 5-افزایش کارآمدی واثربخشی سازمان آموزشی و..... سیر تاریخی و تکوینی مدیریت آموزشی مدیریت آموزشی به عنوان یک دانش جدید سابقه ای طولانی ندارد.قدمت مدیریت آموزشی به صورت مستقل با توجه به اصول و روشهای خاص آن بیش از نیم قرن نمی باشد.در دوره های گذشته،مدیریت آموزشی مانند سایر مدیریتها،یک هنر یا فن تلقی می شد.از این رو برای اداره ی موسسات آموزشی به تجربه افراد،میزان سابقه ومهارت مدیران اهمیت داده می شد وهدایت فعالیتهای آموزشی به آنان سپرده می شد.وجود مدارس،مکاتب وکلاسهای محدود وعدم گسترش سازمانهای آموزشی موجب شده بود که به پرورش مدیران آموزشی کمتر توجه شود ویا احساس نیاز گردد.با گسترش مدارس ودیگر سازمانهای آموزشی به دلایل مختلف از جمله رشد جمعیت،تقاضای فزاینده برای برخورداری لازم از آموزش وپرورش،بیشرفتهای علمی وصنعتی،موضوع مدیریت آموزشی،انتخاب وتربیت مدیران ورهبران آموزشی مورد توجه صاحب نظران قرارگرفت.در سالهای 1930 تا کنون مدیریت آموزشی متاثر از نظریه های مدیریت علمی،رروابط انسانی ورفتار سازمانی وسیستمی بوده است وهم اکنون در اداره ی سازمانهای مختلف آموزش و پرورش از اصول،نظریه ها و روشهای مختلف مدیریت به ویژه نظریه ی روابط انسانی استفاده می شود. تواناییها و ویژگیهای مدیران آموزشی صاحب نظران مدیریت در مورد ویژگیهای مدیران ورهبران آموزشی دیدگاههای مختلفی دارند ومدیر خوب وموفق را با عوامل متعدد مرتبط می دانند ودر این زمینه پژوهشهای متعدد نیز انجام داده اند. استاگدیل از جمله صاحب نظرانی است که در مورد خصوصیات فردی مدیریت ومیزان تاثیر آن در موفقیت مدیر به بررسی پرداخته است.حاصل این مطالعه مبین این امر بوده است که بین توفیق در رهبری وعوامل جسمانی نظیر قد،وزن،رنگ وسایر مشخصات جسمانی ارتباط زیادی دیده نمی شود.لکن بین پاره ای از خصوصیات روانی وارتباط آن با توفیق در رهبری آموزشی همبستگی قابل توجهی وجود دارد.از این رو،خصایصی نظیر اخلاق و خوش برخوردی،اعتماد به نفس،اراده ی قوی،قدرت بیان،نکته سنجی،نشاط وحرارت،ابتکار وخلاقیت،هوش واستعداد رهبری در موفقیت مدیران آموزشی موثر می باشد. عده ای از صاحب نظران برای توجیه موفقیت رهبران اموزشی،تکیه بر خصوصیات فردی آنان را کافی نمی دانند ومعتقدند که عناصر سازنده ی شخصیت آدمی هنوز به درستی تعریف نشده وخصوصیات سازنده و موثر در شخصیت انسانی زیاد است واندازه گیر ی دقیق این صفات وخصایص عملی نیست.این گروه معتقدند که شخصیت فرد عبارت است از ترکیبی از شخصیتهای دیگران که به نحوی در او اثر گذاشته اند.در این صورت، مدیرانی موفقترند که به انتظارات وتوقعات جامعه باسخ دهند.و توفیق رهبران ومدیران به شرایط محیطی واجتماعی مربوط می شود. مدیران آموزشی را می توان از لحاظ ویژگی وتوانمندیهای لازم برای مدیریت به سه دسته ی عمومی،بلوغی و رهبری تقسیم نمود.[10] منظور از توانمندیهای بلوغی،توانمندیهای ناشی از دانش عمومی وتخصصی است ومنظور از توانمندیهای رهبری،ویژگیهایی است که رهبران آموزشی ازآنهابرخوردارهستند، مانندهوش، استعدادرهبری، ابتکاروخلاقیت، اراده ی قوی، حسن ،پشتکار، قدرت تصمیم گیری وحل مسئله، خودپنداری مثبت. منظور از توانمندیهای عمومی، توانمندیهایی است که باید در مدیریت و مدیریت آموزشی، مدیران عالی ،میانی، اجرایی، معاونان، معلمان و سایرکارکنان باشد،مانند روانی جسمانی، روانی، ایمان داشتن و متقی بودن. راههای جذب مدیران آموزشی یکی از اقدامهای اساسی در جهت بهسازی مدیریت آموزشی جذب افراد شایسته برای ایفای نقش مدیریت در سطوح عالی،میانی واجرایی است.مدیران عالی آموزش وپرورش و مدیران میانی لازم است از طریق طراحی وتصویب طرح افراد شایسته به مدیریت مدارس،پیش بینی راههای مناسب،زمینه را برای افزایش داوطلب مدیریت وانتخاب افراد صالح وشایسته فراهم سازند.موارد متعددی رامدیران مورد تاکید قرارداده اندکه:[11] 1-تفویض اختیارات بیشتر به مدیران. 2-پرداخت حقوق و مزایای مناسب،به ویژه حق مدیریت کافی. 3-توجه به پیشنهادهای مدیران در تصمیم گیریهای مربوط به مدارس. 4-قدردانی از کوششها و فعالیتهای آنها. 5-ثبات در مدیریتها وحمایت از مدیران در موارد لازم. 6-کم کردن کارهای خدماتی و جنبی و...7-رعایت موازین اخلاقی هنگام تغییر مدیران و.... شیوه های انتخاب مدیران آموزشی شیوه ی انتخاب مدیران آموزشی،به شیوه ی اداره ی آموزش وپرورش هرکشور(اداره به صورت متمرکز یا غیرمتمرکز یا حدفاصل این دو)مربوط می شود.بنابراین،مدیران آموزشی ممکن است به یکی از طرق زیرواجد قدرت واختیار مدیریت شوند واین وظیفه را بر عهده گیرند.[12] 1 -انتخاب مدیراز بین گروه همکار.در سازمانهای آموزشی و توسط آنان یکی از روشهای رایج که با شیوه ی غیر متمرکز ارتباط دارد،انتخاب مدیر هر سازمان آموزشی توسط همکاران همان سازمان است.این روش با روش آزادمنشانه در مدیریت نیز ارتباط دارد. 2-انتصاب به سمت مدیریت (مدیرانتصابی).دراین روش مدیران موسسات آموزشی قدرت واختیارات خود رااز خارج گروه به دست می آورد.در واقع،مدیران از طرف مقامات بالاتر سازمانی منصوب می گردند واز خارج به گروه تحمیل می شوند.این قبیل مدیران بیشتر از بیرون سازمان وتوسط مقامات اداری بالاتر حمایت می گردند. 3-شیوه ی انتخابی-انتصابی.در این شیوه،گروه همکار در هر واحد آموزشی در ذهن خود چند نفر را انتخاب کرده وبه مقامات بالاتر سازمانی معرفی می کنند.مقامات خارج ازگروه یکی از افراد پیشنهاد شده را انتخاب نموده ومنصوب می نمایند. 4-شیوه ی مدیریابی و انتصابی. دراین شیوه،معمولا مقامات بالاتر سازمانی هیئتی را مامور یافتن مدیران شایسته می کنند.این هیئت طبق ضوابط وشرایط،فردی یا افرادی را برای انتصاب در سمت مدیر یا رهبری آموزشی به مقامات بالاتر معرفی می کنند ومقام سازمانی،فرد مورد نظررا منصوب می نماید.در واقع،این شیوه ی انتصابی است،ولی مدیران مافوق با تایید یک هیئت به انتصاب مدیر اقدام می کنند. صاحب نظران مدیریت آموزشی روش انتخابی را در افزایش کارایی و اثر بخشی سازمان آموزشی موثرتر می دانند.در ایران معمولا مدیران عالی،میانی و اجرایی(مدارس)آموزش وپرورش با شیوه های دوم وچهارم منصوب می گردند. شیوه های مدیریت و رهبری آموزشی شیوه های مدیریت در سیر تاریخ تا کنون چند گونه گفته اند که سه نوع مهم آن عبارت است از:[13] 1-شیوه ی مستبدانه شیوه ی است که،مدیر یک موسسه ی آموزشی از طریق اعمال قدرت وبهره گیری از روشهای متعدد تنبیه به اداره ی سازمان مربوطه پرداخته اند.مناسب نبودن این شیوه به ویژه در سازمانهای آموزش و پرورش بسیارواضح و روشن است،واثرات نامطلوب آن در روحیه ی کارکنان وعدم بروز استعدادها،خلاقیتهای افراد،قابل مشاهده خواهد بود ولذا مدیران در این حالت خود را حاکم مافوق گروه احساس می کنند. 2-شیوه ی کنترل و داوری در این شیوه مدیران،میزان پیشرفت امور را با توجه به ضوابط،آیین نامه ها و مقررات مربوط تعیین نموده و درباره ی هر یک از افراد در ایفای وظایف محوله داوری می نمایند.هم اکنون بسیاری از سازمانها با این روش اداره می شوند،ولی به یقیین اعمال این روش در حوزه های آموزش و پرورش از ارزش علمی برخوردار نبوده و مشکلات و نواقصی را در می یابیم. 3-شیوه ی آزادمنشانه اعمال این شیوه را در سازمانهای آموزش و پرورش بسیار مفید و موثر و سازنده می دانند.زیرا موجب میشود که:-اعضای سازمانها ی مختلف آموزشی می توانند بیش از پیش برای انجام فعالیتهای لازم ونیل به اهداف موسسه آماده تر گردند.- مدیریت در این نگرش،راهنمایی،مددکاری وفراهم کردن محیط مناسب تلقی می گردد. – بی نظمی،خودخواهی،آزادی بی قید وبند وجود ندارد،بلکه نظارت توام با آزادی در موسسه ی آموزشی مورد تاکید است. – مدیر سازمان آموزشی،مشکلات خود را ذکر می کند،در هدایت و رهبری اعضای موسسه مهارت دارد. – صداقت در کار دارد،وبه اعضا ارزش وشخصیت می دهد. –از قانون ومقررات به عنوان وسیله استفاده می کند. – از روابط انسانی بخوبی بهره می گیرد ،خود را مافوق گروه احساس نمی کند.و..... نتیجه گیری نظر به اینکه مدیریت در دستگاه آموزش وپرورش از سطح مدرسه تا وزارتخانه نقش حیاتی و حساسی را در پیشبرد و تحقق اهداف آموزش و پرورش دارد،سرمایه گذاری در مورد تربیت مدیران رده های مختلف به ویژه مدیران مدارس بهترین و سودمندترین نوع سرمایه گذاری است.در ایران تهیه وتصویب و اجرای طرحهای مناسب در زمینه ی جذب،تربیت و تامین مدیران آموزشی از اقدامات اساسی و بنیادی است که باید مورد توجه قرار گیرد.افزایش عده ی دانش آموزان،گسترش واحدهای آموزشی و اداری،توسعه ی مناطق آموزشی مبین این امر است که وزارت آموزش وپرورش به بیش از دویست هزار مدیر آموزشی و معاون در سطح وزارتخانه،استان،شهرستان،منطقه و مدرسه نیاز دارد.این نیاز در سطح وزارت علوم،تحقیقات وفن آوری و وزارتخانه ها و سازمانهایی که با امر آموزش سر و کار دارند نیز بخوبی احساس می شود. این مدیران قبل از انتصاب،ضمن خدمت به آموزش و باز آموزی نیاز مبرم دارند.

[ چهارشنبه سی و یکم اردیبهشت 1393 ] [ 11:11 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]


بسم الله الرحمن الرحیم

 

موضوع   :   درس پژوهـــــــــی( درس خیلی کوچک ، خیلی بزرگ)

مجری: فریبا احمدی

نام درس : علوم تجربی

محل اجرا: دبستان توحید طاقانک

پایه       :  ششم ابتدایی

تاریخ اجرا:

هدف های کلی و جزئی

تعداد دانش آموزان: 21نفر

هـــــــــدف هــــــــــــــــــــــــــــــــــا

 

هدف های کلی:

1-     تقویت مهارت کار با میکروسکوپ

2-    آشنایی دانش آموزان با قسمت های مختلف یک میکروسکوپ

 

 

هدف های جزئی( هدف های مرحله ای)

1-    آشنایی با قسمت های مختلف یک میکروسکوپ

2-    آشنایی با مفهوم ساده بودن ساختمان بدنی جانداران ساده

3-    آشنایی با سه گروه عمده جانداران ساده

4-    تشخیص ارزش وجود جلبک ها در طبیعت

5-    تشخیص جلبک ها در زیر میکروسکوپ

6-     آشنای با انواع میکروسکوپ

7-    تشخیص نمونه ها وارائه ی نتایج

8-    تشخیص جانداران ساده در مقایسه با گیاهان و جانوران

 

 

هدف های رفتاری

 

هدف های شناختی

1-    متربی ویژگیهای موجودات زنده را می داند

2-    متربی با انواع میکروسکوپ ها اشنا می شود

3-    متربی با جانداران ساده و گروهای مختلف آنها آشنا می شود

4-    متربی با با قسمت های مختلف میکروسکوپ اشنا می شود

 

 

هدف های عاطفی

1-    متربی در گروه با دوستان خود ارتباط برقرار می کند

2-    متربی به مطالعه در مورد جانداران ساده علاقه مند می شود

3-    نسبت به آلودگی محیط زیست احساس مسئولیت می کند

4-    نکات بهداشتی را رعایت می کند

 

 

هدف های روانی حرکتی

1-    متربی در استفاده از وسایل و انجام فعالیت های آزمایش ها مهارت کسب  می کند

2-    در استفاده از میکروسکوپ دقت و ظرافت بیشتری به کار می گیرد

3-    اطلاعات خود را در مورد جانداران ساده بالا می برد

روشهای تدریس و مواد آموزشی

1-    پرسش و پاسخ

2-    روش دریافت مفهوم

3-    روش اکتشافی

4-    کارائی تیم

       

 

 

رسانه های آموزشی

   کتاب علوم ، فیلم اموزشی ، میکروسکوپ، آب برکه، ، نان کپک زده، میوه کپک زده، تابلو کلاس، ماژیک وایت برد ، تابلو هوشمند – لام -

 

قبل از شروع درس(ده دقیقه)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کارهای مقدماتی

    توجیه فراگیران و آمادگی کلاس جهت تدریس خیلی کوچک ، خیلی بزرگ، دقت در وضع جسمانی فراگیران، سلام و احوالپرسی، حضور و غیاب، برسی تکلیف کار گروهی درس قبل

                   

                            1- فعالیت های قبل از تدریس :

      الف ) مشخص نمودن تم –پیامد ها – سطوح

 

باتوجه به این که تم مربوط با این جلسه قبلا در جلسه قبل کشیده شده ووظیفه هر گروه مشخص شده است

 

باکشیدن بازوها قسمت های مختلف فعالیت را مشخص می کنیم

 

 

 

 

                                            هشدار

                    ارتباط چهار گانه                         فایده

خیلی کوچک

 

خیلی بزرگ

  

                                                                        ضرر

      مهارت های زندگی                 خیلی

                                                                        

                                                                  بهداشت وسلامت

              کاربرد در زندگی

                                                               ارتباط با سایر علوم

                                         مفاهیم

 

متربی : بچه ها این تم جلسه قبل بوده که فعالیت ها ومنابع تحقیق برای هر گروه مشخص شده است .

گروه 1 : مهارت های زندگی

1- طریقه صحیح وصل کردن دوشاخه به پریز برق

2- استفاده درست از وسایل برقی

 

 

گروه 2 : فایده

1- استفاده پژوهش گران برای انجام کار های تحقیقی

2- استفاده پزشکان برای تشخیص میکروب ها

3- تشخیص میکروب ودر مان به موقع بیماری

 

گروه 3 : هشدار

 

1- هنگام استفاده از پریزبرق مراقب باشیم 

 

گروه 4 : بهداشت وسلامت

1- بعداز مشاهده نمونه ها دست ها را با اب وصابون بشوئیم

 

 

گروه 5 : ارتباط با سایر علوم

 

1- در علم پزشکی

2- ستاره شناسی

3- شیمی

 

گروه 6 : ارتباط چهار گانه

 

ارتباط با خدا :

همه موجودات را خدا افریده است

ارتباط با خود :

بدن ما از سلول ساخته شده است

ارتباط با خلقت :

تشخیص به موقع بیماری ها

ارتباط با خلق :

در هر مدرسه حداقل یک میکروسکوپ باشد

 

 

پیامد ها : بتواند با میکروسکوپ کار کند

در مرحله بعد متربی سطوح را در طراحی اموزشی خود مشخص می کند .

          سطح 1

 

از میکروسکوپ به درستی استفاده کند ، ونمونه را زیر ان قرار دهد وشاهده کند

 

        سطح 2

 

نمونه ها را مشاهده کند ونتایج را به کلاس ارائه دهد

 

 

 

 

           سطح 3

 

 

نموها را بابزرگ نمایی های مختلف مشاهده کند وبه دیگران پیشنها ددهد .

 

 

تعین رفتار ورودی

الف) دانشی

1-    بداند بدن موجودات زنده از سلول تشکیل شده است

2-    بداند موجودات ریز را با میکروسکوپ  مشاهده می کنیم

3-    بتواند تا حدودی با میکروسکوپ کار کند

4-    فرق گیاهان و جانداران را درک کند

 

ب) مهارتی

 

     1- بتواند شکل یک سلول را بکشد

2-    بتواند تم مربوط به گروه خود را ارائه دهد

3-    بتواند فرق زره بین ومیکروسکوپ را بگوید

4-    بتواند تا حدودی با میکروسکوپ کار کند ونمونه خود را مشاهده کند

5-     

 

ج) نگرشی

 

           1- در کار گروهی احساس مسئولیت کند

2-به دقت کردن در محیط اطراف خود علاقه نشان دهد

3-به شرکت در کار گروهی علاقه نشان دهد

4-دیگران را به شستشوی دستها با آب و صابون تشویق کند 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ب) مشخص نمودن رفتار ورودی – ارزشیابی تشخیصی

 

ارزشیابی تشخیصی

 

به کمک سر گروها چند سوال از درس قبل می پرسیم

انرژی شیمیایی را تعریف کنید

اطلاعات گروه خود را از انواع باتری ها ارائه دهید

تبدیل انرژی در چند وسیله را نام ببرید

 

 

 

مــــــــــراحـــل تــــــــــــدریـــــــــــــس(سی دقیقه)                                                             

 

ج) مشخص نمودن نقطه شروع:

آمادگی و ایجاد انگیزه

مربی: همرا با چند میکروسکوپ وارد کلاس می شود ، هر میکروسکوپ را به یک گروه می دهیم واز دانش اموزان می خواهیم نمونه های که همراه خود اورده اند زیر میکروسکوپ گذاشته ومشاهده کنند .

 

مربی :

ضمن حرکت در کلاس ومشاهده ی رفتار دانش اموزان با میزان توانای آنها با کار با میکروسکوپ اشنا می شود

 

 

 

 

2- فعالیت های ضمن تدریس :

 الف ) مسخص نمودن فعالیت های مربی:

بچه هادر دنیایی که ما زندگی می کنیم موجودات زیادی وجود درند که بعضی از آنها با چشم دیده نمی شوند برای دیدن آنها باید از ذره بین یا میکروسکوپ استفاده کرد ،به همین دلیل به آنها موجودات ذره بینی یا میکروسکوپی می گویند .

 

بچه ها یک قطره ی کوچک اب در زیر میکروسکوپ به صورت دنیای بزرگی دیده می شود که در ان هزاران موجود زنده زندگی می کنند به همین دلیل عنوان این درس ( خیلی کوچک ، خیلی بزرگ ) انتخاب شده است

 

  از هر یک از گروه ها می خواهیم موارد تحقیقی خود را ارائه دهند  .

 

سپس باتوجه به فیلم اموزشی قسمت های مختلف میکروسکوپ را معرفی می کنیم

1- پس از تمیز کردن عدسی ها صفحه ی میکروسکوپ را در پایین ترین وضعیت قرار می دهیم

2- عدسی شئی با بزرگ نمایی کم رادرمسیر نور قرار می دهیم .

3- اب برکه رابرداشته ولام راروی صفحه بین گیره قرار می دهیم

4- درون عدسی چشمی نگاه می کنیم وباپیچ تنظیم کننده صفحه ی میکروسکوپ را بالا می اوریم

5-  باپیچ جا به جا کننده لام را به اندازه ای حرکت می دهیم که تصویر واضح شود

6- عدسی با بزرگ نمایی متوسط را درمسیر نور قرار می دهیم وتصویر را تنظیم مکنیم

7- عدسی با بزرگ نمایی زیاد را در مسیر نور قرار می دهیم وتصویرا تنظیم می کنیم .

 

سپس چند اصطلاح را برای دانش اموزان توضیح می دهیم :

 

v    کندانسور: نور را از عدسی متمرکز کننده روی نمونه متمرکز می سازد.

v    دیافراگم :  نوری ورودی و خروجی از کندانسور را کنترل می کند.  با اهرم دیافراگم  می توان دیافراگم را باز و بسته کرد و نور ورودی را تنظیم نمود

 

     لام نگهدار : لام را روی صفحه ی نگهدارنده نمونه نگه می دارد. با دو پیچ می توان لام را روی صفحه جابجا کرد. درجه بندی روی آن به شما کمک می کند که به جای اول برگردید. پیچ تنظیم  (بزرگ) و (کوچک) فاصله ی نمونه را با عدسی شیئی تنظیم می کند و با آن میتوان تصویر را واضح نمود. دقت کنید که عدسی به صفحه یا لام برخورد ننماید. 

 

 عدسی شیئی : بزرگنمائی اولیه ی میکروسکوپ را تعیین می کند و مهمترین جزء میکروسکوپ است زیرا کیفیت آن قدرت تفکیک و عمق میدان  را تعیین می کند.

 

 عدسی چشمی : که معمولاً درشتنمائی آن 10× است برای افزایش بزرگنمائی بکار رفته است. درشتنمائی کل حاصل ضرب شئی در چشمی است. با تغییر فاصله ی دو عدسی به وسیله ی تنظیم کننده فاصله آن را برای چشم خود تنظیم کنید. تا بتوانید با هردو چشم نمونه را ببینید.

با شل کردن پیچ می توانید سر گردان را چرخانده و بدون تغییر موقعیت خود آنچه را که در میدان دید وجود دارد به دیگران نشان دهید. مواظب باشید پیچ زیاد شل نشود چون باعث افتادن سر می شود. 

 

در صورت نیاز اطلاعات زیر را در اختیار دانش اموزان قرا می دهیم .

       تنظیم کردن میکروسکوپ دو چشمی

استفاده صحیح از میکروسکوپ نوری یک مهارت پایه ی آزمایشگاهی است قبل از آن که از میکروسکوپ استفاده کنید با بخش های مختلف آن آشنا شوید. تصور نکنید فردی که از میکروسکوپ استفاده کرده آن را با تنظیم درست ترک کرده است. جدا از تفاوت جشم افراد نیاز است که میکروسکوپ برای هر یک از درشت نمایی های مختلف جداگانه تنظیم شود .

روشی که در زیر آمده برای تنظیم میکروسکوپ دو چشمی است . برای یک چشمی نیاز به تنظیم عدسی چشمی نیست .

1-  میکروسکوپ را روی میز در حالت مطمئنی قرار دهید. صندلی تان را طوری قرار دهید که فوکوس کردن و حرکت دادن صفحه راحت باشد . سیم را به برق وصل کنید ، نور لامپ را در حداقل قرار دهید ،میکروسکوپ را روشن کنید. حال نور لامپ را روی دوسوم حداکثر آن قرار دهید .

2-  کمترین عدسی (مثلا4) را انتخاب کنید . مطمئن شوید که لنز در جای خود قرار دارد .

3- عدسی چشمی را برای فاصله ی بین دو مردمک چشم خودتنظیم کنید . اگر این فاصله را می دانید با استفاده از خط کش بین لنز ها را مطابق چشم خود تنظیم کنید  گر فاصله ی  بین دو مردمک  خود را نمی دانید به روش زیر عمل کنید :

به یک نقطه دور خیره شوید از دوست خود بخواهید که با خط کش فاصله ی دو مردمک چشم تان را اندازه بگیرد . این فاصله را برای استفاده بعدی در جایی یاد داشت نمایید . حال شما باید با هر دو چشم فقط یک میدان دید دایره ای را ببینید اگر این گونه نشود ،سعی کنید با دور و نزدیک کردن دو عدسی چشمی از هم برای هر دو چشمتان یک میدان دید ایجاد کنید .

4-  لام آماده را روی صفحه قرار دهید به طوری که لامل رو به بالا باشد و نمونه در مسیر پرتو نور قرارگیرد. اینکار با نگاه کردن از بغل و جابجایی اسلاید تا وقتی که نمونه با نور روشن شود، امکان پذیر می باشد.

5- به وسیله پیچ ماکرو صفحه را تا آخر بالا بیاورید حال ضمن نگاه کردن به میدان دید خیلی آهسته با ماکرو صفحه را پایین آورید به محض دیدن تصویر با پیچ میکرو تنظیم دقیق تر را انجام دهید. اگر هر دو عدسی چشمی با هم یکسان نبود یعنی از یکی تصویر واضح ولی دیگری تار بود برای رفع مشکل ابتدا فاصله عدسی ها را با فاصله بین دو مردمک  چشم خود تنظیم کنید. چشم چپ خود را ببندید، در عدسی چشمی راست با چشم راست نگاه کنید و تصویر را فوکوس کنید . حال چشم راست را ببندید و با چشم چپ از عدسی چشمی چپ به تصویر نگاه کنید و آن را با چرخاندن نگهدارنده ی عدسی فوکوس کنید .

6-  دیافراگم را ببندید. سپس آن را باز کنید تا حدی که بیشتر از آن اثری روی روشنایی تصویر نداشته باشد . ( آستانه تاریکی ). لبه دیافراگم نباید در میدان دید شما باشد. اگر نور زیاد بود نور لامپ را کاهش دهید .

7- کندانسور را تنظیم کنید . برای این کار یک چیز نوک تیز مثل نوک مداد یا سوزن را در مرکز منبع نور قرار دهید کندانسور را تنظیم کنید تا نمونه و نوک سوزن یا مداد با هم واضح دیده شوند .

8-  برای درشت نمایی بیشتر صفحه ی نگهدارنده ی عدسی را بچرخانید . توجه کنید که جای کافی وجود داشته باشد اگر نقطه ای از نمونه که با عدسی 10  می بینید در مرکز باشد با عدسی 40 نیز در مرکز خواهد بود. با پیچ میکرو فوکوس کنید. دوباره دیافراگم را تنظیم کنید و کندانسور رافوکوس نمائید. تنظیم دقیق برای هر عدسی متفاوت است.

9- اگر کارتان با میکروسکوپ تمام شد لام را بردارید، صفحه را در صورت نیاز تمیز کنید روشنایی لامپ را در کمترین حد قرار دهید و آن را خاموش کنید. عدسی چشمی و شیئی را با دستمال مخصوص لنز تمیز کنید. سیم را از برق بکشید و دور پایه میکروسکوپ بپیچید ، سر پوش میکروسکوپ را بگذارید .

 

بکارگیری روغن ایمرسیون

این روغن باعث ایجاد بالاترین قدرت تفکیک میکروسکوپ می شود. روغن باید بین نمونه و عدسی را پر کند. ضریب شکست روغن و عدسی یکی است لذا کاهش نور در اثر انعکاس و پراکنش در محل برخورد هوا و عدسی از بین می رود. این امر قدرت تفکیک ، روشنایی و شفافیت تصویر را افزایش می دهد. برای استفاده از روغن ، یک قطره از روغن را درست در روی نمونه در مسیر پرتو قرار دهید نمونه را روی عدسی 40  تنظیم کنید حال عدسی را کنار بزنید و عدسی 100 را روی نمونه قرار دهید. دوباره تصویر را فوکوس کنید، دیافراگم، کندانسور و روشنایی را مانند سایر لنز ها تنظیم کنید.

 

سپس معرفی چند نمونه میکروسکوپ : نوری –تشریحی –نوری مرکب و......

 

 

ب) مشخص نمودن فعالی های متربی :

   متربی :

هر یک از گروه ها با کمک همدیگر باید پابه پای اموزگار قسمت های مختلف میکروسکوپ را تنظیم کنند و در صورت بروز مشکل انها را راهنمایی کنیم .

 

سپس از فیلم اموزشی نیز استفاده می کنیم

 

بعداز دیدن نمونه هادر هر گروه و راهنمایی اموزگار از انها خواسته می شود گزارشات به صورت رسم شکل باشد .

 

     

 

ارزشیـــابی تکـــوینی و پایانـــــــــی(ده دقیقه)

 ج) ارزشیابی تکوینی :

  از دانش آموزان خواسته می شود آنچه زیر میکروسکوپ مشاهده کرده اند برای جلسه بعد نقاشی کرده و به کلاس آورند.

 

 

 

  3- فعالیت های بعد از تدریس:

تعین تم هفته ی آینده وبه کاربردن عناصر ان

 جمع بندی و خلاصه درس و ثبت جدول مشاهدات زیر.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تهیه چک لیست :

 

 

 

جدولی به شکل زیر طراحی می کنیم و سپس آنچه خواسته شده را در جدول می نویسیم.

 

 

 

 

 

انتظارات

گروه1

گروه2

گروه3

گروه4

گروه5

گروه6

1-    نمونه را به درستی زیر تیغه میکروسکوپ می گذارند

×

×

×

ــــ

ـــــ

×

2-    نمونه را زیر میکروسکوپ پیدا می کنند

ـــــ

ـــــ

×

×

×

×

3-    هنگام مشاهده جزئیات را به دقت می بیننند.

 

×

×

ـــــ

×

×

ــــ

4- هنگام رسم شکل جزئیات را می کشند

×

×

×

×

×

×

5-به یادگیری درس علاقه نشان می دهند.

×

×

×

×

×

×

6-پرسشهای مناسب می پرسند

 

×

ــــ

ــــ

ـــــ

×

×

7-تصاویر کتاب را به دقت مشاهده می کنند

×

×

×

×

×

×

8- افراد گروه با یکدیگر همکاری دارند

×

×

×

×

×

×

9- نتایج را به خوبی بیان

می کنند

×

ـــــ

ـــــ

×

×

ــــ

 

معرفی تم هفته اینده : شگفتی های برگ

    جدول ارزشیابی براساس ملاک ها وسطوح عملکردی    

 

سیاهه رفتار علوم تجربی درس 10 خیلی کوچک خیلی بزرگ

                   

ملاک1

 

ملاک 2

 

         کارعملی

 

   گزارش دادن 

 

سطح 1

سطح 2

سطح3

سطح 1

سطح 2

سطح 3

ملاحظات

نام ونام خانوادگی

بتواند بامیکروسکوپ کارکند

بتواند نمونه ها را ببیند

شکل نمونه را رسم کند

شکل نمونه رارسم وگزارش دهد

شکل نمونه هارا رسم وگزارش دهد

هدایت گروه وگزارش دقیق دادن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                 

 

 

 

[ دوشنبه بیست و پنجم فروردین 1393 ] [ 22:51 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]


شيوه نامه

«جشنواره درس پژوهي»



« ويژه معلمان دوره ابتدايي»

گروه تكنولوژي وگروههاي آموزشي ابتدايي

سال تحصيلي 92-91

 

 درس پژوهي        (lesson study)

مقدمه

پژوهش‌هاي اخير در زمينه توسعه‌ي حرفه‌اي معلمان، روشنگر جهت گيري‌هاي متفاوتي از اقدامات معمول در اين حوزه است. اين پژوهش‌ها بيشتر بر مدرسه وكلاس درس استوار است ومي‌كوشد معلمان را بيش از پيش در تصميم گيري‌هاي مربوط به شيوه‌هاي بهبود كيفيت آموزشي مدارس مشاركت دهد. اين آموزش به معلمان كمك مي‌كند تا به هنگام كسب صلاحيت‌هاي حرفه‌اي در حين كار به بازسازي فكري خويش ودانش‌آموزان در فرآيند ياددهي –يادگيري توجه جدي مبذول دارند.درس پژوهي، يكي از الگوهاي مناسبي از پژوهش‌هاي مشاركتي در كلاس درس است كه براي توسعه حرفه‌اي معلمان يك مدرسه يا مدارس همتا مد نظر صاحب نظران وپژوهشگران آموزشي قرار گرفته است.

لذا گروه تكنولوژي وگروههاي آموزشي ابتدايي در نظر دارد،  در راستاي ارتقاء علمي وعملي معلمان گرامي وبهبود كيفيت شيوه‌هاي آموزشي ، جشنواره درس پژوهي را در سطح مدارس مناطق وشهرستان‌هاي استان برگزار نمايد.

 

 

مفهوم درس پژوهي                              :   (lesson study)

گروهي از معلمان موضوع خاصي از برنامه درسي را برمي گزينند. آن را به عنوان واحد كار طراحي ، اجرا وارزشيابي مي‌كنند واز محصول آن در تدريس بهتر استفاده مي‌برند.  يكي از اعضاي گروه برنامه را اجرا و ديگران در جهت رسيدن به الگوي مشترك آن را نقد واصلاح مي‌كنند. در واقع گروه درس پژوه ، كارمي‌كنند تا تدريس را مورد مشاهده قرارداده وپس از نقد وبررسي تدريس، آن را به شيوه‌اي بهينه اصلاح نموده تا به تدريس موثرتري برسند.

 

 

اهداف درس پژوهي :

-        گسترش فرهنگ يادگيري در مدارس وفراهم كردن محيط يادگيري معلمان از يكديگر

-        تبادل تجارب مفيد آموزشي وتغيير در ديدگاه آموزشي همكاران

-        ارتقا سطح دانش حرفه‌اي معلمان

-        باز انديشي  معلمان در رفتار خود

-        مدلي اثربخش براي پژوهش در مدرسه

-         توسعه دادن محيطي انعطاف پذير براي دستيابي به يادگيري سازماني

-        ترويج تفكر انتقادي

-        درك عميق تر مديران آموزشي از درس پژوهي وبكارگيري استراتژي‌هاي اثربخش‌تر در ارتقاي مديريت آموزشي

 

مراحل درس پژوهي

1-    تبيين مساله وانتخاب موضوع :

-        دانش‌آموزان در درك كدام مباحث ودروس مشكل دارند؟

-        يافتن روشي براي انتقال يك مفهوم جديد در كلاس درس

-        مساله مي‌تواند يك سوال جزئي مانند بهبود (فهم دانش‌آموزان از چگونگي جمع كردن كسرهايي با مخرج نامساوي باشد.)

2- برنامه‌ريزي درس پژوهي:

- ضرورت واهميت پرداختن به موضوع (از طريق درس پژوهي)

- كاربرد‌هاي عملي ونظري

- تهيه وتدوين الگوي طرح درس (مبتني بر روش‌هاي فعال تدريس )

- تعيين اعضاي گروه (3 نفر) وظايف ومسئوليت

- امكانات مورد نياز براي مجري درس ،زمان انجام فيلمبرداري،تعيين دبير تيم و...

- تهيه طرح درس توسط گروه

3- آموزش درس بر اساس برنامه وطرح درس تنظيم شده انجام گردد.

- تعيين تاريخ تدريس ، نشستن معلمان هنگام تدريس در عقب كلاس

- انجام فيلمبرداري توسط يك نفر

- يك نفرتدريس معلم را براساس طرح درس تعيين نظارت مي‌كند.

- يك نفر واكنش ها ، عملكرد دانش آموزان را زير نظر دارد و ضمن تهيه گزارش ميزان علاقه و فعاليت هاي آنان را زير نظر دارد .

4- ارزشيابي تدريس و بازتاب تاثير آن در برنامه ريزي مجدد درس :

ابتدا معلم مجري طرح در مورد تدريس خود و چگونگي اجراي درس و مسائل عمده آن صحبت مي نمايد . در ادامه معلمان عضو گروه با ديدي انتقادي درباره ي قسمت هايي از درس كه از نظر آنان مشكل داشته است صحبت             مي نمايند . لذا تمركز بر درس مي باشد نه معلمي كه آن را تدريس نموده است . درس محصول گروه است و همه اعضا در مورد نتيجه برنامه خود احساس مسئوليت نموده و در واقع از خود انتقاد مي كنند . دبير تيم تمام نقطه نظرات را يادداشت مي نمايد.

5- تجديد نظر در تدريس :

 معلمان گروه درس پژوهي با توجه به مشاهدات و بازخوردهادر درس تجديد نظر مي كنند. (مواد آموزشي ، فعاليت ها ، سوال ها و...)

با يك سوال اساسي چگونه مي توان برنامه ها را بهتر اجرا كرد ؟

با توجه به مشاهدات و يادداشت هاي معلمان ، واكنش هاي دانش آموزان و نظرات معلم مجري ، در طرح درس تجديد نظر مي شود .

ممكن است طرح درس ( روش تدريس ، فعاليت ها ، سوال ها، مسائل مطرح شده ، مواد و رسانه انتخاب شده يا همه اجزاي درس ) تغيير كند تا در دور بعد تدريس ، نتايج بهتري به دست آيد .

6- آموزش درس تجديد نظر شده :

درس تجديد نظر شده يك بار ديگر با رفع نواقص و بر اساس اصلاحات انجام شده تدريس مي گردد.

( تدريس نهايي)

اين تدريس ممكن است توسط همان معلم و در همان كلاس يا توسط يكي ديگر از اعضاي گروه و در همان كلاس يا در مكاني ديگر تدريس شود .

در اين مرحله اعضاي شوراي معلمان نيز مي توانند در تدريس حضور داشته باشند .

7- ارزشيابي و بازانديشي سوال :

در اين مرحله مي شود كه چيزي از درس پژوهي و اجراي آن آموخته شد ؟

يادگيري و فهم دانش آموزان و مساله اي كه به خاطر آن پژوهش انجام شد ، برررسي مي شود و تيم از خود مي پرسند تا چه اندازه خوب عمل كرديم . بطور كلي ميزان تحقق اهداف بيان مي شود .

در اين مرحله ممكن است از افرادي مانند معلمان مجرب ، مولفان كتب درسي، اساتيد دانشگاه ، انجمن هاي علمي مرتبط با موضوع درس پژوهي دعوت به عمل آيد . همه اعضاي شوراي معلمان  به همراه يك فرد متخصص خارج از مدرسه تدريس را نقد و بررسي و تغييراتي پيشنهاد مي كنند .

8- سهيم شدن در نتايج و دستاوردها :

نوشتن گزارش پاياني ( تشريح فرايند درس پژوهي و يافته ها همراه با مستندات ، گزارش ها ، فيلم ها ، عكس ها، صورت جلسات، نقطه نظرات معلمان و دانش آموزان و اوليا)

بازديد هاي افراد متخصص و مسئولين ؛ بازديد هاي معلمان از مدارس يكديگر ؛ تبادل تجربيات

 

 

 

 

*    معلمان علاقمند به شركت در جشنواره مي توانند در قالب يك تيم سه نفره شامل ( طراح سناريو ، طرح تجهيزات و رسانه ها و مجري تدريس) به توليد سناريو و اجراي عملي تدريس بپردازند .

*- نقش هريك از اعضاي تيم به شرح زير مي باشد :

* طراح سناريو (با تاكيد بر الگوها و روش هاي فعال تدريس) :

همكاران گرامي كه در زمينه ي طراحي و انتخاب الگوها و روش هاي فعال تدريس موضوع مورد نظر در هر پايه توانمند مي باشند ضمن هم فكري و هماهنگي با ديگر اعضاي تيم با تدوين و طراحي سناريو در جهت حضور گروه در جشنواره الگوهاي مناسب تدريس مشاركت خواهند داشت .

* مدير رسانه(معلم ناظر و طراح تجهيزات و رسانه هاي متناسب با موضوع تدريس جشنواره) : به منظور تقويت روش هاي نوين تدريس از جمله روش تدريس چند حسي (مختلط) و ... كه منجر به هدايت يادگيري از طريق تمام حواس خواهد شد همكاران علاقمند و آگاه در زمينه ي تجهيزات  و وسايل كمك آموزشي از جمله رسانه هاي مبتني بر  ITضمن پي گيري تدوين سناريو در امور رسانه اي فرآيند تدريس مشاركت خواهند داشت .

* مجري تدريس ( با تاكيد براجراي الگوها و روش هاي فعال تدريس در كلاس درس) : همكاران علاقمند و توانمند در زمينه ي اجرا و انجام ارزشيابي متناسب با موضوع تدريس ضمن پي گيري تدوين سناريو ، در اجراي تدريس به صورت عملي و در كلاس واقعي مشاركت خواهند داشت .

*از آن جا كه شيوه نامه ي جشنواره درس پژوهي بر اساس خرد جمعي و تفكر گروهي تدوين گرديده است ، انتظار مي رود انتخاب موضوع تدريس در هر پايه ، انتخاب الگوهاي و روش هاي مناسب ، انتخاب رسانه ها و تجهيزات آموزشي ، انتخاب ابزارهاي ارزشيابي و ... براساس كارگروهي صورت پذيرد .

4- هيچ گونه محدوديتي در انتخاب اعضاي تيم به لحاظ اشتغال در يك آموزشگاه يا در يك پايه نمي باشد .

5- تدريس در كلاس درس با حضور اعضاي تيم و دانش آموزان صورت مي پذيرد ، كه دانش آموزان در نقش فراگير و اعضاي تيم در نقش مجري تدريس و ناظرين بر اجرا خواهند بود . در اين شيوه مجري ، اجرا كننده فرايند تدريس و ناظرين( طراح سناريو و مدير رسانه) مسئول ثبت گزارش از كيفيت و تاثير الگوها و روش هاي پيشنهاد ي ( طراح سناريو) و رسانه هاي ارائه شده ( مدير رسانه ) در فرم پيوست الف خواهند بود .

در پايان 30 دقيقه ي تدريس ضمن تكميل يك نمونه فرم پيوست الف جهت ثبت گزارش از اجراي تدريس توسط مجري، ناظرين طي نشست 15 دقيقه اي به جمع بندي گزارشات خود پرداخته و ضمن تكميل فرم پيوست ب گزارشي از فرآيند تدريس به داوران ارائه خواهند داد .

لازم به ذكر است ، تكميل فرم هاي الف و ب و تحويل فرم ب به داوران ضروري است و در فرم امتياز بندي بند خاص لحاظ گرديده است .

6- شايسته است كليه تجهيزات فرآيند تدريس در قالب تيم از توليدات اعضاي تيم باشد.

7- مناطق در برگزاري كارگاه هاي آموزش سناريو نويسي و درس پژوهي برنامه ريزي هاي لازم را بنمايند .

8- اطلاع رساني دقيق و به موقع بر طبق شيوه نامه ارسالي توسط كارشناسان محترم صورت پذيرد .

9- مستند كردن اثر از طريق فيلمبرداري:

- گروه درس پژوهي بايد جريان تدريس و اقدامات راجع به نقد و گفتگو ي گروه خود را به تصوير كشيده و در قالب DVD در اختيار ارزيابان منطقه قرار دهد.

- با توجه به اين‌كه فيلم هاي‌گردآوري شده تحت عنوان بانك اطلاعاتي تدريس پايه هاي مختلف تحصيلي دوره ي ابتدايي درآرشيو گروه تكنولوژي و گروه هاي آموزشي دوره ي ابتدايي جهت استفاده همكاران نگهداري خواهد شد و داوري آثار از روي فيلم هاي ارسالي خواهد بود توجه به نكات زير در اجراي فيلمبرداري لازم مي باشد :

- رعايت اصول اخلاقي و مذهبي از جمله پوشش مناسب و ...

- ضبط اجراي تدريس همكاران بر روي فيلم DVD صورت پذيرد .

- دوربين در زمان فيلمبرداري ثابت ولي در صورت ضبط مواردي كه نياز به حركت دوربين مي باشد ( فعاليت گروهي و ...) با هماهنگي قبلي آموزگار و فيلمبردار مشروط بر اين كه حركت آن موجب مزاحمت و حواس پرتي دانش آموزان نگردد، امكان پذير مي باشد.

- عدم استفاده از ميكروفن دوربين و بكارگيري ميكروفن متصل به دوربين (سيار و ...) جهت ضبط صدا و بالا بودن كيفيت صوتي فيلم در امر داوري.

- عدم استفاده از ميكس ، افكت، تيتراژ و هر موردي كه فيلم را غير واقعي نمايش مي دهد.

- مدت زمان تدريس 30 دقيق مي باشد.

- از صحنه هاي مهم تدريس و تعاملات دانش آموزي و معلم به نحو مطلوب فيلمبرداري آموزشي صورت پذيرد.

10- معلمان گرامي در كلاس هاي چندپايه نيز در قالب يك گروه سه نفره مي توانند با محوريت يك درس ارائه فعاليت نمايند . شايان ذكر است طراحي آموزشي در كلاس هاي چند پايه حتما به صورت تلفيقي باشد ، ( يكي از درس هاي مذكور به صورت محور و يك درس فرعي به صورت دلخواه در كنار آن لحاظ گردد.)

11- اعضاي كميته اجرايي در مناطق و شهرستان ها به شرح ذيل مي باشد :

رئيس اداره – معاون پشتيباني – معاون آموزش ابتدايي (معاون آموزش عمومي)- كارشناس مسئول آموزش ابتدايي- كارشناس تكنولوژي و گروه هاي آموزشي

12- هيئت داوران جشنواره به صلاحديد منطقه / شهرستان ازبين همكاراني كه در جشنواره شركت نمي كنند ، انتخاب گردد.

13- از اعضاي تيم هاي برگزيده هرمنطقه / ناحيه به نحو مطلوب تقدير به عمل آيد .

14- معلمين گرامي گزارش كتبي درس پژوهي را در محيط WORD طراحي و همراه با DVD فيلم فرآيند تدريس و فرم جمع بندي «ب» براي شركت در جشنواره درس پژوهي ارائه نمايند .

15- نام و نام خانوادگي گروه درس پژوهي ، پايه، دوره تحصيلي ،شماره تلفن ، عنوان درس پژوهي و نام منطقه / شهرستان در روي گزارش كتبي و DVD فيلم فرآيند تدريس الزاما ثبت گردد.

 

«چگونگي تدوين گزارش كتبي در درس پژوهي »

*صفحه عنوان

*صفحه بسم ا..

*صفحه تقديم

*صفحه تقدير

*چكيده

*فهرست مطالب

فصل اول

*مقدمه

*تعريف و تبيين مسأله و توصيف چالش هاي موجود و تعيين وضعيت مطلوب (مشكل موجود)

* تعيين ضرورت و اهميت موضوع

*تعيين اهداف (اهداف كلي – جزئي – رفتاري و ...)

* تعيين سوالات درس پژوهي ( تبديل اهداف به سوالات پژوهشي)

 

فصل دوم

  • توصيف ويژگي هاي طرح درس (سناريو)
  • نحوه ي اجرا ( سناريوي آموزشي)
  • چالش هاي فرا روي گروه و راهكارهاي گروه براي مقابله با آن ها
  • زمانبندي نحوه اجرا (تعيين زمان اختصاصي به مراحل تدريس)
  • نحوه تقسيم كار ( تعيين وظايف محوله به افراد گروه )
  • روش تعيين اثر بخشي نتايج اجراي درس پژوهي
  • ابزار و امكانات مورد نياز گروه
  • ارزشيابي اجراي طرح درس اول (نتايج حاصل از تدريس)

فصل سوم

  • توصيف و ارزيابي طرح درس اول
  • داده هاي پژوهش حاصل از تحليل طرح درس اول
  • نظر نهايي گروه درباره نحوه اجرا
  • پاسخ به سوالات پژوهش
  • اجراي طرح درس دوم ( در صورت داشتن نواقص در اجراي اول)

فصل چهارم

  • توصيف ويژگي هاي طرح درس دوم
  • داده هاي پژوهش (حاصل از تحليل طرح درس دوم)
  • نظر نهايي‌گروه درباره نحوه اجرا
  • پاسخ به سوالات پژوهش

فصل پنجم

  • ارزشيابي طرح درس دوم
  • داده هاي پژوهش ( حاصل از طرح در اول و دوم )
  • نظر نهايي گروه درباره نحوه اجرا
  • پاسخ به سوالات پژوهش
  • جمع بندي نهايي گروه
  • بيان محدوديتها
  • پيشنهادات

 

 با تشکر وطنی کارشناس اموزش ابتدای مدیریت آموزش وپرورش مراغه

 

 

 

 

 

 

 

 

فرم معرفي نامه آموزشگاه

بسمه تعالي

به اداره آموزش و پرورش ناحيه / منطقه..................                                         تاريخ :

از آموزشگاه .........................                                                                                  شماره:

موضوع : اعلام آمادگي گروه درس پژوهي

احتراما در اجراي شيوه نامه جشنواره درس پژوهي در سال تحصيلي :92-91 در ذيل اسامي و مشخصات اعضاي گروه درس پژوهشي اين آموزشگاه ، به منظور اعلام و شركت در جشنواره مذكور معرفي مي گردند .

مشخصات اعضا :

نام و نام خانوادگي

شماره پرسنلي

مدرك و رشته تحصيلي

نام آموزشگاه

نقش در گروه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مشخصات درس:

پايه

 

نام درس

 

عنوان درس

 

هدف يادگيري

 

 

 

مهر و امضاي مديرآموزشگاه

 

 

 

 

فرم (الف) : گزارش منظم ناظر بر كاربست الگوها و روش هاي فعال تدريس حين اجرا (طراح سناريو)

 

موارد مثبت :

 

 

 

موارد قابل تجديد نظر:

 

 

نام و نام خانوادگي ناظر:

 

فرم (الف) : گزارش منظم ناظر بر تاثير رسانه ها و تجهيزات كمك آموزشي طراحي شده حين اجرا

موارد مثبت:

 

 

موارد قابل تجديد نظر:

 

نام و نام خانوادگي ناظر:

 

فرم (الف) : گزارش منظم ناظر برروند تدريس حين اجرا (مجري)

 

موارد مثبت:

 

 

موارد قابل تجديد نظر:

 

نام و نام خانوادگي ناظر:

 

فرم (ب) : جمع بندي معلمين ناظر ( تيم جشنواره الگوهاي مناسب تدريس)

 

 

موارد مثبت:

 

 

 

موارد قابل تجديد نظر:

 

 

موارد پيشنهادي در صورت تكرار تدريس:

 

 

نام و نام خانوادگي معلمين ناظر (اعضاي تيم )

1-     ..................... پايه تدريس ................ آموزشگاه ................... منطقه /شهرستان ......................

2-     ..................... پايه تدريس ................ آموزشگاه ................... منطقه /شهرستان ......................

3-     ..................... پايه تدريس ................ آموزشگاه ................... منطقه /شهرستان ......................

 

 

تاريخ و مهر و امضاي آموزشگاه مجري

 

 

 

ارزيابي گزارش كتبي ( فرم شماره 1)

نام و نام خانوادگي اعضاء:   الف) مجري تدريس:                  ب) مسئول رسانه:                                   ج) سناريوتدريس:

ناحيه / منطقه:                         پايه:              نام درس:             عنوان درس:             زمان تدريس:             هدف يادگيري:

رديف

عنوان

امتياز

امتياز كسب شده

5

4

3

2

1

1

تا چه اندازه بيان مسئله مبتني بر واقعيات مدرسه و كلاس است ؟

 

 

 

 

 

 

2

ضرورت و اهميت مسئله تا چه اندازه تبيين شده است ؟

 

 

 

 

 

 

3

تعيين اهداف تا چه حد با موضوع درس متناسب مي باشد؟(توجه به عرصه هاي علم ، عمل ، اخلاق ، تفكر و ايمان و باور)

 

 

 

 

 

 

4

تا چه حد راهكارهاي گروه براي چالش هاي موجود در فرآيند اجرا مناسب مي باشد؟

 

 

 

 

 

 

5

تا چه ميزان جدول زمانبندي مناسب براي اجرا تدوين گرديده است ؟

 

 

 

 

 

 

6

تا چه اندازه گروه بر اساس وظايف خود ايفاي نقش نموده اند؟

 

 

 

 

 

 

7

تا چه ميزان مشاركت و همكاري اعضاي گروه منجر به توليد انديشه ي  نو شده است ؟

 

 

 

 

 

 

8

ابزارهاي جمع آوري اطلاعات تا چه ميزان براي ارزيابي تحقق اهداف تعريف شده مناسب مي باشد؟

 

 

 

 

 

 

9

تا چه ميزان ابزارها و امكانات تدريس متناسب با مهارت و شرايط يادگيري مد نظر قرار گرفته است ؟

 

 

 

 

 

 

10

تا چه اندازه تدريس ارائه مورد تحليل علمي و اصولي قرار گرفته است ؟

 

 

 

 

 

 

11

نحوه ي درج نظر نهايي گروه تا چه اندازه مناسب است؟

 

 

 

 

 

 

12

تبيين محدوديت ها و پيشنهادات طرح تا چه اندازه است ؟

 

 

 

 

 

 

13

ميزان رعايت سادگي و روان بودن جملات در ارائه ي گزارش كتبي تا چه اندازه است ؟

 

 

 

 

 

 

14

سير منطقي و اصولي تدوين گزارش كتبي تا چه اندازه رعايت گرديده است ؟

 

 

 

 

 

 

جمع امتياز :

 

نام و نام خانوادگي ارزياب :                                                                                             امضاء:

 

 

 

 

 

ارزيابي فرآيند تدريس ( فرم شماره 2)

 

 

رديف

شاخص هاي ارزيابي

امتياز

امتياز كسب شده

 

1

مشخصات كلي

2

 

 

 

تعيين اهداف

5

 

 

2

پيش بيني ابزار و رسانه هاي آموزشي

3

 

 

3

پيش بيني روش هاي فعال تدريس

3

 

 

4

پيش بيني الگوهااي تدريس

3

 

 

5

امور مقدماتي

3

 

 

6

ارزشيابي تشخيصي

2

 

 

7

آماده سازي و ايجاد انگيزه

5

 

 

8

ارائه درس با كاربست اهداف . وسايل و روش هاي پيشنهادي

30

 

 

9

جمع بندي و نتيجه گيري

2

 

 

10

ارزشيابي مرحله اي (تكويني)

3

 

 

11

طراحي فعاليت هاي تكميلي و تعيين تكليف  مناسب

4

 

 

12

خلاقيت و نوآوري در كليه مراحل

6

 

 

13

توجه به بازخورد هاي تشويقي متناسب با فراگيران

4

 

 

14

توجه به استفاده از فن آوري نوين در مراحل تدريس

10

 

 

15

توجه به كارگروهي در مراحل تدريس

5

 

 

16

توجه به بعد تلفيقي مفاهيم درس

5

 

 

17

توجه به مهارت هاي زندگي

5

 

جمع كل:

100

 








 

نام و نام خانوادگي ارزياب :                                                                             امضاء:

 

ارزيابي تدريس عملي ( فرم شماره 3)

رديف

شاخص هاي ارزيابي

امتياز

امتياز كسب شده

1

نحوه ي ورود و ايجاد ارتباط مؤثر با دانش آموزان

2

 

2

توجه به ووضع فيزيكي كلاس ، دقت در وضع جسمي و رواني دانش آموزان و حضور و غياب

2

 

3

چگونگي ارزشيابي تشخيصي

4

 

4

تبييين موضوع و هدف هاي آموزشي مورد نظر

3

 

5

چگونگي ايجاد انگيزه و جلب توجه دانش آموزان در طول فرايند تدريس

5

 

6

رعايت آراستگي و مرتب بودن متناسب با شان معلمي

2

 

7

استفاده از مباني علمي ، روش ها و الگوهاي فعال متناسب با مفاهيم درس

5

 

8

تسلط بر موضوع و محتواي درس

6

 

9

نحوه ي بيان و حركات معلم و تناسب آن با درس و كلاس

4

 

10

استفاده صحيح از ابزار و رسانه هاي آموزشي متناسب با درس

5

 

11

استمرار ارتباط و تعامل با دانش آموزان و توجه به بازخورد هاي آن ها

5

 

12

ارائه باز خورد مناسب ( استفاده به موقع از تشويق )

2

 

13

فراهم كردن فرصت هاي مناسب براي تفكر، كشف اصول، قواعد و راه حل ها توسط دانش آموزان

4

 

14

فراهم كردن فرصت هاي مناسب براي پرسش و پاسخ دانش آموزان

2

 

15

نحوه مديريت و اداره كلاس

4

 

16

ميزان مشاركت و فعاليت دانش آموزان در فرايند تدريس به ويژه كار گروهي

4

 

17

توجه به نكات ديني و اخلاقي ، اجتماعي و ... در فرآيند تدريس

3

 

18

ايجاد علاقه و نگرش مثبت در دانش آموزان نسبت به درس ( ايجاد فضاي پويا و با نشاط در كلاس)

3

 

19

جمع بندي و نتيجه گيري  مناسب در پايان تدريس

4

 

20

چگونگي ارزشيابي تكويني با توجه به اهداف آموزشي

5

 

21

تعيين تكليف و فعاليت  هاي تكميلي مناسب

3

 

22

هماهنگي و تطابق جريان تدريس با سناريو ارائه شده ( تنظيم شده)

5

 

23

خلاقيت و نوآوري در فرايند تدريس

5

 

24

استفاده از زمان پيش بيني شده

3

 

25

ميزان استفاده از فن آوري نوين در مراحل تدريس

10

 

جمع كل

100

 

نام و نام خانوادگي ارزياب :                                                                                                             امضاء:

[ دوشنبه بیست و پنجم فروردین 1393 ] [ 21:28 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

شورای معلمان مدارس وراهکار های ارتقا کیفیت جلسات

مقدمه
ازمؤثرترین شیوه های برقراری روابط انسانی در سازمان ها مخصوصا سازمان های آموزشی مانند مدرسه "مشارکت" است . "مشارکت یعنی مجموعه اقداماتی که میزان نفوذ و مسئولیت کارکنان (معلمان ، دانش آموزان و اولیاء) را در فرایند تصمیم گیری ، از طریق تفویض اختیار در سطوح مختلف ، افزایش دهد و نوعی حس مالکیت و تعلق را در افرادی که به شکلی با سازمان مربوط هستند بوجود آورد ."1معلمین (بالاخص در علوم پایه) در بسیاری از استانها بیش از هشت ساعت از ساعات روز خود را در مدرسه بسر می برند به همین دلیل بیشترین نیرو و انرژی را در آنجا صرف می کنند . با این وضع معلم خود را عضوی متعلق و مؤثر می داند ، لذا هر کس دوست دارد که درمدرسه صاحب نظر باشد و در تصمیم گیریها و سازندگی آن سهیم باشد .یقینا هر مدیر مشارکت جو نیز می داند هر چه تصمیم ها با فکر و مشارکت افراد بیشتری گرفته شود از قوت ، استحکام و درستی بالاتری برخوردار می باشد . موضوعات و مسائلی که به نظر و رأی همگان گذاشته می شود ، اشتباهات کمتری دارد و به نسبت دخالت آرا و اندیشه دیگران ، دقیق تر و همه جانبه تر خواهد بود . از دید گاه اسلام نیز شورا ، اساس کار و سیاست مدیریت و رهبری است . آنجا که رسول رحیم اسلام دستور داشت در انجام امور با مؤمنان به مشورت بپردازد . "و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوکل علی الله ، ان الله یحب المتوکلین"2 یعنی با مردم در امور یا کارها مشورت کن و آنگاه که تصمیم گرفتی به خدا توکل کن که خداوند توکل کنندگان را دوست دارد . یا قرآن کریم می فرماید :"انلزمکموها و انتم لها کارهون"3 آیا من شما را در حالی که اکراه دارید مجبور به انجام کاری می کنم ؟ معنی سخن پیامبر این است که آن حضرت نظر و رضایت افراد را در امور در نظر می گرفتند و کسی را به زور وادار به کاری نمی کردند . یا اختصاص سوره ای از قرآن با عنوان "شورا" ناشی از اهمیت مشورت در اسلام است .جلسات شوراها بطور اعم کانون بررسی نظرات، ایده ها و عقاید است و شورای آموزشی مظهر و محل اتخاذ تصمیمات گروهی است که حس مسئولیت پذیری ، مشارکت ، عضویت و تعلق فرد را به گروه تقویت می کند . همچنین شورا نمادی از رهبری ، تدبیر ، آزاد اندیشی و احترام به کرامت انسانی از سوی مدیر است .بدین ترتیب مدیران می توانند با تکیه بر اصول ، شورا های مدارس را تقویت کرده کارها و تصمیمات خود را بر پایه مشورت استوار سازند . مدیریت مبتنی بر مشارکت جویی می تواند مدرسه را در وصول به اهداف آموزشی و تربیتی یاری      رساند . تلاش جهت جلب مشارکت فکری و عملی معلمان در برنامه ریزی مدیران خصوصا در سالهای اخیر مشهود است لیکن نکاتی از عوامل تأثیرگذار بر تشکیل شورای معلمان می توان یافت که از سوی صاحب نظران و مدیران مجرب قابل تأمل و بررسی بیشتر می باشد . 


 شورای معلمان در آيين نامه اجرايي

ماده 15- به منظور بحث و تبادل نظر و هماهنگی در امور آموزشی ، پرورشی و اداری مدرسه و تأمین مشارکت  معلمان در حسن جریان آموزشی و پرورشی و اداری مدرسه ، شورایی به نام شورای معلمان با شرکت همه معلمان ، مربیان و مشاوران مدرسه تشکیل می گردد . وظایف شورای معلمان به شرح زیر است :

1- نظارت بر همسویی برنامه ها و روشهای کاری در چارچوب اهداف مصوب دوره تحصیلی و مفاد این آیین نامه .

2- مشارکت مؤثر و کارآمد در تهیه برنامه ها و فعالیتهای آموزشی و پرورشی مدرسه و همکاری در اجرای آن پس از تأیید شورای مدرسه .

3- بودجه بندی برنامه درسی با رعایت مقررات مربوط و ارائه آن به شورای مدرسه جهت تأیید .

4- بررسی و تبادل نظر پیرامون چگونگی افزایش اثر بخشی روشهای تدریس .

5- چاره اندیشی برای تأمین مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند آموزش و پرورش .

6- تلاش در ارتقای کیفیت برنامه های آموزشی و پرورشی و بررسی علل افت تحصیلی دانش آموزان و برنامه ریزی برای کاهش آن .

7- مشارکت در تنظیم برنامه های پرورشی ، تقویت اعتقادات دینی و اخلاقی و آداب اسلامی در دانش آموزان .

8- بررسی و تبادل نظر به منظور هماهنگ کردن نحوه تشویق و تنبیه دانش آموزان .

9- بحث و تبادل نظر و اتخاذ تدابیر مناسب در مورد مسائل آموزشی ، پرورشی و انضباطی دانش آموزان و بهبود اداره مدرسه

10- بحث و تبادل نظر درباره محتوای کتابهای درسی و انعکاس آن به مسئولین ذیربط از طریق مدیر مدرسه .

11- تبادل نظر و هماهنگی در مورد نحوه استفاده از وسایل آموزشی ، کمک آموزشی و کارگاهی .

12- ارائه راهکارهای مناسب برای ترغیب دانش آموزان به منظور انجام مطالعات درسی و غیر درسی .

13- ایجاد هماهنگی در ارتباط با نحوه و میزان تکالیف درسی دانش آموزان متناسب با نیاز ، استعدادها و علائق آنان .

14- همکاری ، برنامه ریزی و تصمیم گیری در خصوص چگونگی تشکیل کلاسهای فوق برنامه با مشارکت انجمن اولیا و مربیان و رعایت ضوابط مربوط .

15- بررسی منابع آموزشی ، کمک آموزشی و پرورشی و انتخاب و معرفی کتب ، نشریات ، نوارهای صوتی و تصویری جهت استفاده در مدرسه با رعایت سایر مقررات .

16- انتخاب نماینده یا نمایندگان شورای معلمان برای شرکت در شورای مدرسه و انجمن اولیا و مربیان در اولین جلسه شورای معلمان .

17- تعیین پایه تحصیلی دانش آموزان مشمول ماده 43 این آیین نامه و ارائه پیشنهاد به شورای مدرسه .

ماده 16- ریاست شورای معلمان به عهده مدیر و در غیاب مدیر بر عهده نایب رئیس است که توسط شورای معلمان تعیین می شود . مدیر مدرسه مسئول تعیین دستور جلسات و پیگیر اجرای تصمیماتی است که توسط اکثریت اعضای شورای معلمان اتخاذ می شود .

تبصره 1- مدیر مدرسه می تواند در صورت لزوم از متخصصین تعلیم و تربیت ، معلمان باز نشسته ، کارشناسان و مسئولین آموزش و پرورش و اولیای دانش آموزان جهت شرکت در شورای معلمان و تبادل نظر در زمینه های مربوط دعوت کند .

تبصره 2- دبیر شورای معلمان در اولین جلسه توسط اعضای شورا تعیین می شود و موظف است خلاصه ای از مذاکرات یا تصمیمات متخذه ی هر جلسه را ثبت نموده و به امضای اعضای شورا برساند .

تبصره 3- شورای معلمان می تواند به منظور انجام بهتر وظایف خود نسبت به تشکیل گروههای درسی و آموزشی اقدام نماید .

 ماده 17- مدیران مدارس موظفند اولین جلسه شورای معلمان را حتی الامکان قبل از بازگشایی مدارس و حداکثر تا ده روز پس از آن تشکیل دهند . جلسات شورای معلمان حداقل هر ماه یک بار تشکیل می شود .

 

راهكار هاي ارتقا ء جلسات شوراي معلمان

تعريف‌ جلسه‌
. جلسه‌ را مي‌توان‌ گردهمايي‌ دو نفر يا بيشتر از كساني‌ تعريف‌ كرد كه‌ داراي‌ هدفهاي‌ مشترك‌ هستند و ارتباطات‌ (شفاهي‌ و يا كتبي) را وسيله‌ اصلي‌ نيل‌ به‌ اين‌ اهداف‌ قرار مي‌دهند به‌ عبارت‌ ديگر، جلسه‌ گروهي‌ از افراد واحدهاي‌ مختلف‌ سازمان‌ است‌ كه‌ براي‌ انجام‌ وظايف‌ سازماني‌ مشخص‌ به‌طور موقت‌ يا دائم‌ دور هم‌ جمع‌ مي‌شوند

اركان‌ جلسه‌ و وظايف‌ آنها
 اركان‌ جلسه‌ عبارتند از مجري، دبير، رئيس‌ و عضو جلسه‌ كه‌ همگي‌ در كنار هم در رابطه با مشكلات وبرنامه هاي مدرسه در چار چوب وظايف ذكر شده در آيين  نامه اجرايي همكاري مي‌كنند.
مجري‌ جلسه‌
‌مجري‌ عضوي‌ است‌ بي‌طرف‌ كه‌ درنظريات‌ جلسه‌ مشاركت‌ نكرده‌ و در ارزيابي‌ آنها نقش‌ ندارد بلكه‌ نقش‌ او فقط‌ كمك‌ به‌ گروه‌ در متمركزساختن‌ انرژيها در زمينه‌ وظايف، جلوگيري‌ از برخورد شخصي‌ در گروه‌ و ايجاد فرصت‌ مشاركت‌ براي‌ كليه‌ افراد است.
دبير جلسه: دبير فردي‌ بي‌طرف‌ و غيرارزيابي‌كننده‌ است. وظيفه‌ وي‌ نوشتن‌ نقطه‌نظرات‌ اساسي‌ افراد در خلال‌ جلسه‌ است. دبير عين‌ جملات‌ افراد را يادداشت‌ مي‌كند. البته‌ هدف‌ اين‌ نيست‌ كه‌ همه‌ مطالب‌ كلمه‌ به‌ كلمه‌ گزارش‌ شود. فعاليت‌ دبير نبايد موجب‌ كندي‌ سرعت‌ جلسه‌ شود. اين‌ گزارش‌ را حافظه‌ گروهي‌ مي‌گوييم‌ و به‌عنوان‌ گزارش‌ موردقبولي‌ از آنچه‌ واقعاً‌ اتفاق‌ افتاده‌ تلقي‌ مي‌شود.
اعضاي‌ جلسه:

اعضاي‌ جلسه‌ مشاركت‌كننده‌ فعال‌ در جلسه‌ هستند. مسئوليت‌ اعضاي‌ جلسه‌ اين‌ است‌ كه‌ بگذارند دبير و مجري‌ نقش‌ بي‌طرف‌ خود را ايفا كنند و اعضاي‌ جلسه‌ بايد مراقب‌ باشند كه‌ نظرات‌ افراد به‌طور صحيح‌ گزارش‌ شود. اعضاي‌ گروه‌ علاوه‌ بر اينكه‌ انرژي‌ خود را صرف‌ وظيفه‌ خود مي‌كنند، مراقب‌ هستند كه‌ مجري‌ امكان‌ مشاركت‌ همه‌ را در بحث‌ فراهم‌ كند.
رئيس‌ جلسه: در روش‌ سنتي، رئيس‌ جلسه‌ همزمان‌ اداره‌كننده‌ جلسه‌ نيز محسوب‌ مي‌شود. ولي‌ در روش‌ تعاملي، رئيس، جلسه‌ را اداره‌ نمي‌كند بلكه‌ عضو فعال‌ آن‌ است. رئيس‌ تمام‌ تصميمات‌ نهايي‌ را مي‌گيرد. درصورتي‌ كه‌ پيشرفت‌ جلسه‌ رضايت‌بخش‌ نباشد، مي‌تواند محدوديتهايي‌ وضع‌ كند و درمورد نقطه‌نظرات‌ خود به‌طور فعال‌ بحث‌ كند. رئيس‌ مي‌تواند اعضاي‌ گروه‌ را به‌ قبول‌ وظايف‌ ترغيب‌ سازد و يا ترتيب‌ جلسه‌ ديگر و با گروه‌ ديگر را بدهد و يا با رسانه‌ها در تماس‌ باشد.

اهداف وفوايد شوراي معلمان:
1- محلي براي بالابردن مهارت و كارايي معلمان در اثر آموزش در شورا
2- موقعيتي براي بهبود جو سازماني و افزايش روحيه كاركنان و ايجاد الفت بين آنها
3- محلي براي بازگويي، تجزيه و تحليل و بررسي هدف هاي تعليم و تربيت دركل و اهداف مدرسه در جزء.
4- وسيله اي سودمند براي هدايت و راهنمايي همكاران جوان و آماده سازي معلمان جديد.
5- محلي براي تصحيح روش ها.
6- امكاني براي ارزيابي افراد از خود و ديگران.
7- محلي براي بررسي مسائل آموزشي، درسي، رفتاري و اخلاقي دانش آموزان.
8- ايجاد احساس شخصيت و مسئوليت در معلمان.
در مشورت كردن، محاسني همچون تفقد از نيروها و دخيل كردن آنها در تصميم سازي، شكوفايي استعدادها گزينش بهترين راي، ايجاد انگيزه و علاقه براي اجراي تصميم نهايي، نهفته است.

 


عوامل تاثیر گذار برجلسات شورای معلمان:


1-زمان

زمان مناسب زماني است كه بتوان بيشترين بهره را از نيرو وانرژي افراد در راستاي اهداف جلسه بدست آورد .اگر مديران  خواسته باشند جلسات را در ساعات رسمي مدرسه قرار دهند دانش آموزان بلاتكليف وسرگردان مي شوند ومعمولا مصلحت نمي دانند كه آنهارابه حال خود رها كنند. لذا با توجه به تعطيلي پنجشنبه ها وساعت آخر چهارشنبه ها توصيه مي شـــود . با منظور نمودن حد اکثر 1 ساعت در ماه وتنظیم یک برنامه مشخص وهمه جانبه وبادر نظر گرفتن کلیه جوانب مانند( اوقات مناسب معلمان سرگردان نشدن دانش آموزان- و هماهنگی با اولیاء)اقدام به ارائه ی یک جدول زمان بندی شده نموده وبه اطلاع معلمان و اولیاءواداره ی متبوع رسانده شود.


2- مکان:

يكي از عواملي كه مي تواند در ايجاد زمينه مناسب تشكيل شوراي معلمان موثر باشد مكان برگزاري جلسات  شــــــورا است .معمولاٌ كتابخانه يا اتاق ديگري كه داراي ظاهري مطبوع وآرام باشد براي تشكيل جلسه مناسب مي باشد . وبهترين سبك ،دور هم نشستن است بطوريكه هيچ يك از اعضاي شورا اعم از معلم يا مدير مجزا ودور نباشندوشكل ظاهري بايد نشاني از وحدت ويگانگي باشد .
3-نحوه اداره جلسات:

موفقیت هر جلسه بستگی به رهبران و اداره کننگان جلسه دارد و وجود یک فرد توانا وماهر اعم از مدیر یا یکی از معلمان می تواند تضمین کننده ی موفقیت جلسات باشد.
4-وظایف رئیس شورا:
- فراهم نمود ن محیط آرام و بدون قید وبند اداری و آماده برای انجام کار جدی و بحث وتبادل نظر
-ابراز خشنودی از حضور وشرکت معلمان
-بیان دستور جلسه وتذکرات و توضیحات لازم
-ایجاد فرصت اظهار نظر برای همه و ممانعت از انحصار جلسه توسط عده ای از معلمان
-هدایت صحیح جلسه ومذاکرات در مورد موضوع دستور جلسه
- ابهام زدایی از مفاهیم و پرسش ها و یا مطالب طولانی که موجب رکود بحث شود
-بیان صریح مسائل مورد تصمیم و جلب نظرات موافق یا مخالف
-جمع بندی مباحثاتونتیجه گیری از مذاکرات جلسه
-مشخص کردن تصمیمات و تعیین مسئول پی گیری
-مراقبت بر ثبت نظرات ومصوبه های جلسه
-فراهم نمودن زمانی برای رفع خستگی و استراحت

 

موضوعات قابل طرح  ونو آوري هادر جلسات شورا ي معلمان:
 1-آشنایی با روش های تدریس معلمان وروش های نوین تدریس
 2-معرفی کتب
مجلات و نشریه های جدید آموزشی
3-آشنایی با فناوری اطلاعات وارتباطات و معرفی سایت های آموزشی
4- سخنرانی مقامات علمی و صاحب نظران امور اداری در آموزش وپرورش
5- نمایش فیلم های آموزشی و تربیتی
6- رسید گی به مسائل خاص در مدرسه
7- آشنایی با دستور العمل ها و بخشنامه های اداری
8- تصمیم گیری در موارد خاصی که طبق آیین نامه اجرایی بر عهده شورای مدرسه است.
9- ارائه ی مطالب و تصمیمات متخذه در انجمن اولیا و مربیان و شورای دانش اموزی جهت
  بررسی در شورای معلمانn
10- بررسی علل افت تحصیلی وارائه ی پیشنهاد برای رفع آن
11- تعیین میزان و چگونگی تکالیف درسی دانش آموزان در اوقات فراغت
12- طراحی سوالات امتحانی و ارزشیابی در کلاس
13- کاربرد تشویق و تنبیه ونحوه ی اجرای آن
14- بررسی مشکلات دانش آموزان با توجه به تفاوت های فردی
15
- تشكيل گارگاه هاي آموزشي مانند الگوهاي تدريس ، اقدام پژوهي ، طراحي سوالات و......

16- بررسي مشكلات رفتاري ، عاطفي ، رواني وآموزشي دانش آموزان

17- نحوه ي ارتباط صحيح با اوليا

18-آشنايي با چگونگي ايجاد انضباط

19-آموزش مهارت هاي زندگي به دانش آموزان

20- ارائه ي يكي از الگوهاي تدريس به صورت كارگاهي توسط همكاران (ارائه كنفرانس) .
21-پرداختن به  مشكلات آموزشي وپرورشي دانش آموزان با ارائه ي راهكارهاي عملي


موانع‌ و مشكلات‌ جلسات‌  شوراي معلمان

1 -توجه‌ اعضاي‌ جلسه‌ به‌ موضوعهاي‌ مختلف‌ در يك‌ زمان: جلسه‌ تركيبي‌ از افراد متعدد است‌ و هر فرد داراي‌ علائق، مشكلات‌ و اولويتهاي‌ خاص‌ خود است. بنابراين‌ طبيعي‌ است‌ كه‌ به‌ هنگام‌ جلسه، ذهن‌ هريك‌ از حضار به‌ مورد خاصي‌ معطوف‌ شود. يكي‌ از مهمترين‌ موانع‌ جلسات، همين‌ موضوع‌ است.
2 -مغشوش‌ شدن‌ موضوع‌ جلسه‌ با فرايند آن: براي‌ رسيدن‌ به‌ يك‌ مركز توجه‌ مشترك، گروه‌ بايد برروي‌ آنچه‌ كه‌ بايد در جلسه‌ بحث‌ شود و همچنين‌ چگونگي‌ اين‌ بحث‌ به‌ توافق‌ برسند. تمايز بين‌ محتوي‌ (مشكل، عنوان‌ يا صورتجلسه) و فرايند (روش، متد) دشوار، اما حياتي‌ است‌ و عدم‌ توجه‌ به‌ آن‌ يكي‌ از علل‌ عدم‌ موفقيت‌ جلسات‌ است.
3 -برخورد شخصي‌ و مشكل‌ تراكم‌ گفتگو در جلسه: اغلب‌ افراد تمايل‌ دارند به‌ سرعت‌ به‌ جريان‌ گفتگوي‌ جلسه‌ واردشده‌ و نقطه‌نظرات‌ خود را مطرح‌ كنند. اين‌ موضوع‌ منجر به‌ بروز مشكل‌ تراكم‌ گفتگو در جلسات‌ مي‌شود كه‌ خود منجربه‌ منحرف‌ شدن‌ جلسه‌ از هدف‌ اصلي‌ خود مي‌گردد. براي‌ حل‌ اين‌ مشكل، لازم‌ است‌ كه‌ فردي‌ جريان‌ متعادلي‌ از مكالمه‌ را برقرار كرده‌ و افراد را از برخوردهاي‌ شخصي‌ با يكديگر برحذر دارد.
-4 روشن‌ نبودن‌ نقشها و مسئوليتها: يكي‌ از مهمترين‌ موانع‌ جلسات‌ موثر، روشن‌ نبودن‌ مسئوليتها و نقشهاي‌ افراد شركت‌كننده‌ در جلسه‌ است. تنها راه‌حل‌ اين‌ موضوع‌ تعريف‌ دقيق‌ نقش‌ و مسئوليت‌ هريك‌ از حضار جلسه، قبل‌ از تشكيل‌ آن‌ است.
4 -مشخص‌ نبودن‌ اهداف‌ و انتظارات: يعني‌ براي‌ افراد جلسه‌ مشخص‌ نباشد كه‌ چرا دعوت‌ شده‌اند و چه‌ كاري‌ بايد انجام‌ دهند;
5 وجود مشكلات‌ و مسائل‌ حل‌ نشده‌اي‌ درمورد قدرت‌ و اختيار: يعني‌ مشخص‌ نباشد كه‌ آيا افراد جلسه‌ قدرت‌ تصميم‌گيري‌ دارند;
6 -اجتناب‌ از مساله: افراد جلسه‌ معتقد باشند كه‌ هيچ‌ مشكلي‌ وجود ندارد;
7 -نگرش‌ منفي: افراد جلسه‌ باور داشته‌ باشند كه‌ نمي‌توانند درمورد مساله‌ كاري‌ انجام‌ دهند و تلاش‌ براي‌ حل‌ آن‌ زيرسوال‌ باشد;
8 مشكل‌ ارتباطي: افراد جلسه‌ به‌ صحبتهاي‌ ديگران‌ گوش‌ نكنند و يا از صحبتهاي‌ آنها چيزي‌ متوجه‌ نشوند;
9 -عدم‌ وجود محيط‌ مناسب: فضاي‌ جلسه‌ به‌ صورتي‌ باشد كه‌ افراد نتوانند به‌ راحتي‌ صداي‌ ديگران‌ را بشنوند و يا آنها را ببينند;

10-عدم باور در برخی از مدیران به تاثیر شوراها
11- نداشتن برنامه ریزی و کم محتوایی جلسات
12- عدم اداره صحیح جلسات
13- مناسب نبودن زمان و مکان برگزاری جلسات
 14-عدم رعایت نظم وانظباط از سوی برخی از مدیران
 15-عدم توجه به توانایی معلمان ومتکلم وحده بودن مدیران عدم ارائه ی گزارش از اقدامات انجام شده و نتایج بدست آمده در جلسات
 16-عدم وجود انگیزه ورغبت در معلمان برای شرکت در جلسات
 17-عدم نظارت از ادارات در مورد تشکیل و کیفیت جلسات
18- عدم نتیجه گیری از تصمیمات در روند آموزش وپرورش
19- فرد گرایی و عدم تمایل به انجام کار گروهی در مدارس


توصيه‌هاوپيشهنادات‌ براي‌ اثربخشي‌ جلسات‌ شوراي معلمان

جلسات‌ بي‌حاصل‌ احتمالاً‌ بزرگترين‌ عامل‌ اتلاف‌ وقت‌ در موسسات‌ دولتي‌ و بازرگاني‌ است. نتايج‌ يك‌ بررسي‌ كه‌ در مجله‌ وال‌استريت‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است، نشان‌ مي‌دهد كه‌ در نقاط‌ مختلف‌ جهان، مديران‌ عالي‌ و مياني‌ سازمانها به‌طور متوسط‌ در هفته‌ حداقل‌ 17 ساعت‌ از وقت‌ خود را در جلسات‌ سپري‌ مي‌كنند. اين‌ درحالي‌ است‌ كه‌ آنها اظهار مي‌كنند تنها 56% از جلساتي‌ كه‌ در آن‌ حضور داشتند مفيد بوده‌ و بيش‌ از 25% جلسات‌ غيرضروري‌ بوده‌ و مي‌توانست‌ ازطريق‌ مكالمه‌ تلفني‌ يا ارسال‌ يك‌ يادداشت‌ اين‌ كار انجام‌ گيرد. باتوجه‌ به‌ اين‌ آمار و ارقام‌ مي‌توان‌ اظهار كرد كه‌ اگر جلسات‌ زائد در سازمانها حذف‌ شود، حداقل‌ 25% از زماني‌ كه‌ صرف‌ جلسات‌ مي‌شود كاهش‌ مي‌يابد و همچنين‌ مي‌توان‌ با مديريت‌ اثربخش‌ بقيه‌ جلسات‌ (75% جلسات) 20% ديگر از زمان‌ صرف‌ شده‌ در جلسات‌ را كاهش‌ داد. اهداف‌ جلسه‌ را مشخص‌ كنيد: درطول‌ مدت‌ جلسه‌ چه‌ كار انجام‌ خواهيد داد.
1-هدفتان‌ چيست
براي‌ برگزاري‌ جلسه‌ بايد اهداف‌ مشخص‌ و واضحي‌ داشته‌ باشيد. به‌عبارت‌ ديگر آيا هدف‌ شما از تشكيل‌ جلسه‌ تصميم‌گيري‌ درمورد موضوعي‌ يا حل‌ مشكل، آموزش، اطلاع‌رساني‌ و غيره‌ است. هرنوع‌ جلسه‌اي‌ كه‌ مي‌خواهيد تشكيل‌ دهيد بايد اطمينان‌ حاصل‌ كنيد كه‌ همه‌ افراد شركت‌كننده‌ در جلسه‌ درباره‌ موضوع‌ جلسه‌ اتفاق‌نظر دارند، به‌ عبارت‌ ديگر موضوع‌ جلسه‌ بايد براي‌ همه‌ افراد روشن‌ و واضح‌ باشد. برگزاري‌ جلسات‌ بدون‌ اهداف‌ مشخص‌ و روشن، تلف‌ كردن‌ وقت‌ گرانبهاست.
2-دستورجلسه‌ تنظيم‌ كنيد; تقريباً
دليل‌ شكست‌ همه‌ تلاشها ناشي‌ از عدم‌ برنامه‌ريزي‌ آگاهانه‌ است‌ و جلسات‌ نيز از اين‌ قاعده‌ مستثني‌ نيستند. قبل‌ از اينكه‌ هركسي‌ موضوعي‌ را به‌ جلسه‌ تحميل‌ كند. يك‌ دستور كلي‌ براي‌ جلسه‌ تهيه‌ كنيد. به‌عبارتي، فهرست‌ همه‌ موضوعهايي‌ كه‌ نياز به‌ بحث‌ درباره‌ آنها هست‌ و مقدار زماني‌ كه‌ هريك‌ از موضوعها به‌ خود اختصاص‌ خواهد داد، مشخص‌ كنيد.
3-بر موضوعهاي‌ دستورجلسه‌ تمركز كنيد: معمولاً‌ جلسات‌ موقعي‌ مفيد و اثربخش‌ مي‌شود كه‌ توجه‌ افراد به‌ موضوعهاي‌ دستورجلسه‌ تمركز شود. موقعي‌ كه‌ جلسه‌ از موضوع‌ اصلي‌ خود منحرف‌ شد و افراد درباره‌ موضوعهاي‌ غيرمرتبط‌ صحبت‌ مي‌كنند، بايد رئيس‌ جلسه‌ به‌طور سريع‌ و مو‌دبانه‌ جلو ادامه‌ اين‌ صحبتها را بگيرد;
4- وقت‌شناس‌ باشيد: اگر قرار است‌ جلسه‌اي‌ در ساعت‌ 8 شروع‌ شود، آن‌ را درست‌ سر ساعت‌ 8 شروع‌ كنيد. برخي‌ افراد عادت‌ بدي‌ دارند و دير به‌ جلسه‌ مي‌آيند. اينكار باعث‌ مي‌شود افرادي‌ كه‌ سر وقت‌ در جلسه‌ حضور يافته‌اند منتظر آنهايي‌ باشند كه‌ بدقول‌ و بي‌ملاحظه‌ هستند. وقتي‌ افراد بدانند كه‌ جلسه‌ به‌ موقع‌ شروع‌ مي‌شود در آن‌ صورت‌ اغلب‌ سروقت‌ به‌ جلسه‌ خواهندرسيد.
5-زمان‌ اتمام‌ جلسه‌ را تعيين‌ كنيد: جلسات‌ نه‌ تنها بايد به‌ موقع‌ شروع‌ شود بلكه‌ بايد به‌ موقع‌ نيز تمام‌ شود. معمولاً‌ محدوديت‌ زمان‌ يك‌ احساس‌ فوريت‌ ايجاد مي‌كند و اين‌ باعث‌ مي‌شود افراد شركت‌كننده‌ در جلسه‌ بر روي‌ موضوعهاي‌ جلسه‌ تمركز شوند و از صحبتهاي‌ بيهوده‌ اجتناب‌ كنند;
6-زمان‌ جلسه‌ را تعيين‌ كنيد: بهترين‌ زمان‌ براي‌ برگزاري‌ جلسات‌ ساعت‌ 11 صبح‌ و 4 بعدازظهر است. احتمال‌ تمركز افراد به‌ موضوعهاي‌ جلسه، قبل‌ از ناهار و دور و بر زمان‌ اتمام‌ كار بيشتر است. با وجود اين، سعي‌ كنيد از برگزاري‌ جلسات‌ درست‌ بعداز ناهار اجتناب‌ كنيد. بيشتر افراد بعداز صرف‌ ناهار با كاهش‌ انرژي‌ مواجه‌ مي‌شوند. همچنين‌ بهترين‌ زمان‌ براي‌ تعيين‌ وقت‌ جلسه‌ بعدي، پايان‌ جلسه‌ است. به‌ جاي‌ اينكه‌ براي‌ اعلام‌ جلسه‌ آتي‌ از دعوت‌نامه‌ يا تلفن‌ استفاده‌ كنيد، موقعي‌ كه‌ همه‌ افراد در جلسه‌ هستند، زمان‌ و مكان‌ جلسه‌ بعدي‌ را تعيين‌ كنيد;
7-جلسه‌ را بدون‌ وقفه‌ اجرا كنيد: هرگز اجازه‌ ندهيد در جلسه‌ وقفه‌اي‌ ايجاد شود مگر اينكه‌ وضع‌ اضطراري‌ به‌وجود آيد. هر دقيقه‌ وقفه‌اي‌ كه‌ در جلسه‌ ايجاد مي‌شود، يك‌ دقيقه‌ از وقت‌ گرانبهاي‌ هريك‌ از افراد شركت‌كننده‌ در جلسه‌ هدر مي‌رود;
بلند شويد و ايستاده‌ صحبت‌ كنيد: اگر شما نيازمند يك‌ جلسه‌ كوتاه‌ هستيد كه‌ بيش‌ از ده‌ دقيقه‌ به‌ طول‌ نمي‌انجامد سعي‌ كنيد ايستاده‌ جلسه‌ را اجرا كنيد. يك‌ رابطه‌اي‌ بين‌ راحت‌ بودن‌ و بيشتر صحبت‌ كردن‌ وجود دارد و افراد درحالت‌ ايستاده‌ نسبت‌ به‌ حالت‌ نشسته‌ احساس‌ راحتي‌ كمتري‌ مي‌كنند;
8-مكان‌ مناسبي‌ براي‌ جلسه‌ انتخاب‌ كنيد: محل‌ جلسه‌ بر روي‌ چگونگي‌ كاركرد جلسه‌ تاثير دارد. محل‌ مناسب‌ جلسه، جلسه‌ خوبي‌ را تضمين‌ نمي‌كند، اما اتاق‌ جلسه‌ نامناسب‌ به‌ بدشدن‌ جلسه‌ كمك‌ مي‌كند. در انتخاب‌ مكان‌ جلسه‌ راحتي‌ رفت‌وآمد اعضا، محيط‌ و فضاي‌ جلسه‌ از لحاظ‌ سروصدا، نور، دما و تمركز حواس‌ را موردتوجه‌ قرار دهيد.

9- تشکیل جلسه همراه با داشتن مطالب کافی
 2- در نظر گرفتن ویژگی وآمادگی شرکت کننگان

10- زمینه فرصت اظهار نظر برای همه
 11-همدلی و همکاری شرکت کنندگان
 12- بی طرف بودن و عدم استفاده از قدرت برای تحت الشعاع قرار دادن جلسات
 6-دادن ازادی به شرکت کنندگان برای بیان ازادانه و شفاف
 7-ثبت تصمیمات در صورتجلسه
 8- در بحث ها و ارائه اطلاعات و نتیجه گیری از روش حل مساله استفاده شود
 9-از روش های بر انگیزاننده در اداره جلسه استفاده شود
 10-استفاده از اسناد و مدارک و فیلم و چارت و نظایر ان
 12-پی گیری اجرای تصمیمات

راهبردهاي بهبود و غني سازي شوراي معلمان


1- افزايش اطلاعات معلمان از اهميت و نقش شورا و وظايف و اختيارات آنها.
2- تشكيل شورا با برنامه و اطلاع و دعوت قبلي باشد و ساعت شروع و خاتمه آن با استفاده از نظرات معلمان تنظيم و اعلام شود.
3- مشخص نمودن موضوعات مورد بحث در جلسات، تا شركت كنندگان بتوانند اطلاعاتي در زمينه بحث موردنظر جمع آوري كنند.
4- مشخص نمودن مكان شورا و توجه به مواردي از جمله گنجايش، نور، دما، صندلي، وسايل صوتي، دور از سر و صدا بودن و...
5- اختصاص لحظات اوليه شورا به شنيدن نقطه نظرات همكاران.
6- متكلم وحده نبودن مدير در جلسات شورا.
7- تنظيم برنامه هاي شورا به نحوي كه علاقه معلمان رابه فعاليت هاي حرفه اي افزايش داده و باعث ايجاد انگيزه شود.
8- انتخاب دبير جلسه براي نوشتن گزارش هر جلسه و تعيين رابط ميان مدير و معلمان به منظور طرح نظرات معلمان و مشخص كردن موضوع نشست بعد.
9- تشكيل شورا به منظور آشنايي و آگاهي معلمان از شيوه نامه ها، قوانين، شرح وظايف، امتحانات، نظام نمره دادن،الگوهاي تدريس، روش هاي نوين ارزشيابي و نحوه فعال سازي دانش آموزان در فرآيند آموزش.
10- بحث در مورد دانش آموزان مشكل دار و ارائه راه حل هاي مناسب و مطلوب به منظور حل مشكلات اين گونه دانش آموزان، مطرح نمودن مشكلات واقعي مدرسه و تبادل نظر پيرامون حل آنها.
11- پيگيري مداوم تصميمات اتخاذ شده در جلسات شورا
12- اداره كردن شورا توسط معلمان به صورت نوبتي.
13- بحث و تبادل نظر در خصوص تقويت روابط مربيان، معلمان و اولياي دانش آموزان.
14- برگزاري جلسات منظم و مستمر، و بيان اهداف آموزش، انتظارات مدرسه از كاركنان، ملاك هاي دقيق ارزشيابي از عملكرد و راه هاي باز خورد آن به وضوح و به طور روشن.
15- تشكيل شوراي معلمان به صورت كارگاه آموزشي به نحوي كه استاد از خارج و دستيار از خود معلمان باشد.
16- تشكيل شورا در قالب بازديد از مراكز علمي (در خارج از مدرسه) و بحث و نقد مشاهدات.
17- تشكيل جلسه به منظور آگاهي از مشكلات معلمان (در صورت قابل طرح بودن) و بحث و تبادل نظر در مورد حل مشكلات.
18- شركت مدير در جلسات شوراي مدرسه و فرصت دادن به معلمان براي اظهار نظر خود، و هدايت جلسه به هدف مشتركي كه هست و نتيجه گيري لازم از هر جلسه.
19- برخورد مناسب مدير مدرسه با نظرات معلمان.
20- برگزاري جلسات به منظور رسيدن به هدف نه انجام وظيفه و ظاهرسازي و به خاطر رفع تكليف.
21- تدريس معلمان در شورا به صورت نوبتي به منظور مجهز شدن معلمان به الگوهاي برتر تدريس.
22- نمايش فيلم هاي تربيتي و آموزشي در شورا و بحث و تبادل نظر درباره آن ها.
23- دعوت از مسئولان اداره جهت شركت در جلسات شورا به منظور آشنايي نزديك با مسائل، مشكلات و نقطه نظرات معلمان.
24- با اجتناب از طرح مسائل حاشيه اي، نگذاريم مدت زمان جلسات شورا طولاني، و باعث خستگي همكاران شود.
25- دعوت از استادان مجرب و متخصص در خصوص آموزش مسائلي نظير نحوه تهيه طرح درس، نحوه تدريس، نحوه به كارگيري فن آوري و...
26-عدم سرزنش و تحقير معلمان توسط مدير مدرسه در جلسات شورا.
27- ارائه مقالات علمي توسط معلمان در شورا و آشنا كردن معلمان با ساير موسسات علمي و آموزشي.
27- دعوت از صاحب نظران مسائل تربيتي و مسئولان شهر،براي پربار كردن جلسات شورا.
28- تاكيد به وقت شناس بودن شركت كنندگان، آشنايي با موضوع بحث، ارائه تجربيات خود و احترام به نظرات و عقايد ديگران.
29- مطرح نمودن مشكلات شغلي معلمان، از جمله روش هاي نوين تدريس، روش هاي آزمون سازي، طراحي و توليد وسايل كمك آموزشي و نحوه استفاده از آن ها در جلسات شورا.
30- تنظيم محتواي شورا به گونه اي باشد كه علاوه بر افزايش اطلاعات علمي و حرفه اي، به طرح خلاقيت و ابتكار معلمان بپردازد و به حل مشكلات آنان كمك كند.
31- دعوت از اولياي متخصص دانش آموزان در جلسات شوراهاي پايه اي براي رفع مشكلات آموزشي و پرورشي.
32- اداره كننده جلسه بايد وقت شناس خوش برخورد، مسلط به مسائل مورد بحث و بي طرف باشد. ضمنا توانايي اداره جلسه را داشته باشد.
33- ارائه مطالب مورد بحث در هر جلسه شورا به صورت مكتوب به مدير مدرسه و پيگيري مدير براي رفع مشكلات مطروحه در شورا.
34- مدرسه رده ي عملياتي براي تحقق اهداف نظام آموزش و پرورش و تجليگاه فرهنگ و گرايش ها و خواسته هاي متعهد است. و دراين ميان معلم با عناصر پيچيده روحي و رواني دانش آموزان سر و کار دارد. در اين شرايط تحقق مطلوب اهداف نيازمند مشورت در رده عمليات و استفاده از تجارب و اطلاعات معلمان است و همچنين مديريت براي اداره، برنامه ريزي، تصميم گيري و ارزشيابي و گرفتن باز خورد واحد آموزشي به شوراي معلمان نياز دارد.

35- شوراي معلمان نقش به سزايي در بهبود، بهسازي، احساس تعلق، ايجاد علاقه مندي کسب مهارت نيروهاي انساني دارد. شوراي آموزشي محل خوبي براي شناخت مشکلات ارائه راه حل، ايجاد روحيه تعاون و همکاري و دهها فايده ديگر است. در واقع مغز و قلب هر سازمان آموزشي شوراي آن سازمان است.

36- از ديدگاه اسلام نيز مشارکت و شورا اساس کار مديريت آموزشي است اسلام هيچ مديريتي را در بي نياز از مشورت نمي داند رسول گرامي اسلام نيز دستور يافت با مومنان به مشورت بپردازد شايد اختصاص دادن سوره اي به عنوان شورا و تاکيد بر اين که اصولا مشورت کردن از ويژگي هاي مومنان است ناشي از همين سياست اسلامي است. بالعکس مديريت در اسلام مخالف خود کامگي، خود محوري و سلطه گري است.
37- از ديدگاه علمي مدرسه يک نهاد اجتماعي است که بايد به روش گروهي و با کمک همه کساني که مسئوليت يا منافعي دارند اداره شود. در عين حال مدرسه يک سازمان تخصصي است که دبيران، معلمان يا استادان با سالها آموزش و تجربه و تکيه بر علم و تخصص خود به انجام وظيفه مي پردازند هيچ مديري نمي تواند ادعا کند که امور مدرسه را بدون دخالت و اظهار نظر اعضاي آموزشي اش حل مي کند شوراي معلمان وسيله ي بسيار خوبي براي اطلاعات افکار و انديشه هاست. اصولا تعليم و تربيت نياز به انديشه، تفکر و بافتن راه حل دارد.
38- از ديدگاه فلسفي سه نظريه مديريتي يعني مديريت بر مبناي اهداف، کنترل کيفيت جامع و مديريت کيفيت جامع بر مشارکت افراد سازمان و احساس رضايت آنها از اين مشارکت به عنوان يک نياز انساني است.
39- شوراي معلمان بهترين مرکز تصميم گيري شورايي در همه سازمان هاي آموزشي راه حل را مانند بچه فکري خود دوست مي دارند و از آن دفاع و پشتيباني مي کنند . چنانچه تصميم گرفته شده بعدها با موفقيت روبه رو شود همه ي افراد خود را در آن سهيم مي دانند. اگر بالعکس تصميم در حين اجرا بنا به دلايلي با شکست مواجه شود افراد مدير را تنها نمي گذارند و شکست را بر گردن او نمي اندازند و همگان خود را در شکست يا عدم موفقيت سهيم مي دانند. چنين جو و روحيه اي مي تواند منجر به همکاري عمومي براي رفع مشکل يا پيدا کردن راه هاي جديد موفقيت شود.
40- يکي از صاحب نظران ضمن پر اهميت دانستن شوراي معلمان مشارکت در تصميم گيري را نوعي حق دانسته و گفته است که معلمان انتظار دارند در مسائل مدرسه مشارکت داشته باشند. به گفته ي او مشارکت در امور مدرسه نوعي صدا داشتن يا دادن حق اظهار نظر است چنانچه اين حق به افراد داده شود سبب توسعه ي مهارت ها ، تامين نياز هاي رواني ، افزايش ادراک بهتر از سازمان، توزيع قدرت نفوذ ، کاهش نابرابري ها، افزايش روحيه ي کنترل فردي و گروهي ، افزايش بهره وري ، افزايش درجه مداخله و تعهد در امور سازمان ، افزايش انگيزه ، رضايت شغلي، نو آوري و خلاقيت و يافتن راه ها و روش هاي بهتر انجام کار مي شود.
41-- شوراي مدرسه وسيله ي با ارزشي براي ارزيابي افراد از خودشان و ديگران است وقتي مدير با يکي از معلمان گزارشي از موفقيت معلمي مي دهد در حقيقت نوعي ارزيابي ازمعلم مورد بحث به عمل مي آيد در همين زمان ساير معلمين نيز به روش کار خود مي انديشند و خود را با اين معلم مقايسه مي کنند و اين نوعي ارزشيابي از خود به شمار مي رود.
42-- شوراي آموزشي مدرسه مي تواند به روشن شدن و تعيين حدود و مسئوليت ها کمک کند. بدين ترتيب شوراي مدرسه عامل مهمي براي افزايش وظيفه شناسي و ايجاد نظم و انضباط است همچنين شوراي معلمان به افزايش مهارت ها و تصحيح روش ها منتهي مي شود.
43- از اهداف بسيار مهم شوراي معلمان بررسي مسائل آموزشي، درسي ، رفتاري و اخلاقي دانش آموزان است و برخورد ريشه اي با مشکلات جاري و اتخاذ تصميمات مشترک و واحد براي برخورد با همه ي موارد مشابه است.
44-- شوراي معلمان مدرسه سبب رشد شخصيت، خود رهبري و بلوغ افراد مي شود و وقتي دبيران در امور سازمان آموزشي شرکت داده مي شوند و آنها وجود خود را در سرنوشت مدرسه موثر مي بينند احساس ارزش و شخصيت مي کنند منظور از خود رهبري يافتن توان بررسي مسائل و مشکلات به وسيله ي معلمان و ارائه راه حل و در نهايت به گردش در آوردن امور مدرسه و بلوغ به مفهوم پختگي . کسب تجربه و انجام کارها است
.
45-- شوراي معلمان با عنايت به اينکه يک کارگاه آموزشي است مي تواند به مباحثي چون روش هاي تدريس ، آخرين يافته هاي تعليم و تربيت ، روش هاي اجتماعي کردن افراد ، روش هاي ساختن تست ها ، شيوه هاي درست ارزشيابي و نحوه ي برقراري رابطه با اوليا، آخرين يافته هاي يک رشته ي علمي مقررات انضباطي ، روش هاي اعمال انضباط ، روشن کردن اهداف و به توافق رسيدن در مورد اهداف و مقاصد آموزشي و.....بپردازند
 

اقدامات لازم توسط مدير مدرسه در خصوص تشكيل مرتب جلسات شوراي معلمان

1-درمهرماه دستورجلسات وزمان تشكيل تمامي شوراهاي سالانه به همراه موضوعات اختصاصي  وعمومي هرماه به صورت مكتوب دراختيار همكـــــــــــــاران قرار گيرد ودر دفتر آموزشگاه در محل ناسبي نصب گردد .

2-همكاران با توجه به دستورجلسات شورا موردي را انتخاب نموده وآمادگي خودرا براي ارائه مطلب ويا اجرا ،  اعلام نمايند. رييس شورا موارد اعلام شده را يادداشت نمايد ودر اتاق آموزشگاه درمعرض ديد همكاران قرار دهد .
3-درهرماه يك روز قبل از شورا به طور كتبي ، رييس شورا دستوروزمان ومكان آن را براي همكاران ياد آوري نمايد .
4-مدير محترم كتبا زمان شورارا به اطلاع اولياي دانش آموزان ومسئولين سرويس ها
  برساند با توجه به توان مالي مدرسه پذيرايي براي همكاران درنظر بگيرد .

5-مواردي كه درجلسات قبلي بايد به مرحله ي اقدام ويا اجرا در مي آمد ،پي گيري شود .
6-زمان بندي ارائه ي موارد پيش بيني شده از اهميت زيادي برخوردار مي باشد .
7-ارا ئه ي زمان مناسب براي هر فردو اطلاع رساني به موقع.
8-معرفي كتاب ها وسايت هاي مفيد - قرائت وتوضيح بخشنامه هاي موجود توسط مديريت .
9-انتقال تجارب مفيد آموزشي وپرورشي - نتيجه گيري از شورا توسط رييس شورا
10-تنظيم صورت جلسه توسط منشي شورا وامضاي آن توسط حاضرين جلسه

تقدير از همكاران مبتكر جهت ايجاد انگيزه

تشكيل چنين شوراهايي مي تواند به ميزان قابل توجهي از مشكلات آموزشي ، پرورشي ، فن معلمي ، فشار هاي اوليا ، بي انگيزگي همكاران و .........را حل نمايد . صد ا لبته تشكيل آن به نفع مدير ومدرسه ومعلم واولياو دانش آموزان  خواهد بود.كافي است  مديريت ، وقت ،حوصله ،علاقه ، دلسوزي آينده نگري داشته تا به نتايج شگرفي دست يابد.

وكلام آخراينكه:

مشاركت فرايندي است كه از مناظر فلسفي،اجتماعي،مديريتوروانشاسي داراي پشتوانه هاي قوي اعم از نظري ،علمي وتجربي مي باش

د

اميد است مديران ومعلمان با مطالعه اين راهنما، در جهت كيفيت بخشي به جلسات شوراي معلمان گام هاي اساسي برداشته ،خلا ،فاصله هاومشكلات موجود در مدارس را با ارائه راهكارهاي مناسب وعمل نمودن به آن ،از بين برده  ويا كم نمايند

 انشاا... به اميد آن روز

ادوارد گيبن:
* بادها و امـــــــواج سهمگيـــن پيوسته طرف قابلترين ملاحـــا ن هستند.

استاندال:
* در تنهايي و عزلت هرچيزي را مي توان كسب كرد به استثناي شخصيــت.

اسپينوزا:
* فقط تا حدي به لذت و تفريح بپرداز كه براي حفظ تندرستــــــــــي ات لازم باشد.

اسكار وايلد:
* هميشه دشمنان خود را ببخش چيــــــــــزي بيش از اين آنها را ناراحت نمي كند.
امرسون:
* اعتمــــــــــــــاد به نفـــس اوليــــــــن راز كاميا بــــــــــــــي است.

اميل زولا:
* تا به حال بيشتر كساني موفــــــــــق شده اند كه كمتر تعريف شنيده اند.


[ یکشنبه بیست و چهارم فروردین 1393 ] [ 23:33 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

به نام خدا

با سلام

مدیر ومعاون گرامی  همانگونه که مستحضر هستید. آئین نامه ارزشیابی توصیفی در مورخ10/11/1388 از طریق کارشناسی سنجش وارزشیابی تحصیلی به مدارس ارسال گردیده است.   ومدیران ومعاونین نیاز است که به مطالب ومواد آن آگاهی کاملی داشته باشند لذا به همین منظور تعداد12سوال از متن این آیین نامه تهیه شده است .

1-ارزشیابی پیشرفت تحصیلی- تربیتی در دوره ابتدایی ودر طول سال تحصیلی  بر مبنای کدام یک از موارد زیر است.

الف: آزمون های عملکردی  ب: مشاهدات معلم   ج: اهداف برنامه درسی هر پایه    د: فعالیتهای مکمل

2-گزارش نتایج ارزشیابی پیشرفت تحصیلی – تربیتی دانش آموزان  در طول سال تحصیلی در هر زمان قابل ارائه می باشد ولی برای اطمینان بیشتر در..............وبه صورت کتبی ورسمی. قابل ارائه می باشد.

الف: دونوبت       ب: هرزمان    ج: سه نوبت( دی ، خرداد ماه، شهریورماه)                د:پایان سال

3-دانش آموزی در خرداد ماه  شرایط ارتقا به پایه بالاتر را دارد که در نوبت دوم در کلیه دروس حداقل سطح .............. را کسب کرده باشد.

الف:    خوب                ب:     قابل قبول         ج:   نیاز به آموزش وتلاش بیشتر       د: خیلی خوب

4-کدام یک از گزینه های ذیل درست است؟

الف: سطح قابل قبول حصول اطمینان معلم یامربی از دستیابی دانش آموز به اهداف اساسی دروس می باشد.

ب: سطح قابل قبول حصول اطمینان معلم یامربی از دستیابی دانش آموز به اهداف جزیی دروس می باشد.

ج: سطح  خوب حصول اطمینان معلم یامربی از دستیابی دانش آموز به اهداف جزیی دروس  می باشد

د: سطح نیاز به تلاش بیشترحصول اطمینان معلم یامربی از دستیابی دانش آموز به اهداف غایی دروس  می باشد.

5- دانش آموزی که در پایان نوبت شهریور ماه حداکثر از ............. به سطح قابل قبول نرسد ، می تواند به پایه بالاتر ارتقا یابد.

الف:  یک درس                       ب:  دو درس               ج:  سه درس                      د:چهار درس

6-وضعیت آموزشی – تربیتی دانش آموزی که در  حین سال تحصیلی با رعایت مقررات از مدرسه ای به مدرسه ی دیگر منتقل می شود  به چه شکل خواهد بود.

الف:با معلم ومربی مبدا است که وضعیتش را مشخص کرده باشد.

ب: توسط معلم یا مربی مقصد با استفاده از مستندات  ارزشیابی می شود.

ج: توسط معلم یا مربی مقصد ، با استفاده از مستندات  وارزشیابی های مربی مبدا تعیین می شود.

د: : توسط معلم یا مربی مبدا ، با استفاده از مستندات  وارزشیابی های مربی مقصد تعیین می شود

7- چنانچه معلم یا مربی مربوطه  در پایان  هر نوبت ( به هر دلیل) نتایج ارزشیابی دانش آموزان را ارائه ندهد..................

الف:مدیر مدرسه نسبت به اعلام نتایج نهایی شخصا اقدام می کند.

ب:. مدیر به تشخیص آموزش مدارک واطلاعات مربوط به ارزشیابی دانش آموزان را برای اعلام نتیجه نهایی در اختیار یکی از معلمین ومربیان واجد شرایط قرار دهد.

ج: مدیر مدرسه به اداره متبوع گزارش میدهد.

د: : مدیر مدرسه به اداره متبوع گزارش می دهدوبه تشخیص خود مدارک واطلاعات مربوط به ارزشیابی دانش آموزان را برای اعلام نتیجه نهایی در اختیار یکیاز معلمین ومربیان واجد شرایط قرار دهد.

8-مهلت اعتراض به  گزارش پیشرفت تحصیلی.............. پس از اعلام گزارش، از سوی دانش آموز یا ولی وی امکان پذیرخواهد بود

الف:    یک هفته                             ب:    سه روز                        ج:  شش روز            د:   ده روز

9-نتایج ارزشیابی حداکثر........................ پس از خاتمه هر نوبت در دفتر ثبت ارزشیابی پیشرفت تحصیلی وتربیتی ثبت  می گردد.

الف:10 روز                      ب:20 روز                                   ج: یک ماه                            د:3 روز

10-در صورتی که دانش آموزی کمتر از حداقل 80 در صد روزهای آموزشی را در مدرسه حضور داشته باشدوغیبتهای وی موجه باشد آن سال برای او............................ ودر صورت  غیر موجه بودن غیبت، برای وی .............. محسوب می شود.

الف: وقفه تحصیلی، وقفه تحصیلی ب: ترک تحصیل، ترک تحصیل ج: وقفه تحصیلی، ترک تحصیل    د: ترک تحصیل ،وقفه تحصیلی

11-تشخیص موجه یا غیر موجه بودن غیبتهای دانش آموزان به عهده.............................. می باشد.

الف: معلم     ب: مدیر ومعاون    ج: شورای آموزگاران         د:شورای مدرسه

 12کدام یک از گزینه های زیر صحیح  تراست؟

الف: قبول شدگان ساعی وبرجسته پایه های  دوم وسوم ابتدایی در صورت کسب سطح پیشرفت(( خیلی خوب)) در کلیه دروس  می توانند به صورت جهشی به پایه بالاتر ارتقا یابند.

ب:در ارزشیابی توصیفی جهش تحصیلی امکان پذیر است.

ج: قبول شدگان ساعی وبرجسته پایه های  دوم وسوم ابتدایی  با درخواست ولی دانش آموز ومطابق ماده 6  وشرکت در ارزشیابی شهریور ماه وکسب سطح ((خیلی خوب)) در   کلیه دروس می تواند به پایه بالاتر جهش کند.

د: قبول شدگان ساعی وبرجسته پایه های  دوم وسوم ابتدایی  با درخواست ولی دانش آموز ومطابق ماده 6  وشرکت در ارزشیابی شهریور ماه وکسب سطح ((خوب)) در   کلیه دروس می تواند به پایه بالاتر جهش کند.

پایان

با تشکر از حضور شما

سیروس وطنی کارشناس آموزش ابتدایی

[ سه شنبه بیستم اسفند 1392 ] [ 21:34 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

دلایل افت تحصیلی و راهکارهای و برنامه های قابل اجرا جهت ارتقاء کیفیت آموزشی  در مدارس

 

رديف

دلايل و عوامل افت تحصيلي

رديف

راهكارها و برنامه هاي اجرايي ارتقاء عملكرد و كيفيت آموزشي

1

تراكم بالاي جمعيت دانش آموزي در كلاسهای درس و عدم وجود هماهنگی لازم بین امکانات آموزشی و جمعیت دانش آموزی.

1

شكستن تراكم بالاي كلاسها در مدارسي كه آنها را لازم التوجه معرفي می شوند بخاطر جلوگيري از تكرار افت تحصيلي.

2

عدم نظارت دقيق بر نحوة اجراي پرسشهاي مستمر و در نتيجه ثبت دقيق نمرات مستمر توسط دبيران و گاهاً عدم وجود اهرامهاي بازدارنده براي كسانيكه كار خود را بنحو احسن انجام نمي دهند. بدين صورت  كه در تعدادي از مدارس نمرات مستمر كاملاً بصورت دقيق ثبت شده و در نتيجه نمرات دانش آموزان  نمرة واقعي خود آنها مي باشد. ولي در مدارس ديگر كاملاً بر عكس موضوع فوق عمل مي شود در نتيجه درصد قبولي آنها نسبت به بقيه بالاتر مي باشد.

2

نظارت دقيق كارشناسيهاي محترم آموزش و امتحانات در خصوص نحوة اجراي پرسشهاي تدريجي و فعاليتهاي خارج از كلاس و در نتيجه ثبت دقيق نمرات مستمر در  مدارس.

3

عدم اجراي صحيح كلاسهاي طرح غني سازي ضمن سال. بدين صورت كه در دستورالعملهاي اجرايي در سالهاي گذشته تعدادي ساعات بدون داشتن اهدافي خاص به برنامه درسي مدارس اضافه ميشود. و اين امر بخاطر حضور تمامي دانش آموزان در كلاس درس تأثير مثبت چنداني براي دانش آموزان ضعيف نداشته و فقط يك ساعت رسماً به برنامه درسي تعدادي از كلاسها اضافه مي شود.و در آن ساعات بجاي رفع اشكال درسي دانش آموزان ضعيف كاهاً تدريس دروس مانند بقيه ساعات انجام مي پذيرد و بخاطر حضور تمامي دانش آموزان در كلاس درس دانش آموزان ضعيف بهرة چنداني نمي برند.

3

اجراي كلاسهاي مذكور فقط براي دانش آموزان ضعيف بنابه تشخيص دبيران و اولياي آموزشگاه . بخاطر تكرار موضوعات درسي و رفع اشكال درسي دانش آموزان. چون در چنين شرايطي تعداد دانش آموزان كمتر از حد معمولي كلاس بوده در نتيجه كار كردن با آنها مفيد تر خواهد بود.

    

 

 

4

عدم اجراي دقيق وظايف سرگروههاي آموزشي در بررسي نحوة تدريس و اجراي مراحل مختلف آنها در كلاسهاي درس و حضور سرگروهها بعنوان همراهان دبيران در رفع موانع و مشكلات آموزشي و خلاصه كردن كار سرگروهها در نوشتن و پر كردن فرمها بصورت كاملاً فرماليته و بدون استفادة آموزشي. چون در صورتيكه سرگروههاي آموزشي كار خود را بدون اغماض انجام دهند.مشكلات موجود در مسير تدريس به حداقل مي رسد.

4

با توجه باينكه گروههاي آموزشي تنها پل ارتباطي حل مشكلات آموزشي مي باشد.لذا در درجة اول انتخاب افراد لايق و كارآمد و در درجة دوم برنامه ريزي دقيق جهت حضور آنها در مدارس مي تواند باعث پيشبرد اهداف متعالي آموزش و پرورش گردد.

5

عدم وجود مسابقات و آزمونهاي استاني و منطقه اي جهت ايجاد رقابت سازنده در بين دانش آموزان و ايجاد انگيزه در بين آنها.

5

اجراي مسابقات منطقه اي و استاني در بين دانش آموزان.

6

عدم وجود امكانات كمك آموزشي و سمعي و بصري (بروز)  در مدارس جهت استفاده از آنها و علاقه مند  نمودن دانش آموزان به كلاس درس. در مدارس ما كارگاهها و آزمايشگاهها همچنان جهرة  فرسوده و از رده خارج خود را حفظ نموده و مي نمايند و هيچگونه اقدامات در زمينة بهبود وضعيت آنها انجام نمي پذيرد.

6

اختصاص اعتبار به مدارس جهت خريد وسايل كمك آموزشي جديد جهت استفاده در كلاسهاي درس و يا خريد مقداري وسايل كمك آموزشي و اهداء آن به مدارس .

7

عدم نظارت كافي توسط مسئولين اداره در بازديدهاي خود از واحدهاي آموزشي در زمينه مسائل آموزشي با بررسي وضعيت تدريس و حضور در كلاسهاي همكاران و نظر سنجي از دانش آموزان  و ارائه بازخورد لازم به دبيران  و اولياي آموزشگاه.

7

نظارت كافي از طرف مسئولين اداره در بازديدهاي خود از محل واحدهاي آموزشي.و تأكيد و بحث و تبادل نظر پيرامون مسائل آموزشي . توجه به مسائل آموزشي و نپرداختن به مسائل جانبي از جمله حضور وغياب كاركنان، وضعيت نظافت آموزشگاه و ساير مسائلي كه مدير واحد آموزشي خود توانايي بررسي و حل آنها را دارد در بازديدها مي تواند گامي مؤثر در پيشبرد اهداف آموزش باشد. بعنوان مثال اگر دبير يا معلمي بعلت مشغله كاري و فكري نتوانسته باشد دفتر حضور و غياب را بموقع امضاء بزند و از طرف بازديد كننده اي به او تذكر داده شود براي مدتي حوصله كار كردن و تدريس را ندارد.و اين خود نمونه اي از هزاران نكته است كه بايستي رعايت شوند.

 

8

عدم وجود معلمان خلاق ، توانا و كوشا در تعدادي از درسها  از جمله دروس پايه كه مي تواند مشكلات جبران ناپذيري را  بوجود آورند.

8

اجباری کردن بازنشستگی پیش از موعد بخاطر بکارگیری نیروهای جوان ، توانا و کار آمد.

9

عدم برگزاري امتحانات هماهنگ منطقه اي در طول سال تحصيلي و ارزيابي عملكرد دبيران و دانش آموزان و ارائه بازخورد لازم به آنها.

9

طراحي يك نمونه سؤال هماهنگ توسط اداره و برگزاري امتحان هماهنگ در تعدادي از دروس و ارائه بازخورد آن به مدارس مي تواند گامي مؤثر و مفيد در پيشرفت تحصيلي دانش آموزان و تغيير در نحوة تدريس دبيران ايجاد نمايد.

10

عدم آشنایی دانش آموزان با رایانه و استفاده از آن در جهت پیشبرد اهداف آموزشی و تربیتی.

10

اضافه نمودن یک واحد درسی در خصوص رایانه به کتب درسی مدارس راهنمایی و حتی پایه های چهارم و پنجم ابتدایی.ایجاد کارگاه های IT در مدارس راهنمایی جهت آشنا نمودن دانش آموزان با رایانه و استفاده از آن بعنوان یک وسیله کمک آموزشی.

 

 در زمينه بررسي نقاط ضعف و قوت و دلايل افت تحصيلي موارد ديگري نيز مؤثر مي باشند كه از جملة آنها: عوامل فردي ، اجتماعي و خانوادگي مي باشند كه تعداد زيادي از آنها از طريق مدارس قابل حل نمي باشند.ولي بحث و تبادل نظر با دبيران و اولياي دانش آموزان از مهمترين عوامل پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مي باشد.

اميد است با همت مسئولين محترم اداره و همكاري و همفكري دبيران و اولياي محترم دانش آموزان شاهد پيشرفت تحصيلي دانش آموزان در سال تحصيلي جاري باشيم.

[ چهارشنبه بیست و دوم دی 1389 ] [ 19:27 ] [ مجیدنریمانی ]

[ GetBC(18); آرشیو نظرات ]

[ سه شنبه ششم اسفند 1392 ] [ 14:25 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]


نکته هایی درباره ی تدریس در کلاس درس
1 - انعطاف پذیر باشید . قدری خلاقیت و خودجوشی در طرح درس خود بگنجانید تا از « آن » ها و « لحظه » های قابل تدریس ،‌بیش ترین بهر ه را ببرید .



2- شتابی برای حرکت خودتان معین کنید .باید هم زمان ،‌ ضمن ان که از سریع ترین دانش آموز خود جلوترید ، در کنار کندترین آن ها نیز باشید .


3-از دانش آموزان برای درس دادن به هم در کلاس استفاده کنید .وقتی بچه ها به یکدیگر درس می دهند ،‌همه برنده هستند .



4- فرایند ساده ای برای حل مسئله در شش گام به دانش آموزان بیاموزید .

 - شناسایی مشکل ( یا مسئله ) ؛

- تعریف محدوده ی مشکل ؛ 

- روشن ساختن موضوعات ؛ 

- جست و جو برای یافتن راه حل ها ؛

 - اقدام کردن ؛

 - ارزیابی نتایج .



5- رویه ی کاری خود را مشخص کنید. رویه ها معجزه می کنند .دانش آموزان با ساختار شکوفا می شوند و از این رو ،‌وقتی از گام های بعدی مطلع باشند ،‌بهتر عمل می کنند .


6- دانش آموزان جدید خود را با دادن « بسته ی بچه ی جدید » ،‌با آغازی خوش روبرو کنید .این بسته ی یادگیری برانگیزاننده ،‌می تواند شامل نقشه ی مدرسه ،‌جدول فعالیت های روزانه ( برنامه ی هفتگی ) ،‌عکس کلاس ،‌فهرست اسامی هم کلاسی ها و مثلاً ژتون مجانی خرید از بوفه ی مدرسه باشد .


7- در دنیای امروز که میزان توجه کوتاه شده و آستانه ی تحمل افراد در یادگیری پایین آمده است ،‌ضرب المثل های قدیمی از نو اهمیت بیش تری پیدا می کنند . از آن ها برای تدریس درس های مهم زندگی استفاده کنید .حتی بهتر این است که بچه ها را وادار سازید ضرب المثل های خود را بیاورند تا فهم خود را از جهان ،‌با یکدیگر تقسیم کنند .


8- با بی حوصلگی و یکنواختی بجنگید . رقیب شما در کار تدریس ، شبکه های تلویزیونی و ماهواره های قدرت مندی هستند که از ابزارهای جذاب تری برخوردارند .


9 - به دانش اموزان خود کمک کنید منظم بشوند و منظم باقی بمانند . منظم بودن ،‌یکی از مهارت های بقا در زندگی است . استفاده از دفترچه ی یادآوری درس ها ( دفترچه ی یادداشت دانش آموزی ) ،‌راه خوبی برای شروع این کار است .


10 - کلیشه های جنسیتی را در هم بشکنید . دانشمندان و ریاضی دانان زن را به مثابه الگوی رفتاری ،‌به دختران جوان معرفی کنید . هم چنین به دانش آموزان دختر کمک کنید مراحل ترقی را در مدرسه پشت سر بگذارند و از سقف شیشه ای تعیین شده بگذرند ......


و ..... و 491 نکته ی باقی مانده را در کتاب « 501 نکته برای معلمان » ،‌ اثر دکتر رابرت دی . رمزی ،‌ترجمه ی دکتر مرتضی مجدفر و  وحید رضا نعیمی ،‌ انتشارات قدیانی ، مورد تآیید و معرفی شده در وزارت آموزش و پرورش ،‌بخوانید .


برچسب‌ها: معرفی کتاب, نکته هایی درباره ی تدریس, ‌ روش تدریس, ‌توصیه به معلمان, ‌ دکتر مرتضی مجدفر

[ شنبه سوم اسفند 1392 ] [ 23:59 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]


جایگاه مجلات رشد در نظام جدید آموزش و پرورش ایران

از بررسی اهداف کلی تعلیم و تربیت کشورمان در دوره های تحصیلی و به ویژه در نظام جدید که بیشتر به اهداف علمی و آموزشی نظر دارد ، در می یابیم که هدف اصلی ، تقویت روحیة حقیقت جویی ، تعقل ، تفکر ، مطالعه و بررسی ، تعمق و نقادی و ابتکار در تمام زمینه های اسلامی ، فرهنگی ، علمی و فنی است. همین هدف کلی به تنهایی کافی است تا نشان دهد که در نظام جدید آموزشی آن چه ضرورت دارد ، مشارکت فعالانه دانش آموزان در جریان تعلیم و تربیت خودشان است و این مهم بدون وجود نهادی که او را در معرض اطلاعات ذخیره شده و محمل های گوناگون قرار دهد و شیوه های بهره برداری از آن ها را به او بیاموزد و زمینه را برای خودآموزی فراهم کند ، ممکن نیست. بنابراین ، نظام جدید آموزشی دانش آموزان را در روند آموزش و پرورش خود سهیم می داند و به دستاوردهای فردی دانش آموزان بها می دهد و شرایط لازم را برای آموزش و خودآموزی آن ها فراهم می کند. این نظام دانش آموزان و معلمانی جست و جوگر و خلاق می خواهد به طوری که اهل تحقیق و پژوهش باشند و رکن اصلی تعلیم و تربیت بر مبنای پژوهش قرار دهند. در امر آموزش و یادگیری استفاده از ابزارها و منابع گوناگون کمک علمی و آموزشی را توصیه می کند ، به کتاب درسی تنها به منزله ی یک منبع معتبر درسی برای آغاز حرکت معلم و دانش آموز نگاه نمی کند و توصیه می کند که محتوای آموزشی هر کلاسی با مشارکت دانش آموزان در فرایند سازنده از میان منابع مکتوب و متنوع موجود در محیط و هدایت خلاق ذهنی و عملی معلم و دانش آموز تولید شود. این موارد نمونه هایی از اهداف نظام جدید آموزش و پرورش است.

یکی از ابزارها و شیوه های رسیدن به این هدف ها و منابع آموزشی و علمی روزآمد در کنار کتاب های درسی مجلات رشد می باشد.

مجلات رشد می‌تواند دست مایه‌ای برای فعالیت‌های تربیتی و پرورشی مدارس ، کمک به فرایند یاددهی و یادگیری ، ارزشیابی تحصیلی ، ارتقای نیروی انسانی از بعد دانشی و مهارتی خانواده ها و انجمن اولیا و مربیان باشد. وی همچنین ارتباط بین مجلات رشد با سایر فعالیت های آموزش و پرورش را در ترویج فرهنگ مطالعه ، تقویت و ترویج هویت ملی و دینی ، نشاط ، شادابی و غنی سازی اوقات فراغت ، توسعه سواد خواندن ، ارتقای سطح دانش و رواج خلاقیت دانش آموزان بسیار مؤثر و سودمند می داند.

ویژگی‌های مجله‌های کمک آموزشی [ رشد ]

چند ویژگی اصلی مجلات کمک آموزشی [ رشد ] را از دیگر مجله‌ها جدا می‌سازند :

1- در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] همانند سایر مجلات از تمامی شیوه های پرداخت موضوع و شگردهای جذب مخاطب استفاده می شود. اما تمامی این فعالیت ها در خدمت اهداف آموزشی است. به عبارت دیگر ، در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] مانند مجلات دیگر صفحه هایی به رویدادهای جالب ، سرگرمی ، جدول و بازی ، ظنز و فکاهی ، گفت و گو و گزارش اختصاص می یابد. اما طنز ، سرگرمی ، بازی و جدول های مجلات کمک آموزشی ، ضمن سرگرم کردن مخاطب و جلب توجه او به مجله ، مفاهیم عمیق آموزشی را نیز به او انتقال می دهند. برای مثال ، مخاطب یک مجله کمک آموزشی [ رشد ] ضمن پیمودن یک ماز ( مسیر مارپیچ ) با ساختمان لانه  مورچه ها آشنا می شود ، با طی کردن مراحل یک بازی قوانین راهنمایی و رانندگی را می آموزد و با رنگ آمیزی چند تصویر کارتونی به اهمیت میکروب هایی که زباله ها را تجزیه می کنند و مواد مفید آنها را به طبیعت باز می گردانند ، پی می برد.

2- مجلات کمک آموزشی [ رشد ] جایگزین معلم نیستند بلکه ابزار آموزشی قدرتمندی هستند که فضای معلم محور را تعدیل و دانش آموزان را در آموزش خودشان سهیم می کنند. راهنمای معلم از بخش های جدا نشدنی این مجلات هستند. در این راهنما اطلاعات مکمل ، طرح درس ، نمونه تدریس ، پایگاه های اینترنتی و کتاب های مرتبط با موضوع مطرح در هر شماره مجله ، در اختیار معلم قرار می گیرد.

3- مجلات کمک آموزشی [ رشد ] فقط محتوا محور نیستند و صفحاتی از آن ها به فعالیت های جالبی به صورت پرسش های مروری ، کامل کردن یک نمودار ، یک بازی آموزشی سرگرم کننده یا ساختن وسیله آموزشی اختصاص می یابد.

4- اغلب مجلات کمک آموزشی [ رشد ] نقش مهمی برای والدین در آموزش فرزندان خود ، به خصوص در مقطع پیش دبستانی و پایه اول ، قائل هستند و با گنجاندن فعالیت هایی در مجله ، که کودک به کمک والدین خود آنها را انجام می دهد یا تکمیل می کند ، آنان را در روند آموزشی کودک سهیم می کنند.

5- مجلات کمک آموزشی [ رشد ] نثر روانی دارند. این مجلات به برنامه زبان آموزی کودک توجه دارند و هر شماره مجله را با واژگان و ترکیباتی می نویسند که کودک در دوره زمانی انتشار هر شماره آموخته است. واژه های جدید در راهنمای معلم فهرست می شوند و از معلم خواسته می شود آن واژه ها را همراه کودک در کلاس تکرار کند و نکات زبان آموزی آنها را یاد آوری کند. بنابراین ، مجلات کمک آموزشی به زبان آموزی کودک نیز کمک می کنند.

                                                                  

6- در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] تصویر سازی ، عکس ، جدول و نمودار بر جملات برتری دارند. در این مجلات تصویر بیش از جملات نقش انتقال مفهوم را بر عهده دارد. این ویژگی در مجلات کمک آموزشی [ رشد ] پایه های نخستین بیشتر به چشم می آید. به علاوه ، با توجه به این که تصویر سازی در انتقال مفهوم از عکس کارآمد تر عمل می کند و از جایگاه آموزشی برتری برخوردار است ، حجم تصویر سازی های این مجلات بسیار زیاد است. البته ، بسیاری از عکس هایی که در این مجلات چاپ می شود بسیار جذاب و آموزنده اند.

 

 

نقش مطالعه [ مجلات رشد ] در تربیت و تقویت روحیه دینی کودکان و نوجوانان

گاهی برخی از والدین به دلیل ناآگاهی و درک نادرستی که از مسائل دینی و مذهبی دارند ، نمی‌توانند راهنمای خوبی برای کودکان و نوجوانان باشند. بنابراین ممکن است در آموزش این گونه مسائل دچار اشتباه شوند یا هرگز فرصت مناسبی برای آموزش این مسائل نیابند. مطالعه مطالب دینی به کودک و نوجوان کمک می‌کند تا به درک صحیحی از این مسائل دست یابد و پیش از آن که دیر شود به رشد و شکوفایی برسد. مطالعه و کتاب خوانی ابزار مطمئن برای دستیابی به ماهیت مشکلات است. کتاب‌خوانی و مطالعه بی‌سیم ارتباطی است که باعث پیوند انسان با جهان می‌شود ، خانواده‌ها باید توجه کنند که یکی از وظایف آنها مداومت در مطالعه و کتاب خوانی است منظور از مطالعه نه تنها پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان است بلکه خود کفایی ، یادگیری و خود آموزی در طول زندگی است. خانواده ها باید به این نکته توجه کنند که مطالعه و کتاب خوانی منابع ، اساسی‌ترین نیازهای فرزندان برای ادامه زندگی سالم است. به طور کلی یکی از عوامل مؤثر در تربیت فرزندان تقویت مطالعه و کتاب خوانی در آنهاست.

نقش مطالعه کتاب های غیر درسی و [ مجلات رشد ] در رشد شخصیت کودکان

 

کودکان این غنچه‌های زیبای زندگی در بیشتر اوقات با قهرمانان و شخصیت های قصه‌های خود همراه می‌شوند و با خلاقیت هایی که گاه به‌جای قهرمان قصه‌ها از خود بروز می‌دهند به تقویت مهارت های خود در زندگی می‌پردازند.

کودکان از طریق کتاب ها [ و نشریاتی ] که می‌خوانند یا شعر ها و قصه‌هایی که می‌شنوند بینش و اطلاعات وسیع‌تری پیدا می‌کنند و در همین مسیر هوشیار دارای اعتماد به نفس و مسلط به دنیای اطراف خود خواهند شد.

متأسفانه در کشور ما به رغم وجود گنجینه‌های علم و معرفت داستان ها و افسانه‌های زیبا و آموزنده ، گروهی از اولیا و مربیان بیشترین زمان خود را برای مسائل آموزشی در نظر می‌گیرند و بخش عمده‌ای از دانش‌آموزان در خانه و مدرسه اغلب اوقات خود را صرف یادگیری های غیرفعال به حافظه سپردن مفاهیم درس ها و همچنین اضطراب امتحان و نمره می‌کنند وگاه ممکن است از هدف اصلی تعلیم و تربیت و پرورش انسان های خلاق و مبتکر و کارآمد است باز بمانیم.

مطالعه ، کودک را در همه اوقات زندگی پرورش می‌دهد و تقویت می‌کند و باعث مسرت خاطر ، وسعت تخیل و قوت تصور او می‌شود و نیز نیروی ابتکار و ابداع به او می‌بخشد.

داستان ها و اشعاری که کودکان می‌خوانند و می‌شنوند ، اثر عمیقی در فکر و روحیه آنان می‌گذارد و ایشان را برای مواجهه با مسائل رشد و معاشرت با دیگران آماده می‌سازد و نیز در درک و فهم مشکلات زندگی آنها را یاری می‌کند.

نقش مطالعه مجلات رشد در تفکر و خلاقیت دانش آموزان

 

خواندن کتاب ها و داستان های مختلف موجب شکل گیری ارزش های گوناگون در ذهن کودک می شود ، حساسیت او را رشد می دهد و احترام به دیگران در او شکل می گیرد. رضایتی که کودک از مطالعه به دست می آورد او را متکی به خود بار خواهد آورد. سؤالاتی که بر اثر مطالعه برای کودک مطرح می شود و مقایسه هایی که او بین مسائل مختلف می کند ، در مجموع موجب می شود که او فردی خلاق بار بیاید. با بهره گیری از تخیل که ضرورت اساسی خلاقیت است دنیایی بزرگ و پهناور در مقابل چشمان کودک گشوده می شود و او قادر است آزادانه خیال پردازی کند. کودک در این شرایط هرگز خود را محدود و محبوس در حصار واقعیت ها و امور مشهود نمی بیند.

نقش مطالعه [ مجلات رشد ] در پیشرفت تحصیلی کودکان

مطالعه غیر درسی ، باعث بالا رفتن سطح فکر و فعال شدن ذهن کودکان و نوجوانان است. وقتی سطح فکری دانش‌آموزی بالا رفت و ذهن او فعال شد ، امکان فراگیری درس های مدرسه برایش بهتر فراهم می‌شود. یعنی ذهن او آمادگی بیشتری را برای یادگیری ریاضی ، ادبیات ، تاریخ و ... خواهد داشت و این مطلبی است که تجربه آن را بارها ثابت کرده است.

دانش‌آموزی که همگام با مطالعه درسی ، به طور جدی به مطالعه کتاب ها و [ نشریات ] غیر درسی نیز می‌پردازد، بدین وسیله  :

- دارای سطح فکر و اندیشه‌های وسیع می شود.

- ذهنش برای فراگیری فعال‌تر می شود.

- گنجینه لغاتش کامل‌تر می‌شود.

- افق های جدیدی پیش رویش باز می گردد.

- آمادگیش برای یادگیری درس های مدرسه بیشتر می‌شود.

- حس همانندسازی ، الگوگیری رفتاری و شکل گیری شخصیت در او تقویت می شود.

- به صورت جدیدتر و قوی‌تر در راه کسب علم گام بر می دارد.

استفاده از [ مجلات رشد ] باعث افزایش یادگیری یادگیرندگان می شود. ایجاد ارتباط بین مطالب درسی و زندگی اجتماعی ، به عمق بخشیدن یادگیری و علاقه به تحصیل کمک می کند. باید علاقه به مطالعه و پژوهش علمی دانش آموزان در کانون توجه قرار گیرد. اصولاً رغبت به مطالعه و پژوهش امری متکی بر فعالیت های ذهنی - تجربی افراد است. دانش آموز خود باید مسائل علمی را مورد کند و کاو قرار داده و تجربه کند نه آن که این مسائل در قالب های نظری آماده ، در ذهن وی گنجانده شود. هدف تعلیم و تربیت انباشتن ذهن از دانش نیست ، بلکه وسیله دستیابی به یافته های علمی به منظور خلاقیت و سازندگی است. تجربه نشان داده است که دانشی که از طریق مطالعه و تحقیق به دست می آید ، ثبات و پایداری آن در ذهن بیشتر است. بنابراین ارائه فهرستی از کتاب های مرتبط با درس و تعیین وظیفه برای مطالعه آنها به عمیق شدن یادگیری کمک می کند. بنابراین اگر در طول هفته یک ساعت ( در زمینه های مختلف ) به مطالعه مجلات [ رشد ] ، کتب غیردرسی و … اختصاص داده شود ، فراگیران مطالب آموخته شده را می توانند لمس کنند و به کار گیرند.

شیوه های عملی جهت علاقه مند ساختن دانش آموزان به مجلات رشد

به نظر می رسد مجلات رشد در اکثر مدارس جایی برای خود در بین دانش آموزان باز کرده باشد. در نگارش ، چاپ و انتشار مجلات رشد یقیناً باید علاقه و نیاز های مخاطبان مد نظر قرار گرفته شده باشد. در این میان عوامل متعددی سبب علاقه مندی دانش آموزان نسبت به این رسانه آموزشی می شود که به برخی از آنها به شرح زیر اشاره می شود :

1- خانواده : خانواده به عنوان نخستین پایگاه آموزش وپرورش و از اساسی ترین عوامل تشکیل دهنده شخصیت کودک است. اگر به خانواده به عنوان یک عامل اساسی در ایجاد علاقه نسبت به مطالعه توجه کنیم ، ابتدا باید در یک تقسیم بندی کلی خانواده ها را به سه دسته تقسیم کنیم :

 - خانواده هایی که به مطالعه عادت داشته و به رشد فکری فرزندان خود علاقه مندند.

- خانواده هایی که تحصیل کرده هستند اما به کتابخوانی و مطالعه علاقه ای ندارند.

- خانواده هایی که سواد چندانی نداشته یا بی سوادند و معمولاً سرگرم گذران زندگی روزمره خود هستند.

خانواده هایی که به علت فقر فرهنگی یا بی سوادی به مطالعه بی علاقه اند نمی توانند در علاقه مند کردن و ایجاد انگیزه نسبت به خواندن در فرزندانشان نقشی چندانی داشته باشند. از طرف دیگر اگر والدین به مطالعه علاقه مند باشند فرزندان هم با کتاب و مطالعه بهتر و بیشتر آشنا شده و به آن عادت می کنند. دسته ای از پدر ومادران ، بی آن که خود متوجه باشند پیوسته در برابر کودک خود مطالعه می کنند کودک نیز ناخودآگاه به سوی مطالعه و کتابخوانی هدایت می شود. در اینجا حس تقلید خودنمایی می کند حسی که در کودکان بسیار نیرومند است. خانواده هایی که هنوز نسبت به مطالعه غیردرسی دانش آموزان به دید منفی نگاه می کنند معتقدند که مطالعه مجلات و کتب غیردرسی ، دانش آموزان را از مطالعه مواد درسی باز داشته و مانع آموزش دروس مدرسه ای می شود. گاهی در مدارس شاهد مراجعه اولیایی هستیم که از دست فرزندشان به جهت مطالعه کتب و مجلات غیردرسی نزد مربیان مدرسه گلایه می کنند و خواستار نصیحت دانش آموزشان در خصوص مطا لعه کتب درسی هستند !

2- مدرسه : مدرسه به عنوان دومین مرکز تربیتی پس از خانواده ، تأثیر به سزایی در تشویق  دانش آموزان به مطالعه دارد. اگر در این محیط زمینه های لازم جهت بروز استعداد های نهفته دانش آموزان فراهم شود و روش های صحیح مطالعه آموزش داده شود شاهد شکوفایی کودکان خواهیم بود. در این میان نقش مدیر و آموزگاران غیر قابل انکار است. تأثیری را که مدیر بر همکاران خود دارد موقعیت تربیتی او را بیشتر نمایان می کند رفته رفته موضع گیری های مثبت یا منفی او ، جنبه سمبل والگو پیدا می کند و به اندازه نفوذی که در روح و ذهن افراد دارد ، آنها را متأثر کرده و تغییر می دهد. آموزگاران ارتباط نزدیکتر و بیشتری با دانش آموزان دارند این ارتباط سبب می شود تا از یک سو الگوی رفتاری آنها باشند از سوی دیگر معلم می تواند اصول صحیح انجام امور مختلف و از همه مهمتر شیوه های مطالعه و کتابخوانی را به دانش آموزان آموزش دهد. متأسفانه به ندرت برخی از مربیان مدرسه نیز با دیدگاه اولیایی که وصف آنها در بالا اشاره شد هم عقیده اند. اینان تبلیغات لازم را جهت علاقه مند کردن دانش آموزان به مطالعه کتب و مجلات غیردرسی به عمل نیاورده و آموزش های لازم در این زمینه را به آنها نمی دهند و حتی دانش آموزان را از مطالعه منابع غیردرسی باز می دارند.

3- دانش آموزان : کودکان بیشتر سرمشق هایی را مورد تقلید قرار می دهند که شبیه خود آنها باشد همسالان می توانند معلمان کارایی برای تدریس موضوعات درسی باشند. در میان همسالان ، برخی از آنها به عنوان سرمشق اثر بخش ترند به طوری که هر چه میزان هوش ، موفقیت تحصیلی و اجتماعی کودکی بیشتر باشد میزان تقلید همسالان از او بیشتر خواهد بود. با توجه به نقش الگوپذیری در دانش آموزان نقش معلم ، همسالان ، پدر و مادر، برادر وخواهر به عنوان الگوهای رفتاری در آموزش امور مختلف به خوبی قابل درک و تأمل است. بی شک از دانش آموزی که اولیای مخالف مطالعات غیردرسی داشته باشد نمی توان انتظار علاقه مندی نسبت به مطالعه غیردرسی داشت. از طرف دیگر اگر دانش آموز در محیط مدرسه از سوی معلم خود جهت مطالعه کتب درسی و غیردرسی آموزش لازم را ندیده باشد، طبعاً نسبت به مطالعه و کتابخوانی حس خوبی نخواهد داشت. گاهی والدین و مربی دانش آموز با مطالعات غیردرسی او مخالف نیستند ، اما روش مناسبی را در علاقه مند کردن وی به مطالعه به کار نمی برند و بعضاً با روش اجبار می خواهند دانش آموز را به کتابخوانی مشتاق نمایند که صد البته نتیجه چنین تصمیمی پیشاپیش متصور است. درچند سال اخیر شاهد اشتراک بیشتر مجلات رشد در بین دانش آموزان بخصوص در دوره ابتدایی بوده ایم. به راستی این میزان افزایش اشتراک در تکمیل آموزش های مدرسه تاثیرگذار بوده است؟

پیشنهادات و راهکارهای افزایش اثر بخشی مطالعه مجلات رشد در بین دانش آموزان

1- بررسی نقش و اهمیت مطالعات غیردرسی دانش آموزان جهت تغییر دیدگاه و همسوسازی نظرات همکاران در جلسات شورای معلمان مدارس.

2- اختصاص برخی از ساعات انشا ، به کتابخوانی و مطالعه مجلات رشد توسط دانش آموزان در کلاس درس.

3- آگاه سازی اولیای دانش آموزان به اهمیت و نقش مطالعه غیردرسی و بخصوص مجلات رشد در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان.

4- برگزاری مسابقه از مطالب و محتوای مجلات رشد پس از توزیع آن بین دانش آموزان و اهدای جوایز مناسب به دانش آموزان منتخب.

5- ارائه کار پژوهشی در کلاس و مدرسه مرتبط با موضوع دروس مختلف از محتوای مجلات رشد.

6- برگزاری نمایشگاه های مجلات رشد.

7- کاهش حجم و مسئله محور نموددن محتوای کتاب‌های درسی.

8- تغییر روش تدریس و اکتفا نشدن به یک منبع آموزشی در سیستم آموزشی کشور.

9- برقراری ارتباط با اولیای دانش‌آموزان و توجیه و حساس نمودن آنان نسبت به ضرورت مطالعه غیردرسی دانش‌آموزان.

10- تهیه و فراهم نمودن مجلات رشد مورد نیاز متناسب با ویژگی‌های سنی دانش‌آموزان.

11- جذب دانش‌آموزان با استفاده از روش‌های مختلف ، استفاده از مشوق‌ها و...

12- برنامه‌ریزی و گنجاندن ساعاتی به عنوان ساعت مطالعه غیردرسی در برنامه درسی هفتگی.

13- تلاش بیشتر رسانه‌های جمعی برای ترغیب به مطالعه مجلات رشد با طراحی برنامه‌های آموزشی متعدد و مرتبط.

14- بررسی مطالب و محتوای مجلات رشد در جلسات گروه های آموزشی.

 

 

[ شنبه بیست و یکم دی 1392 ] [ 22:44 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]


مقدمه
از بررسي ومطالعه ي آثار گذشتگان روشن مي شود که مديريت از قديم الايام در جوامع مختلف بشري وجودداشته است وبزرگان ورهبران ملل واديان مختلف ضرورت وجود مديريت ورهبري را نيز يک امر مسلم شمرده اند در قرون اخير هم نهضت هاي مختلفي در امر مديريت ظهور کردند که مي توان به نظريه مديريت علمي نظريه مديريت نهضت روابط انساني نظريه سيستمها در مديريت ونظريه ترکيبي مديريت اشاره کرد .

از آغاز کار تعليم وتربيت انسان نيز از روشهاي مختلف مديريت در امر آموزش بهره برده است اما از آنجايي که تحولات اجتماعي جديد تغييراتي را در ابعاد مختلف جامعه از جمله در زمينه هاي مختلف فن آوري هاي اطلاعاتي وارتباطي ايجاد کرده خود به خود نيازهاي جديدي راهم بوجود آورده است لذا براي پاسخگويي به اين نيازهاي جديد افراد جامعه تغييرودگرگوني در روشهاي مديريت مدارس وتلاش براي بهبود بخشيدن به کيفيت مديريت مدارس ضروري است .

امروزه دراين دنياي درحال تغيير وپيشرفت ، مدارس نياز به تغيير ودگرگوني دارند واين تغيير بايد ابتدا در مديريت ايجاد شود چرا که واقعيات امروز جامعه را نمي توان با روشهاي ديروز فهميد بلکه بايد با تجديد نظر در روشها وبرنامه هاي گذشته نظريه ها وروشهاي نويني را جايگزين کنيم در حال حاضر مديريت آموزشي رويکرد جديد فرآيند مدار محور را براي اثر بخش کردن مدارس آغاز نموده است در اين مقاله برآنيم تااين رويکرد جديدرا روشن وراهبردهاي مناسب آن را بيان نماييم .

تعريف ومفهوم مديريت :

بارشد وپيشرفت جامعه انساني ، سازمانهايي به وجود آمده است که افراد هر سازمان براي دست يافتن به هدفهاي آن فعاليت مي کنند ومي دانيم تامين هدف هاي يک سازمان بدون طرح وتنظيم برنامه هاي دقيق ، ايجاد تشکيلات منظم وهماهنگ ورهبري وکنترل فعاليت هاي دسته جمعي افراد ميسر نيست بنابراين مي توان مديريت را علم وهنر متشکل وهماهنگ کردن رهبري وکنترل فعاليت هاي دسته جمعي به منظور تامين هدف يا هدفهاي مشترک خاصي تعريف نمود. علماي علم مديريت تعاريف متعددي از مديريت بيان کرده اند که به چند تعريف اشاره مي شود .


مديريت يعني گردآوري اطلاعات وتنظيم آنها در جهت انجام کارهاي سازماني  يا مديريت عبارت است از هماهنگي منابع انساني ومادي ، در جهت دست يافتن به هدفهاي سازمان  ودر تعريف ديگر مديريت يعني به وجودآوردن يا تامين يک محيط مناسب ، براي افراد سازماني درجهت هدفهاي سازمان مي باشد
در مديريت کمال مطلوب اين است که بالاترين بهره از کار گرفته شود واين امر به زور امکان نخواهد داشت زيرا وفاداري ، علاقه به کار وابتکار عمل را بازور نمي توان در افراد ايجاد کرد بطور خلاصه بايدگفت مديران موسسات مدرن امروزي با داشتن آخرين اطلاعات وتکنولوژي وقتي با انسانها سروکار پيدا مي کنند بايد در درجه نخست به نيازهاي آنان توجه داشته باشند تا بتوانند از ابتکار عمل آنان در بالا بردن سطح کارآيي وافزايش بازده کار موسسات استفاده کنند
وظايف مدير آموزشي

هدف اصلي مديريت آموزشي تسهيل وپيشبرد امر آموزش ويادگيري است که براي رسيدن به اين هدف مديران آموزشي بايد وظايف زير را انجام دهند

ا - وظايف عمومي

برنامه ريزي عبارت است از تعيين اهداف وتدارک فعاليتها ، امکانات ووسايل براي تحقق اهداف لذا داشتن طرح وبرنامه کار هفتگي ، ماهانه وسالانه از وظايف مهم يک مدير موفق آموزشي است

سازماندهي : فرا گرد سازماندهي يعني جريان نظم وترتيب دادن به کار وفعاليت ، تقسيم وتکليف آن به افراد به منظور انجام دادن کار وتحقق هدفهاي معيني مي باشد . مدير آموزشي بدين منظور بايد هماهنگي هاي لازم را بين افراد وواحدهاي مختلف بوجود آورد .

هدايت ورهبري : رهبري در مديريت ، فراگرد اثر گذاري ونفوذ در رفتاراعضاي سازمان براي ياري وهدايت آنها در ايفاي وظايفشان است .لذا يک مدير مدرسه بايد قبل ازهرچيز يک رهبر آموزشي باشد چرا که رهبر آموزشي با برقراري ارتباط متقابل با کارکنان انگيزه کار وفعاليت را در آنها بوجودمي آورد وهمواره مشکلات وکشمکش هاي آنها را حل مي نمايد .

نظارت وکنترل : نظارت وکنترل فراگرد ارزشيابي عملکرد فردي وسازماني است براي آن که معلوم شود آيا هدفهاي سازمان تحقق پيدا کرده يا نه . يک مدير خوب ابتدا ملاکها وروشهاي سنجش عملکرد را تعيين مي کند وآنگاه برعملکردها نظارت وآنهارا اندازه گيري مي کند ودر ادامه نتايج حاصله را مقايسه ودر پايان براي تصحيح عملکرد ها اقدام مي نمايد .

- يکي ديگر از وظايف عمومي مدير آموزشي برقراري ارتباط مناسب با افراد سازمان است که مي بايست ضمن روشن نمودن هدف ومنظور پيام پيامهارا بدون ابهام ارسال نمايد وهمواره قابليت پذيرش وميزان اثرگذاري آن را از سوي مخاطبان مورد بررسي قرار دهد .

وظايف خاص 2-

برنامه آموزشي وتدريس : مهمترين وظيفه مديران آموزشي هدايت جريان آموزش ويادگيري به ويژه تسهيل جريان رشد وپرورش دانش آموزان است مديران مدارس اگر برنامه هايشان را باروشن بيني اجرا نمايند وهدفهاي خود را بصورت قابل فهم وعملي طرح نمايند مي توانند بازده آموزشي مدارس را بهبود بخشند لذا تعريف دقيق هدفهاي کلي نظام آموزشي بصورت معني دار ، تقسيم هدفهاي کلي به هدفهاي فرعي ، تبدلي هدفها به هدفهاي عملي در کلاس به کمک معلمان ، بالا بردن روحيه کارکنان و... مي تواند تغييرات چشمگيري را در بازده کارمعلمان و دانش آموزان ايجاد کند علاوه براين مدير آموزشي مي بايست با ارزشيابي مستمر تدريس وفعاليتهاي آموزشي مدرسه ميزان اثر بخشي وکارايي معلمان وميزان تحقق هدفهاي آموزشي را مشخص ودر زمانهاي معيني از تغيير وتجديد نظر در برنامه آموزشي مدرسه استفاده کند .

... يکي ديگر از وظايف مديران آموزشي توجه به امور دانش آموزان است مدير مدرسه هم وظيفه ارائه خدمات اداري وسرپرستي امور دانش آموزان را بعهده دارد وهم وظيفه شناسايي توانايي ها ، علايق ونيازها وپرورش آنها را عهده دار مي باشد .

امور کارکنان : مديران آموزشي با بهره گيري از شايستگي هاي فردي و تخصصي معلمان وراهنمايان تعليماتي مي توانند به پيشرفت فعاليتهاي آموزشي وبررسي وافزايش بازده مدارس کمک کنند .

يکي ديگر از وظايف مديران برقراري ارتباط موثر ميان مدرسه واجتماع است هدف از ايجاد اين رابطه ، ايجاد اعتماد متقابل ازطريق اطلاع رساني به مردم درباره ي وضعيت کار مدارس است تا بدين وسيله حمايت آنان را براي حل وفصل مشکلات گوناگون مدارس جلب نمايند مردم باکسب آگاهي بيشتر از اهميت آموزش وپرورش به مشارکت در سرنوشت آموزشي وتربيتي فرزندان خود تشويق مي شوند مدرسه هم متقابلا" از نظرات ونيازهاي مردم واجتماع مطلع مي شود لذا تشکيل انجمن هاي اوليا ومربيان ، تشکيل شوراهاي آموزشي محلي ، برقراري ارتباط با موسسات فرهنگي ديني ، اجتماعي و... ازاهميت بسزايي برخوردار است .

يکي ديگر از وظايف مديران آموزشي تهيه وتدارک امکانات ، تسهيلات وتجهيزات ويژه است دراين زمينه مي توان به ساختمان وتاسيسات مدرسه ، زمين بازي و ورزش ، آزمايشگاه ، کتابخانه و وسايل وابزار کمک آموزشي ، ميز ونيمکت - وسايل آموزشي - بهداشتي وورزشي ، تعمير ونگهداري ساختمان و تاسيسات حرارتي وتهويه وتامين امکانات آب ، برق ، گاز ، تلفن و.... اشاره کرد .

امور مالي واداري : ارائه خدمات آموزشي وفعاليتهاي مدرسه منوط به اداره موثر امور وتامين منابع مالي وبودجه است بنابراين اداره موثر امور گوناگون مدرسه ، ثبت نام ، تقسيم کار باتوجه به شرح وظايف کارکنان ابلاغ آيين نامه ها ، بخشنامه ها ودستورالعمل ها ، نظارت بردفاتر ومدارک مدرسه ونگهداري از آنها ، تامين منابع مالي مدرسه چه از طريق دولتي يا مردمي نيز از وظايف مديران به شمار مي رود
اجزا سيستم مدرسه

اجزا سيستم يک واحد آموزشي به چهار قسمت زير تقسيم مي شود

ورودي هاي سيستم مدرسه 

 فرايندهاي مدرسه

خروجي هاي سيستم مدرسه

 بازخورد

ورودي هاي سيستم مدرسه عبارتند از دانش آموزان ، معلمان ، منابع فيزيک ، منابع مالي ، دانش نظري وعلمي فني وپژوهشي فرايند هاي مدرسه عبارتند از : تدريس ، مديريت ، ارزشيابي ، محتوا وروشها به سخن ديگر آنچه در حد فاصل ورود دانش آموزان به مدرسه تا خروج آنان در پايان سال تحصيلي اتفاق مي افتد واز آنها فرد مورد نظر ومعطوف به هدف را مي سازد فرايند ناميده مي شود .

خروجي هاي سيستم مدرسه هم همان دانش آموختگان وفارغ التحصيلان هستند .

مثلا" دانش آموزان بعنوان ورودي هاي سيستم ، تحت آموزش قرار گرفته ودر مسير وجريان ياددهي - يادگيري ،تغيير رفتار داده ودر پايان سال تحصيلي به مرتبه وقابليت هايي مي رسند( خروجي )

منظور از بازخورد رابطه اي است که بين برونداد، درونداد وفرايند، باعمليات سيستم برقرار مي گردد تا براساس مقتضيات محيطي ونيازها به کارسيستم اصلاح گرديده وآن را در تعادل نگهدارد.

ديدگاههاي موجود در مديريت آموزشي

باتوجه به بررسي ومطالعه شيوه هاي مديريت وديدگاههاي مديران آموزشي نسبت به حل مشکلات ومعضلات واداره مدرسه به دوديدگاه مهم در زير اشاره مي شود:

الف – برخي مديران مدارس ريشه بسياري از مشکلات و نيز راه حل ها را در ورودي هاي سيستم مدرسه مي جويند آنها معتقدند که اگر ظرفيت هاي ورودي مدرسه ازقبيل منابع مالي ، فيزيک وپول افزايش يابد مي توان همه ي تنگناها ومشکلات مدرسه راحل کرد دراين نگاه سنتي مديريت کار وقتي خوب انجام شده که درصد قبولي از بالاترين ميزان برخوردار باشد اغلب مديران ومعلمان هم دانش آموزان را افرادي بي انگيزه وناتوان از شناخت نيازهايشان مي دانند دانش آموزان هم تصور مي کنند کارشان فقط حفظ مفاهيم کتابها و آوردن نمره قبولي است .

ب- دسته دوم براين باورند که گرچه توجه به منابع موجود ومورد انتظار در ورودي هاي سيستم مدرسه حايز اهميت وتاثير بسيار است اما باتمرکز در فرآيند سيستم مدرسه وبهبود ارتقاي مستمر فرايند ها همراه با تعيين استراتژي ها وراهکارهاي مرتبط مي توان بسياري از حفره هاي آشکار و پنهان راحتي در ورودي هاي سيستم مدرسه بهبود بخشد وبرطرف کرد .

در مديريت فرايند محورهمه ي تلاش وهدف مدرسه ومدير معطوف به رضايت دانش آموزان وتوسعه ي يادگيري است وتاوقتي رضايت دانش آموزان ومعلمان حاصل نشده باشد در مدرسه کاري انجام نگرفته است دراين شيوه مديريت دانش آموزان ار باب وسرور هستند

مديريت کيفيت جامع

قبل از اينکه مديريت کيفيت جامع را تعريف کنيم لازم است بدانيم مدارس کيفي جامع چيست ؟

مدارس کيفي جامع محصول مديريت فرايند مدار ومديريت کيفيت جامع است دراين مدارس بين همه کارکنان ازجمله معلمان ودانش آموزان ارتباط مطلوبي برقرار است به معلمان ، دانش آموزان ، خانواده ها وکارکنان قدرت مي دهند تا فرصت را براي توسعه ي کيفيت درمدرسه درک کرده وبا ابزارهاي مديريت موجبات توسعه مدارس رافراهم آورند دراين مدارس همه کارکنان درغني سازي وارتقاي کيفيت مدرسه مشارکت دارند بهسازي همه ي عناصر وعوامل مدرسه ازجمله برنامه هاي درسي ، آموزشي ، امور پرورشي ، فوق برنامه ، منابع انساني ارتباط با والدين وروش هاي ارزشيابي ، اصول ناظر بر مدارس کيفي جامع است .

مديريت اين مدارس فرايند مداراست وتلاش مي کند برنامه ريزي استراتژيک را وارد رفتار روزانه مدارس کند اين مدارس به رهبران ومديران اثر بخش نياز دارند مديراني که آينده گرا بوده وديدگاههاي آينده را بررسي کرده وايده هايي را براي تغيير پيشنهاد کنند پذيراي ايده هاي جديد بوده وبراي ديگران بويژه دانش آموزان ومعلمان اميد وخوش بيني ونشاط فراهم کنند
حال مي توان گفت که مديريت کيفيت جامع يک نظريه نيست بلکه يک حرکت ونهضت همگاني است  يک راه صحيح کار است که همه افراد بايددر اين نهضت مشارکت کنند در واقع مديريت کيفيت جامع ، روش مديريت گروهي انجام دادن کار براي بهبود مداوم کيفيت وبهره وري قابليت ها واستعداد هاي مديريت ونيروي انساني کار است

توجه به نيازها

پاسخ به نيازها وانتظارات دانش آموزان يکي از مسائل مهم وجدي است که بايد در مديريت مدرسه به آن توجه شود چرا که يکي از بهترين راه ها براي کسب توفيق پايدار در زمينه ي تعليم وتربيت ، پاسخ به انتظارات ونيازهاي دانش آموزان است دانش آموزان نيازهاي متفاوتي دارند ولي اکثر آنها نيازمند کيفيت يادگيري هستند عده اي از آنها مايلندمدرسه اي شاد داشته باشند وجمعي ديگر علاقمندند که از تکنولوژي روز در آموزش برخوردار شوند وتعدادي ديگر به ارتقاي فردي خود مي انديشند اما همه ي آنها مي خواهند مدرسه اي باکيفيت وبانشاط داشته باشند ويادگيري عميق را بهبود بخشند .

متمرکز شدن برخواسته هاي دانش آموزان باعث ايجادرضايت در دانش آموزان شده وکارکرد مدرسه مفيد ويادگيري دانش آموز را عميق وموثر مي سازد مديريت فرايند محور بر دانش آموز تمرکزدارد واين کمک مي کند تا مدير مدرسه در کارهاي خود مطابق اهداف برنامه ريزي شده پيش رود واز حاشيه روي پرهيز نمايد وهميشه منافع دانش آموز را موردتوجه قرار دهد .

ارتقاي مستمر کيفيت
در مديريت کيفيت جامع فقط به تعيين اهداف در برنامه هاي آموزشي ودرسي اکتفا نمي شود چرا که اهداف به تنهايي نمي توانند منجر به نتايج پايدار وقابل اعتماد شوند .

ارتقاي مستمر کيفيت مشارکت همه ي مديران ، معلمان ، کارشناسان ، متخصصان ، دانش آموزان و والدين آنها را براي ارتقا برنامه ي درسي وآموزشي مدرسه با تاکيد بررضايت دانش آموزان مورد توجه قرار مي دهد به عبارت ديگر ارتقاي مستمر کيفيت برمشارکت همه ي عوامل دست اندرکار ، براي جلب رضايت دانش آموزان ، تاکيد برتحول وتغيير در شناخت ، نگرش فردي وجمعي همه ي کارکنان مدرسه به طور مستمر وتوجه به تکنولوژي در فرايند برنامه هاي مدرسه تاکيد دارد . دريک مفهوم کلان ، ارتقاي مستمر کيفيت شامل ايجاد زير ساخت مناسب وتيم هاي ارتقا براي ارتقاي فرايند ها است آشنايي مديران با روش ها ، ابزارها ومدل ها و بهره مندي از آنها بطور عملي مورد انتظار است

از آنجايي که مديريت کيفيت ، حرکتي است از بالا به پايين لذا مديران بايد قبل از کارکنان آموزش ببينند وبااين روشها ،ابزار ومدلهاآشنا شوندچرا که اگر مديران شخصا" درگير فرايند ارتقا نشوند ولو همه ي معلمان و کارکنان تحت نظر آنهادر فعاليت هاي ارتقا مشارکت کنند، کار به جايي نخواهد رسيد .

مشارکت همگاني درمدرسه

مشارکت که از آن به عنوان دخالت در فرايند تصميم گيري هاوتصميم سازي ها يادشده است موجب افزايش بهره وري در کار ، يگانگي وافزايش اعتماد افراد به يکديگر مي شود .

مديريت کيفيت جامع فقط نمي تواند به قابليت وتوانايي مديران متکي باشد بلکه به مشارکت افراد وکارگروهي واستفاده از خرد جمعي براي بهينه سازي فرهنگ سازماني مدرسه تاکيد دارد ، جو سازماني دوستانه ، حسن مناسبات وارتباطات بين نيروهاي انساني ، شناخـت واعتماد مديراز گروه وکارگروهي مي تواند زمينه ساز وفراهم آورنده ي آموزش وپرورش با نشاط وموثر در مدرسه باشد .

مديران مدارس بايد مهارت کار گروهي در مدرسه را فراگيرند وبراي ايجاد محيطي مشارکت پذير نگرش خود رانسبت به سازماندهي کارها تغيير دهند چراکه در کار گروهي مي توان از خرد ، هوش وابتکار همه ي کارکنان بهره مند شد .

آنچه که دانستن آن مي تواند راهگشا باشد روشهاي فعال شدن کار گروهي درمدرسه است که مي توان به نام گذاري گروه ، درک اعضاي گروه از سوي رهبر گروه ، توجه به نيازهاي مادي ومعنوي آنان ، محبت وصداقت ورزيدن به آنان ، عدم شتاب دررسيدن به نتيجه ، برداشتن گامهاي آهسته ولي پيوسته ، اداره ي خودب وفعال جلسات گروه اشاره کرد .
چگونگي فرايند حرکت

در مديريت کيفيت جامع تغيير دائمي در روش مورد نظر است بطوري که اين حرکت آهسته ولي پيوست باشد وزماني اين حرکت به نتيجه مي رسد که مدير در اجراي آن مشارکت فعال وموثر داشته باشد .

مدير موفق کسي است که قبل از اجراي کار زمينه رابراي آن آماده کند براي زمينه سازي توجه به موارد زير ضروري است : تغيير دادن عادت هاي قديمي ، حاکم کردن تفکر سيستميک ( توجه به کل نه به جزء ) صبور بودن ، به منافع درازمدت انديشيدن ، ازبين بردن ترس بعنوان منابع تغيير ، حمايت کامل وجدي رهبر مدرسه ومنطقه آموزشي ، تهيه برنامه استراتژيک وراهبردي درمدرسه ، گسترش رويکرد مشارکتي در مدرسه وجايگزين کردن برنامه محوري به جاي موضوع محوري .علاوه برموارد فوق مي بايست به نکات کليدي ديگري در فرايند حرکت مديريت کيفيت جامع توجه نمود از آن جمله مي توان به مشارکت مدير مدرسه بعنوان يکي از مهمترين عوامل دست اندر کار حرکت ، بالابردن وگسترش آگاهي کليه کارکنان از موضوع ، ايجاد تغيير در نگرش کارکنان وبالا بردن مهارتهاي آنها اشاره کرد پس از زمينه سازي نوبت به تهيه برنامه ي اجرايي بهبود مدرسه مي رسد ابتدابه مطالعه موقعيتي که در آن قرار داريم مي پردازيم در اين مرحله ترسيم چشم انداز - ماموريت رسالت مدرسه ، چالش ها ونهايتا" موقعيتي که مي خواهيم به آن برسيم را مورد توجه قرار مي دهيم به عبارت ديگر وضعيت موجود مدرسه ووضعيت مطلوب مدرسه شناسايي مي گردد .
در مرحله دوم از طريق ابزارهاي مختلف به شناسايي مشکلات پرداخته و فاصله ي بين وضعيت موجود ومطلوب را مشخص مي نماييم در مرحله سوم به شناسايي ، انتخاب وتحليل فرايندهاي مدرسه براي بهبود وارتقاي فرايندها مي پردازيم در ادامه استراتژي هاي بهبود مدرسه را تعيين مي کنيم درمرحله پنجم براي بهبود مدرسه برنامه ريزي مي کنيم اين برنامه ريزي شامل زمان بندي پروژه ها وفعاليت ها ، اولويت گذاري ، سازماندهي وبسيج منابع وامکانات براي هرچه بهتر انجام شدن برنامه ها و... است در مراحل بعدي به اجرا برنامه هاي اجرايي وتفصيلي ، ارزيابي در حين اجراي برنامه ها ونهايتا" اقدام براي برنامه ريزي مجدد ودوره ي بعدي مي پردازيم .

ويژگي هاي مدير مدرسه کيفي جامع

پس از مشخص کردن هدفهاي مياني وسالانه مدرسه نوبت به سازماندهي مي رسد براي اينکار کميته اي تحت عنوان کميته مديريت کيفيت جامع در مدرسه تشکيل مي شود که وظيفه ي آن هدايت و اشاعه ي مديريت کيفيت جامع است مدير مدرسه بعنوان متولي اصلي فرايند بهبود در مدرسه مي بايست بعنوان رييس اين کميته شخصا" فعاليت را در دست گيرد مدير مدرسه بايد داراي ويژگيهاي زير باشد

تلاش ، فداکاري ووقت گذاري براي کار   

تلاش مستمر در جهت افزايش هوش وذکاوت خود داشتن

 بخشندگي نسبت به ديگران وسخت گيري نسبت به خود داشتن

 باغلبه برنفس خود ، فاتح ديگران شدن

 نمونه بودن درفضيلت و عادت هاي پسنديده داشتن

 روحيه ي مشارکت داشتن

براي انديشه ديگران ارزش قائل شدن

 دادن آزادي خطر پذيري به نيروهاي کارانديشگر وانديشمند

 نظارت هوشمندانه داشتن

 احساس فداکاري شديد داشتن

 حضور بيشتر در کنار کارکنان داشتن

 شخصيت دادن به کارکنان

 کمک به ديگران تاخودشان کار را انجام دهند

 تشويق همکاران به استفاده از فکر خودشان

توانايي سرمايه گذاري در انتقال فن آوري اطلاعات

 روحيه نوآوري داشتن وتغييرات منطقي را پذيرفتن

انديشه هاي کارکنان را بارورساختن ومشارکت دادن آنها در برنامه ريزي

 به ارتقاي مستمر کيفيت انديشيدن

 بينشي مبتني برجامعيت کارداشتن

بارشد وپيشرفت تکنولوژي وفن آوري اطلاعات ، جامعه انساني دگرگون شده وبسرعت دچار تغيير مي شود اين تغييرات خود به خود نيازهاي جديد را نيز بوجود مي آورد دست اندرکاران تعليم وتربيت مي بايست همزمان با اين تغييرات برنامه ريزي نمايند وخود نيز ضمن کسب اطلاعات وآگاهي هاي جديد به روشهاي مناسب ونوين آموزشي وپرورشي مجهز شوند يکي از مواردي که در امر آموزش ووتربيت دانش آموزان نقش اساسي دارد فراهم آوردن وسايل وامکانات سخت افزاري ونرم افزاري است اما در زمانهاي مختلف ديدگاههاي افراد صاحب نظر متفاوت بوده است عده اي در مديريت آموزش وپرورش ريشه بسياري از مشکلات وحتي راه حلهاي آن را در ورودي هاي سيستم مدرسه مي جويند به عبارت ديگر امکانات سخت افزاري را مهمتر قلمداد مي کنند ومعتقدند که اگر ظرفيت هاي ورودي مدرسه ازقبيل منابع مالي ، فيزيکي وپول افزايش يابد مي توان همه تنگناها ومشکلات مدرسه را حل کرد عده ديگري هم براين باورند که گرچه ورودي هاي سيستم مدرسه و منابع مالي و فيزيکي حايز اهميت وموثر هستند اما بايد بيشتر به فرآيند سيستم توجه شود اين گروه تدريس ، مديريت ، ارزشيابي ، محتوي وروشها را بعنوان امکانات نرم افزاري موثر تر مي دانند .www.zibaweb.com

باتوجه به آنچه گذشت ضمن تاکيد بر روش ديدگاه دوم در مديريت مدرسه توجه بيشتر را به کيفيت و فرآيند محوري مي دهد تاکيد مي نماييم که در پيشبرد امور وبهبود بخشيدن به مديريت مدرسه بايد به همه موارد ، امکانات و روشها توجه نمود .

چراکه اگر درمديريت مدرسه فقط امکانات سخت افزاري مانند ساختمان ، حياط مدرسه ، سالن ، اتاقها ، وسايل کمک آموزشي ، آزمايشگاه وکارگاه و.. را فراهم نماييم اما برنامه مناسب ، روش صحيح ومحتواي ارزشمند نداشته باشيم هيچ نتيجه و بهره اي نخواهيم برد برعکس هم اگر به فرايند سيستم توجه جدي نماييم اما امکانات سخت افزاري که بعنوان پشتيباني سيستم مدرسه هستند را تامين ننماييم چندان در کارخود توفيقي نخواهيم داشت زيرا به عقيده روانشناسان حتي اکسيژن هوا، نور کافي ، رنگ وضعيت فيزيکي ، شکل وابعاد کلاس در يادگيري موثرند پس نتيجه مي گيريم که در اولويت اول داشتن برنامه توجه به روشهاي تدريس ، ارزشيابي مستمر از روشها وميزان دست يابي به اهداف وتقويت مديريتي که نتيجه ي همه ي تلاشها واقدامات آن معطوف به رضايت دانش آموزان وتوسعه ي يادگيري باشد ودرمرحله دوم توجه به پشتيباني وتامين امکانات مالي وفيزيکي واز همه مهمتر رسيدگي به وضعيت معيشتي معلماني که در راستاي اهداف فوق مجددانه تلاش مي نمايند در بهبود بخشيدن به مديريت مدرسه مهم وضروري است .

پيشنهادات راهبردي  برای مدیران

 در آموزشگاه کميته ي مديريت کيفيت را تشکيل دهيد وسعي نماييد مدير مدرسه خودشخصا" مديريت و رهبري اين کميته را بعهده گيرد وضمن استفاده از همه ي معلمان ودانش آموزان در برنامه ريزي ، فرايند نتايج را مرتبا" ارزيابي نمايد .

 مدير مدرسه ضمن توجه جدي به مديريت روابط انساني در اداره ي مدرسه ، سبک مديريتي خود را برپايه ي مشارکت قرار دهد تا از اين طريق در قلب وروح کارکنان ودانش آموزان نفوذ نمايد .

 مديرمدرسه مي بايست با مشاهده وبازديد از کارها وتجارب موفق ساير مديران برتجارب خود بيفزايند وطرح ها والگوهاي مناسب مديران موفق را شناسايي وپس از مطالعه وارزيابي باتوجه به شرايط مدرسه خود بعداز تغييرات لازم اجرا نمايد .

 کيفيت بخشي مدرسه ، مستلزم تنظيم اهدافي مشخص است که بايد در راستاي اهداف وزارت آموزش وپرورش (مصوب شوراي عالي آموزش وپرورش ) باشد لذا اهداف وزارت آموزش وپرورش بسيار کلي است ومديران بايد برحسب دوره تحصيلي وبانگاه به اهداف کلي ، اهداف اختصاصي وتفصيلي وقابل دست يابي را تدوين کنند .

 براي آموزش کارکنان مدرسه وآشنايي آنها با مديريت کيفيت دوره هاي آموزشي لازم برگزار شود وبراي کساني که در اين زمينه پيشقدم هستند وتلاش مي کنند جوايزي در نظر گرفته شود .

 بايد کارها وفعاليت هاي خوب وطرح هاي ارزنده مدرسه درجلسه اي به افراد وگروههاي ذيربط ارائه گردد تا از اين طريق ديگران با تجارب وانديشه هاي ديگران آشنا شوند .

براي ارائه تجارب وانديشه هاي نو وپيشنهادهاي مفيد مي توان از وسايلي نظير اسلايد ، فيلم ، گراف ، ويدئو ، پروژکتور و .... استفاده نمود .

 کارگروهي را به معلمان آموزش دهيد برخوردي باز داشته باشيد و جلسات بحث هاي نظري تشکيل دهيد سعي کنيد تا از مزاياي کارگروهي بهره مند شويد وبه جاي پاداش دادن به عملکردهاي فردي به عملکرد هاي گروهي پاداش دهيد .

 شوراهاي مدرسه وتشکلات دانش آموزي را تشکيل دهيد و با واگذاري مسووليت هاي مختلف حتي اداره مدرسه وکلاس به دانش آموزان زمينه پرورش حرفه اي آنها را فراهم کنيد .

 مدير مدرسه مي بايست به معلمان وکارکنان مدرسه براي رفتار درست آنها پاداش دهد اين کار باعث مي شود تا نتايج مثبت بيشتر شود همچنين بايد به کارهاي برجسته به خلاقيت هاي کاربردي ، به ساده کردن کار ، به کيفيت کار ، به کارهاي تيمي ونهايتا" به کساني که رفتار موثر دارند پاداش داد اين پاداش مي تواند هم مادي وهم معنوي باشد .

 معلمان مي بايست در بهبود فرايند ياددهي – يادگيري فعاليت هاي آموزشي مدرسه وارتقاي شايستگي هاي حرفه اي معلمان از پژوهش مشارکتي که يکي از اثر بخش ترين نوع پژوهش در حين عمل مي باشد استفاده نمايند براي اينکار لازم است آموزش هاي لازم را به معلمان ارائه داد.

 مدير مدرسه بايد به همان اندازه که به زيردستان ( معلمان وکارکنان مدرسه) آزادي عمل مي دهد به همان اندازه هم اقتدار خود را بکار گيرد ونظارت لازم را برکارآنها داشته باشد.

مدير مدرسه به کارکنان ومعلمان اجازه مي دهد تا درحوزه محدوديت هاي تعيين شده توسط او تصميم گيري وانجام وظيفه نمايند .

 مديران بايد بجاي سخت کار کردن ، کاغذ بازي و بوروکراسي اداره به زيبا کردن ، وهمچنين درست ونرم وروان کارکردن بپردازند .

 مديران بايد از پيشداوري در مورد معلمان ، کارکنان ودانش آموزان اجتناب نموده وبه کسي برچسب نزنند ، وطوري رفتار کنند تا همه افراد در کارها وحل مشکلات همديگر را ياري کنند .

 در مدارس کيفيت جامع مدير بايد تلاش کند خود رهبر آموزشي باشد وهم مهارتهاي رهبري را به معلمان خود بياموزد .

 

[ یکشنبه هشتم دی 1392 ] [ 21:14 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]



هفت عادت معلمان موفق

معمولاْ موفق ترین معلم های جهان در بعضی خصلت ها شریکند. ویژگی هایی که هر معلمی می تواند با تمرکز روی هریک از آنها یک گام به موفقیت نزدیک شود.

مثبت فکر می کنند

مثبت اندیشی امتیازی بزرگ در زندگی شخصی و حرفه ای است. شما در زندگیتان مخصوصاْ در حرفه آموزگاری با پیچیدگی های زیادی روبه رو  خواهید شد. مثبت اندیشی به شما کمک خواهد کرد به بهترین صورت بر این پیچیدگی ها فایق آیید. برای مثال روز اول مدرسه ممکن است متوجه اتفاقی در امور مدرسه شوید که ناراحت و ناراضی تان کند و وضعیت دلخواه شما نباشد اما یک معلم مثبت اندیش تلاش خواهد کرد در روز اول مدرسه ُ با مثبت اندیشی اش از پس این جور مشکلات و مسایل کاری برآمده و تاثیر منفی روی دانش آموزان خود نداشتهباشد.

بزرگ فکر می کنند

یک معلم کارآمد باید توقعات بالایی از دانش آموزان خود داشته باشد تا سطح تلاش دانش آموزان را بالا ببرد. اگر از بچه ها تلاش و کوشش کمی را انتظار داشته باشید تلاش کمی را هم دریافت خواهید کرد. باید با این تفکر کار کنید که می دانید دانش آموزان تان می توانند به آن سطحی که شما می خواهید دست یابند ُ از راه دادن اعتماد به نفس به آ نها. البته نباید سطح توقع غیر واقعی داشته باشد در هر حال سطح انتظارات شما یکی از کلیدهایی استکه به دانش آموزانتان در یاد گیری و پیشرفت ها کمک می کند.

رفتارشان قابل پیش بینی است

برای بوجود آوردن یک محیط آموزشی سازنده و مفید دانش آموزانتان باید بدانند هر روز چه انتظاری از شما دارند یعنی بتوانند کارهای شما را پیش بینی کنند پس شما نیاز دارید که هماهنگ عمل کنید این باعث به وجود آمون محیطی امن برای یادگیری دانش آموزانتان خواهد بود و آن ها بیشتر مستعد و موفق خواهند بود.

انعطاف پذیری

یکی از نگرانی های معلم بودن این است که همه چیز مدام در حال تغییر است گسیختگی و بی نظمی مسئله ای است که همیشه وجود دارند و روزهای خیلی کمی وجود دارد که عادی و معمولی می گذرد بنابراین داشتن طرز فکری انعطاف پذیر نه تنها برای پایین آوردن سطح استرس خودتان مهم است بلکه برای دانش آموزانتان که از شما انتظار دارند در هر موقعیتی بتوانند مسائل پیش آمده را بر عهده بگیرید و اوضاع را کنترل کنید نیز مهم است.

عدالت را رعایت می کنند

بیشتر دانش آموزان از جبهه گیری معلم به نفع فرد خاصی شکایت دارند در حالی که معلم ها این موضوع را رد می کنند و ادعا می کنند که با همه یکسان برخورد می کنند شاید هم حق با معلمان است اما گاهی وقت ها یک عمل کوچک مثل تقسیم ناعادلانه نگاه می تواند موجب بوجود آوردن این حس می شود.

اهل نظر خواهی اند

راز موفقیت در دانستن در دانستن نظرات دیگران است یک معلم می تواند برای سنجش کیفیت کار خودش هفته ای یک بار یا حداقل ماهی یکبار از بچه ها بخواهند حرف هایشان را در برگه ای بدون نام بنویسند حتی از آنها بخواهند نکته ای را بنویسند که موجب شده آن ها معلمشان را بیش از پیش دوست داشته باشند و یا حتی از دست او دلخور و ناراحت باشند.

حس شوخ طبعی دارند

حس شوخ طبعی به شما کمک می کند که معلمی موفق بشوید این خصلت شما میتواندوضعیت دلشوره آور کلاس را قبل از اینکه به بی نظمی منجر شود تسکین ببخشد همچنین این حس شوخ طبعی شما می تواند کلاس را برای دانش آموزانتان لذت بخش تر کند و ممکن است باعث ترغیب بچه ها به توجه بیشتر و فهمیدن درس شود و از همه مهمتر این حس به شما اجازه می دهد لذت بیشتری از زندگی تان ببرید

[ جمعه ششم دی 1392 ] [ 19:39 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

کلیات مدارس هوشمند

مدرسه هوشمند به مدرسه ای اطلاق می گردد که عملا دانش آموز را برای ورود به دنیای الکترونیک امروزی تربیت می کند.در مدرسه هوشمند همه چیز تحت تاثیر کامپیوتر قرار می گیرد. از نظام مدیریت ، آموزش و تعلیم ، ارتباط با اولیا، سیستم های ثبت نام و دریافت کارنامه ، حضور و غیاب دانش آموزان ، اطلاع رسانی ، بررسی مشکلات احتمالی دانش آموزان تا بحث و پرسش و پاسخ دانش آموزان با آموزگاران به صورت همزمان یا غیر همزمان و دهها کارکرد دیگر.البته این بدان معنا نیست که در مدرسه هوشمند به نظام اجتماعی توجهی نمی شود.بلکه تمامی مراحل مربوط به تربیت اجتماعی فراگیران با استفاده از روشهای نوین و تایید شده به قوت خود باقیست. در مدارس هوشمند دانش آموز نقش یادگیرنده دارد و معلم بیشتر به تعریف آموزیار نزدیک می شود. معلم می کوشدکه به جای جستجو برای در اختیار قراردادن پاسخ و راه حل چگونه آموختن و پویا بودن و شیوه های دستیابی به پاسخ سوالات و تمیز قابلیت استناد منابع را در دانش آموزان تقویت کند. هم چنین در این مدارس قابلیت آن وجود دارد که دانش آموز با منابع علمی معتبر در سراسر جهان ونیز با دانش آموزان در مدارس (با قابلیت هوشمند)دیگر ارتباط برقرار کند.در این مدرسه دانش آموز با صرف زمان بر روی کشف اطلاعات قابلیت های خود را گسترش داده و به این توانمندی می رسد که با کوله باری از اطلاعات و ترکیب آن با خلاقیت شخصی خود، در موقعیت های مختلف شیوه های نوین ابداع کند. . در اين مدرسه روش تدريس براساس دانش‌آموز محوري است. تأكيد بر مهارت فكر كردن و فراهم ساختن محيط ياددهي ـ يادگيري از راهبردها و خط مشيهاي مدرسه هوشمند است. هفت اصل كليدي در مدارس هوشمند عبارتند از: 1)دانش خلاق 2)استعداد يادگيري 3)توجه به فهم مطالب 4) آموختن با هدف تسلط و انتقال آن 5) ارزيابي آموخته‌ها به شكل متمركز 6) غلبه بر مشكلات 7) مدرسه به عنوان يك سازمان آموزشي.
در مدارس هوشمند کامپیوتر و صفحه های نمایش جایگزین تخته سیاه و سی دی ها جایگزین کتاب و تاحدودی جایگزین دفتر می شود. محتواهای الکترونیک از دو منبع تامین خواهد شد:یکی محتواهای آماده و تایید شده توسط نظام آموزشی و دیگری محتوای تولید شده توسط خود آموزگار. البته در مدارس هوشمند نیازی نیست که معلمین توانایی کامل تولید محتواهای الکترونیک را دارا باشند چون این یک ایده ی آرمانی است . اما باید دست کم با انواع منابع موجود و تولید شده آشنا باشند و توانایی استفاده ی به جا و به موقع از این محتواها را دارا باشند. چه بسا اینکه استفاده ی نا بجا از این گونه محتواها تاثیرات مخربی بر روند یادگیری بگذارد.البته محتواهای آموزشی توسط دانش آموز نیز می تواند تولید شود و فراگیر از این طریق از طرفی با جستجو برای تهیه منابع محتوا بر دانش خود می افزاید و آموخته هایش را نمایش می دهد و از طرف دیگر توانمندی های خود را در استفاده از نرم افزارهای گوناگون نمایش می دهد. در اين گونه مدارس كسب موفقيت دست‌يافتني است و ميزان آن به تلاش و پيگيري دانش‌آموزان و هدايت صحيح و جهت دار بستگي دارد. در اين روش روح پژوهش و جست‌وجوگري،‌ جايگزين روحيه بي‌هدف دانش‌آموز خواهد شد. در اين روش ركن اصلي براي هرگونه تغيير، تغيير در فكر است و ابزار و امكانات تنها وسيله‌اي براي جامه عمل پوشاندن به افكار هستند.. در طراحي يک مدرسه هوشمند بايد به چهار فاکتور تاثيرگذار توجه کرد:
1) عوامل محيطي(فضا و طراحي مناسب مدرسه، کلاس ها و...).
2) عوامل اجرايي و يادگيرندگان(آموزش قبل از شروع به جهت توجيه مديران، معلمان و دانش آموزان).
3) عامل سخت افزاري و شبکه طراحي مهندسي وسايل ارتباطي شبکه و سخت افزاري.
4) عامل مهم نرم افزار و ديجيتال.

د)آیا مدرسه هوشمند همان مدرسه مجازی است ؟

خیر مدارس مجازی و مدارس هوشمند با هم بسیار متفاوت هستند. مدارس هوشمند مدارسي هستند كه مباني توسعه آنها استفاده از فناوريهاي نوين اطلاعات و ارتباطات مي‌باشد و تفاوت آن با مدارس مجازي اين است كه در اين مدارس دانش‌آموزان بايد حضور فيزيكي داشته باشند اما در مدرسه مجازي، دانش‌آموز و معلم مي‌توانند كيلومترها از هم فاصله داشته باشند و نیازی به حضور فیزیکی دانش آموزان نیست.در مدارس مجازی معمولا تدریس و ارزشیابی از طریق سیستم های مجازی(اینترنت-تلفن – نامه و ..) انجام می گیرد. درحالی که توسعه ی مهارت های اجتماعی و حضور در جمع وارتباط مستقیم با آموزگار از ویژگی های اصلی مدارس هوشمند است .

مدرسه هوشمند هدف یا وسیله؟

گاهی احساس می شود که مدارس باوجود برداشتن گامهای مفید ، این عنصر خیلی سودمند را تبدیل به دشمن آموزش می کنند. مدارس هوشمند وسیله ای است برای تحقق آرمانهای بزرگتر. هدف این نیست که درمدارس تجهیزات هوشمند موجود باشد و ظاهر مدرسه هوشمند باشد.باید بدانیم که مدرسه هوشمند به این دلیل مورد توجه قرار گرفته که می تواند ابزار مناسبی برای تعمیق یادگیری و توانمند سازی دانش آموزان باشد.ابزاری که محدودیت های زمانی و مکانی و امکاناتی را به سادگی از جلوی پای آموزگار برداشته و می تواند با استناد به مدارک بی انتهای موجود در کتابخانه های دیجیتال محیط یادگیری را از حالت خشک و کسل کننده به یک محیط بی انتها، جذاب و باقابلیت دسترسی آسان گسترش بدهد. معلمان و مدیران محترم بایدبه این نکته توجه داشته باشند که تجهیز مدارس به فناوریهای نوین وقتی مثمرثمر خواهد بود که در جای مناسب استفاده شود . استفاده از سی دی های آموزشی غیر استاندارد ، جایگزین کردن فعالیت های اجتماعی و مهارت آموزی های مهم ، با فعالیت های کامپیوتری نه تنها به نظام آموزشی کمکی نخواهد کرد بلکه دانش آموزان را تک بعدی و منفعل بار خواهد آورد.

و) مدارس هوشمند در ایران و مشکلات آن

به نظر می رسد اجرای طرح هوشمند سازی مدارس در ایران ، مانند بسیاری از طرح های دیگر به صورت تقلیدی و بدون کار کارشناسانه و برنامه ریزی دقیق و بومی سازی صورت گرفته باشد.بدون توجه به اینکه کشورهای پیشرو در این طرح حدود ده سال در این زمینه تحقیق و بررسی کرده اند و بعد از دستیابی به بهترین الگوها شروع به فرهنگسازی در این زمینه کرده اند . این در حالیست که در کشور ما موانع بسیار بزرگی سر راه شکل گیری صحیح مدارس هوشمند است :

1- در کشور ما نسل فراگیر ارتباط بسیار اندکی با کامپیوتر دارند و در بسیاری موارد دیده می شود که فرزندان خانواده های تحصیلکرده و متمول نیز یا اصلا با کامپیوتر اشنایی ندارند یا از آن به عنوان وسیله بازی استفاده می کنند.

2- عدم آشنایی فرزندان ایران با زبان های خارجی خود از موانع بازدارنده این طرح می باشد. آموزش زبان در ایران به صورت رسمی خیلی دیر و غیراستاندارد آغاز شده و دیده می شود که در سیستم آموزش رسمی دانش آموزان با زبان انگلیسی بسیار غریب هستند و تنها کسانی به این زبان مسلط خواهند بود که با صرف هزینه در آموزشگاههای آزاد ثبت نام و به طریق غیر رسمی به فراگیری زبان بپردازند.

3- درمورد سیستم آموزشی کنونی که تکیه بر نقش اصلی معلم در کلاس درس دارد به نظر می رسد هوشمند سازی مدارس تنها این سیستم را تشدید می کند و به جای آنکه دانش آموز را مجبور به کنکاش در اطلاعات کند ، او را وادار به حفظ کردن انبوهی از اطلاعات می کند.

4- ساختار فیزیکی اکثر مدارس سنتی است و تجهیز و تغییر کاربرد این تعداد مدرسه از نوع سنتی به هوشمند نیاز مند صرف بودجه و زمان زیادی می باشد.هم چنین طراحی سخت افزاری محیط مدرسه و شبکه های داخلی مدارس خود نیز مستلزم صرف پتانسیل های بسیاری خواهد بود.

5- معلمان و مسئولان مدارس نیز جزو طلایه داران این تحول خواهند بود. عدم آشنایی آموزگاران با منابع و شیوه های استفاده از آنها خود یکی از بزرگترین موانع هوشمند سازی مدارس ایران است .

6- به محض ورود مدارس به سیستم هوشمند ، نیاز به وجود نرم افزارهای استاندارد و مطابق با رویکرد کتابهای درسی ، ایجاد بانکهای اطلاعاتی قوی به زبان فارسی ،احساس می شود. قابلیت دستیابی دانش آموزان از مدرسه یا منزل به اینترنت پرسرعت نیز جزو ضروریات کارکرد صحیح مدارس هوشمند به شمار می رود.

ودرپایان

هوشمند سازی مدارس ، ابزاری بسیار مناسب برای تحقق آرمانهای آموزشی است . به شرط آنکه قبل از آن بررسی های دقیق در مورد این طرح توسط کارشناسان خبره صورت گیردو این طرح متناسب با فرهنگ و ویژگیهای کشور ما برنامه ریزی شود. بعد از آن می بایست محتواهای کتابهای درسی از حالت حفظی بودن خارج و به سمتی سوق داده شود که در آن جایگاهی برای بسط داده ها و تحقیق و پژوهش اختصاص داده شود.منابع مرجع و بانکهای اطلاعاتی به زبان فارسی طراحی و به صورت عمومی برای همگان قابل دسترسی باشد و زبان انگلیسی به صورت کاربردی و ماندگار با شیوه های نوین از دوره ی ابتدایی آموزش داده شود.زیرساختهای سخت افزاری لازم فراهم و نرم افزارهای استاندارد و متناسب توسط تیم های کارآزموده طراحی شود. معلمان و خانواده هامجهز به مهارتهای لازم برای استفاده از ابزارهای الکترونیک باشند و این باور در آنها شکل گرفته باشد که آموزش الکترونیک چیزی فراتر از بازی و سرگرمی است .و اگر بدون در نظر گرفتن موارد فوق و بدون فراهم کردن امکانات و فرهنگ لازم دست به اقدام شتاب زده ی این طرح بزنیم از رایانه ها دکوری خواهیم ساخت در مدارس که به زودی فراموش خواهیم کرد حتی دستمالی به آن بکشیم .......

منابع :

www.ebtekarnews.com

. http://smartedu.blogfa.com/

http://www.tehranedu.com

http:// www.drjalali.ir

http://isf.medu.ir

www.sair.ir

 

 

[ سه شنبه بیست و ششم آذر 1392 ] [ 19:51 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

پرسش های شیوه تست زدن

1. آیا رفتن به کلاس‌های نکته و تست را پیشنهاد می‌کنید؟
این گونه کلاس‌ها برای آن دسته از دانش‌آموزانی مفید است که قبلاً دروس را فراگرفته‌اند ولی در تست زدن تسلط کافی ندارند و بدین وسیله می‌خواهند مهارت لازم را به دست آورند. تدریس در این کلاس‌ها مفهومی و کامل نیست و نباید آن را جایگزین کلاس درس کنید. حداکثر در یک یا دو درس که ضعیف هستید ثبت‌نام کنید و بیش‌تر وقتتان را صرف درس خواندن در منزل کنید.


2. چرا در منزل می‌توانم تست هر درس را به صورت مجزا بزنم ولی سر آزمون نمی‌توانم کل تست‌ها را با هم بزنم؟
به این دلیل که در منزل برای هر درس تمرکز می‌کنید و از یک درس به درس دیگر نمی‌روید با تمرین بیش‌تر خودتان را عادت دهید که تمرکز پیدا کنید. سعی کنید روز قبل از آزمون یک‌بار به طور کامل درس آزمون‌ها را شامل تمام دروس است با توجه به زمان و همانند روز آزمون حل کنید و درصد خود را محاسبه کنید.

3. هنگام تست زدن خیلی شک می‌کنم. راه حل چیست؟
شما مطالب را خوانده‌اید ولی هنوز به آن تسلط کامل پیدا نکرده‌اید. ابتدا باید درس‌ها را دقیق بخوانید و سپس تمرین حل کنید و در نهایت به تست زدن بپردازید.


4. آیا در حین آزمون‌ها، یا کنکور می‌توانم برخلاف ترتیب دفترچه، یا ترتیب دیگری به درس‌ها پاسخ دهیم؟
سعی کنید به هیچ عنوان ترتیب درس‌ها را در دفترچه به هم نزنید، چون باعث اتلاف وقت زیاد شما می‌شود. در ضمن این دروس بر مبنای اصول روان‌شناسی مرتب شده‌اند.

5. اگر وقت پیشنهادی یک درس تمام شد و تعداد سؤال باقی مانده باشد آیا باید به سراغ درس بعدی برویم یا این که به بقیه‌ی سؤال‌های همان درس جواب دهیم؟
بهتر است سراغ درس بعدی بروید، سعی کنید در درس‌های بعدی وقت ذخیره کنید و در پایان اگر وقت اضافه داشتید دوباره به همان درس بازگردید البته ضرایب دروس هم در نظرتان باشد.


6. چرا با زدن درصد بالا در بعضی از دروس تراز بالایی کسب نمی‌کنیم؟
در بعضی از دروس ممکن است سطح سؤال‌ها به گونه‌ای باشد که تعداد زیادی از داوطلبان درصد بالا زده باشند بنابراین در درسی مانند معارف اسلامی کسب درصد 50 تراز خوبی کسب نمی‌کند اما ممکن است با درصد 50 در درس ریاضی تراز عالی به دست آورد. زیرا در درس ریاضی بیش‌تر دانش‌آموزان نمره‌ی کم‌تر از 50% کسب می‌کنند.

7. سؤالات ساده و دشوار که در کارنامه‌ی مشاوره درج شده است چه مفهومی دارد؟
پس از برگزاری هر آزمون آنالیز آماری روی تک تک سؤا‌ل‌ها انجام می‌گیرد. سؤال‌هایی که بیش‌تر از حد معینی از داوطلبان به آن پاسخ صحیح داده‌اند سؤال ساده و سؤال‌هایی را که کم‌تر از حد معینی از داوطلبان به آن پاسخ داده باشند را سؤال دشوار تلقی می‌شود.


8. در دو آزمون گذشته درصد جواب‌های درست من بالا رفته ولی ترازم چندان تغییری نکرده است؟
مطمئناً شما پیشرفت داشته‌اید ولی به دلیل این که بقیه‌ی داوطلبان هم پیشرفت کرده‌اند تراز شما تغییر چندانی نکرده و در حقیقت شما با سرعت متوسط کل داوطلبان در حال پیشرفت هستید.

9. آیا می‌توان با توجه به ضریب بالای درس‌های اختصاصی، زمان بیش‌تری را به این درس‌ها اختصاص داد و به درس‌های عمومی کم‌تر اهمیت داد؟
اگرچه ضریب درس‌های اختصاصی بیش‌تر است اما درس‌های عمومی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. ساعت مطالعه‌ی درس‌های اختصاصی و عمومی باید متعادل باشد. اگر حدوداً هفته‌ای 35 ساعت درس می‌خوانید باید حدود 24 ساعت دروس اختصاصی را بخوانید و حدود 11 ساعت دروس عمومی را بخوانید.

10. دلایل نمره‌ی منفی زیاد چیست؟
1. روش غلط مطالعه
 2. عجله در خواندن سؤال یا جواب
3. روش غلط تست زدن
4. شانسی زدن تست
 5. بی‌دقتی یا خطاهای ذهنی غیرارادی

11. شروع تست‌زنی چگونه است؟
از تست‌های ساده شروع کنید. شروع با تست‌های پیچیده و مشکل باعث ایجاد نگرانی و تزلزل روحی می‌شود در حالی که پاسخ به سؤال‌های ساده، حس نشاط و امیدواری به خود را بیش‌تر می‌کنید و در نتیجه این امر باعث تقویت اعتماد به نفس می‌شود و سعی کنید در مباحثی مانند حرکت ـ حد و یا مشتق که تعداد مثبت‌ها زیاد است از تست‌های کنکور سال 86 شروع کنید و به عقب برگردید.


12. دلم می‌خواهد به همه پرسش‌های آزمون جواب بدهم؟
متأسفانه این فکر وسواسی است که در بعضی از داوطلبان دیده می‌شود که این مسأله به نفع شما نیست چرا که آزمون نمره منفی دارد و باعث کاهش نمره تراز شما خواهد شد. یادتان باشد که حتی رتبه‌های برتر کنکور نیز نتوانسته‌اند به همه‌ی سؤالات در تمامی دروس جواب درست بدهند. مهم این است که شما هر اندازه تست که می‌زنید درست باشد. کیفیت مهم است نه کمّیت.

13. با وجود این که از روش تکنیک «ضربدر» و «به علاوه» در آزمون استفاده می‌کنم ولی باز وقت کم می‌آورم؟
مهم‌ترین علت این امر، درست استفاده نکردن از این روش است. استفاده از روش «*» و «-» به معنای سرعت عمل در مرور سؤالات است نه این که 1 یا 2 دقیقه روی سؤالات فکر کنید و بعد مشغول علامت‌گذاری شوید این امر سبب اتلاف وقت می‌شود در صورتی که اگر این روش را به خوبی اجرا کنید حتی وقت اضافه می‌آورید. سریعاً سؤالی را که بلد نیستید با گذاشتن یک * رد شوید و سؤالی را که شک دارید یا جواب طولانی دارد یک – بگذارید. در آخر مطمئناً وقت اضافی می‌آورید.


14. به چه دلیل باید آزمون‌ها را در همان روز بررسی کرد؟
عدم بررسی باعث می‌شود که جواب‌های غلط در ذهنتان ملکه شود و دیگر نتوانید یا مشکل بتوانید آن را از ذهنتان بیرون کنید. بررسی آزمون‌ها باعث می‌شود این کار برایتان عادت شود و سریع‌تر به فکر حل مسأله درست بیفتید و دقت خود را بالا ببرید.

15. مطالب را خوب خوانده بودم اما سؤالات آزمون را غلط زده‌ام؟
در تست زدن باید سه فاکتور، دقت، صحت و سرعت را در نظر بگیرید. ممکن است پاسخ سؤالی را خوب بلد باشید ولی در اثر بی‌دقتی و یا نداشتن سرعت کافی گزینه‌ی غلط را پاسخ دهید. پس تنها خواندن صرف کافی نیست. باور کنید لازم نیست شما به همه‌ی سؤالات آزمون پاسخ دهید اگر شما از 10 سؤال 6 سؤال ساده و متوسط را پاسخ دهید %60 را کسب می‌کنید که درصد خوبی است.


16. در تست زدن ناتوان هستم؟
علت اصلی این مسأله، درک نادرست وضعیت مفاهیم اصلی منابع درسی است. با مطالعه‌ی مفهومی منابع و سپس تمرین مجدد آزمون‌های گذشته می‌توانید ضعفتان را برطرف کنید. یادتان باشد خواستن توانستن است.

17. با وجود این که مطالب کتاب را بسیار می‌خوانم و چندین بار از روی یک مبحث می‌خوانم. اما هم‌چنان موقع تست زدن دچار اشتباه می‌شوم؟
خواندن با خوب خواندن و تفهیم مطالب فرق دارد. برای حل مشکل باید عادت کنید مطالب را عمیق بخوانید چند بار از مطلب خواندن مهم نیست مهم عمیق و مفهومی خواندن آن است استفاده از یادداشت برداری و خلاصه‌نویسی، کتاب‌های تست و کمک آموزشی نیز به شما کمک می‌کند. و سعی کنید سؤالات را یک‌بار بدون گزینه‌ها حل کنید و مانند یک سؤال تشریحی با آن برخورد کنید اگر باز هم نتوانستید حل کنید شما در مفاهیم اصلی درس مشکل دارید دوباره مطالب را خوب بخوانید.


18. بهترین موقع برای زدن تست‌های عمومی و اختصاصی چه زمانی است؟
برای درس‌های عمومی 24 الی 48 ساعت پس از مطالعه و درس‌های اختصاصی را پس از مطالعه بزنید. این کار باعث تثبیت یادگیری و کسب اعتماد به نفس و نیز افزایش انگیزه مطالعه می‌شود.

19. برای افزایش سرعت تست زنی چه کاری را باید انجام بدهیم؟
اولین نکته‌ای که باید به شما تذکر داد این است که یادتان باشد عجله با سرعت متفاوت است برای افزایش سرعت تست زنی می‌توانید از روش یک تیک دو تیک یا همان «*» و «+» و نیزتکنیک دو خودکار (آبی و قرمز) استفاده کنید.


20. از چه کتاب‌های تستی استفاده کنیم؟
بهترین تست‌ها، تست‌هایی هستند که استاندارد باشند و نیز کتاب‌هایی که متناسب با وضعیت تحصیلی و درسی شما حاوی تست‌های کنکور سراسری و آزاد هستند.

21. نمی‌توانم در زمان مشخص تست بزنم؟
باید با تمرین و تکرار درصد پاسخگویی‌تان را در وقت مشخص بالا ببرید. این مسأله نشان دهنده‌ی آن است که به مطالب احاطه کافی ندارید. آن‌قدر تست بزنید تا جایی که حس کنید به آن قدرت رسیده‌اید که هر تست را میانگین در عرض 1 دقیقه حل کنید. (البته بعضی از تست‌ها بیش‌تر از یک دقیقه زمان می‌برند)


22. آیا برای آمادگی در ایام امتحانات لازم است تست زده شود؟
اولویت در ایام امتحانات مطالعه دقیق دروس است و برای آمادگی بیش‌تر در این ایام حل سؤالات تشریحی ضروری‌تر به نظر می‌رسد که باعث افزایش میزان یادگیری می‌شود.

23. برای افزایش سرعت در هنگام تست زدن چه راهی پیشنهاد می‌کنید؟
حل تست‌های بیش‌تر و نیز توجه به زمان می‌تواند به شما در این زمینه کمک کند. سعی کنید هر بار زمان پاسخگوی را کاهش دهید. در ضمن بدانید اگر در آزمون تستی 2 یا 3 دقیقه وقت می‌خواهید تستی نیز داریم که 20 یا 30 ثانیه وقت می‌خواهد وقت آزمون‌ها استاندارد است.


24. راه حلی برای تشخیص سؤال‌های دشوار و وقت‌گیر ارائه دهید؟
هر روز یک سری تست را انتخاب کنید و در زمان معین بدون حل کردن تست‌ها و با خواندن سؤال تشخیص دهید. آیا سؤال را می‌توانید حل کنید؟ سؤال دشوار است. اگر این روش را چند نوبت اجرا کنید قدرت تشخیص نوع سؤال‌ها را در خود تقویت خواهید کرد.

25. من به علت رفتن به کلاس‌های ورزشی، موسیقی و... وقت درس خواندن ندارم؟
شما باید برای هر کاری برنامه‌ریزی داشته باشید، با استفاده از دفتر برنامه‌ریزی وقت خود را تنظیم کنید و برای کارهای خود وقت کافی و لازم بگذارید. هر چیزی که برای شما بیش‌تر اولویت دارد، مسلّماً وقت بیش‌تری هم باید برای آن بگذارید.


26. در تست‌های دروس محاسباتی با مشکل مواجه هستم؟
از علت مهم این امر، رها کردن نیمه کاره‌ی تمرین‌هاست. یعنی وقتی با تستی مواجه می‌شوید که راه حلش را بلدید تست را تا رسیدن به جواب نهایی دنبال نمی‌کنید. همین مسأله باعث می‌شود که در محاسبات دچار اشتباه و بی‌دقتی شوید. سعی کنید در حل مسائل ریاضی و فیزیک ابتدا داده‌های مسئله را یادداشت کنید و سپس سریعاً فرمول و یا مطلب این سؤال را یادآوری کنید و با استفاده از داده‌ها به جواب برسید. در ضمن بیش‌تر مباحث ریاضیات و فیزیک علاوه بر راه حل کلّی و تشریحی، یک راه حلّ تستی نیز دارد که خیلی سریع‌تر به جواب می‌رسید. سعی کنید علاوه بر راه حل کلّی، راه حلّ تستی آن را نیز یاد بگیرید.

[ شنبه دوم آذر 1392 ] [ 20:5 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]


http://www.aftab.ir/lifestyle/images/2f7439aed782c771fd48a6affb1121dc.jpg

● معلمان خوب متفکر هستند

این ویژگی شاید تنها خصوصیت مطمئن و مطلق تمام معلم های خوب است چون که بدون آن هیچ کدام از ویژگی هایی که گفتیم به رشد و بلوغ نمی رسد. معلم های خوب به طور عادی به کلاس شان، دانش آموزانشان، روش هایشان و محتوای تدریسشان فکر می کنند. آنها مقایسه می کنند و در تضاد بررسی می کنند، تمایزها و تشابه ها را ترمیم می کنند، دوره می کنند، حذف می کنند و ذخیره می کنند. عدم موفقیت در مشاهده آنچه در کلاس رخ می دهد ما را از تدریس و فرآیند یادگیری جدا می کند و اگر خودمان جدا باشیم، چطور می توانیم ارتباط پدید بیاوریم؟

● معلمان خوب از ندانستن ناراحت نمی شوند

اگر ما صادقانه و متفکرانه به آنچه در کلاس روی می دهد فکر کنیم، اغلب مشکلات و معماهایی را خواهیم یافت که نمی توانیم فوراً آنها را حل کنیم، سوالاتی که نمی توانیم پاسخ بدهیم. راینرماریاریکله در نامه هایش به یک شاعر جوان چنین نوشته است: "بکوش تا خود سوالات را دوست بداری چنانکه گویی آنها اتاقهایی با در بسته هستند یا کتابهایی که به زبانی بسیار غریبه نوشته شده اند. اکنون با سوالات بزی. شاید پس از این، روزی در آینده دور، اندک اندک و بدون توجه، بتوانی راهت را به سوی پاسخ زندگی کنی. " (۱۹۸۶ - صفحه ۳۴ و ۳۵) به همین ترتیب تدریس ما در صورتی سودمند است که بتوانیم اندکی با یک سوال زندگی کنیم، بیندیشیم و مشاهده کنیم و بگذاریم پاسخ سوال در جواب وضعیت خاصی که در آن هستیم، خود رشد می کند.

● معلمان خوب الگوهای شخصیتی خوب دارند

دوباره به سه معلم خوبتان فکر کنید. چطور نحوه تدریس خود شما، خودآگاه یا ناخود آگاه، توسط اعمال و رفتار آنها شکل گرفته است؟ به بدترین معلمی که داشتید فکر کنید. از چه چیزهایی مطلقاً پرهیز می کنید چون به یاد می آورید که چه اثر تخریب کننده ای بر شما و هم شاگردی هایتان داشته اند؟ ما تدریس را به تدریج یاد می گیریم و ایده ها و رفتارها را به آرامی از بسیاری از منابع جذب می کنیم. تا به حال چند فیلم دیده اید که شخصیت معلم در آنها حضور داشته است، و چطور این فیلم ها به شما الگو داده اند؟ ما همیشه از تأثیرات خوب و بد روی تدریسمان آگاه نیستیم. با اندیشیدن به الگوهای تدریس و نحوه گرفتنشان بهتر می توانیم با چالش های جدید تطبیق و تغییر کنیم.

● معلمان خوب از کارشان و دانش آموزانشان لذت می برند

این نکته بدیهی به نظر می رسد، اما به همین سادگی هم فراموش می شود. معلمانی که از کار و بچه ها لذت می برند با انگیزه اند، انرژی دارند و خلاق هستند. در نقطه مقابل لذت، بی حوصلگی است؛ وضعیتی که هیچ کس در آن جرقه ای از علاقه نمی یابد. توجه داشته باشید که لذت بردن از کار و لذت بردن از دانش آموزان دو چیز جداگانه است. تمرکز زیاد بر روی محتوا ممکن است به بچه ها حس بی ارتباطی، سوء تفاهیم یا جاماندگی بدهد. توجه بیش از حد روی دانش آموزان، بدون توجه به محتوا، باعث می شود دانش آموزان حس خوب و مفهوم شدن داشته باشند اما ممکن است کمکی به آنها در کسب اهداف آموزشی با سرعت مناسب نکند. به دست آوردن تعادل بین این دو نقطه حدی به زمان و توجه نیاز دارد و باید با دقت مشاده کنید با دقت ارزیابی کنید و روی یافته هایتان کار کنید. میل دارم با شعری از لائوتسه، حکیم چینی و صاحب کتاب تائوته چینگ نتیجه گیری کنم. من در تمام این سالها نسخه ای از آن را همراه خودم داشته ام و پیام آن را هم مفید و هم چالش برانگیز یافته ام. این شعر به ما یادآوری می کند که تدریس خوب وضعیتی ثابت و ایستا نیست بلکه فرآیندی دائمی است. ما هر روز برای معلم بهتر شدن فرصت داریم و معلم خوب آن کسی است که فرصت ها را از دست نداده است.


http://qwerty1340.persiangig.com/image/93028bdc1aac.jpg

 

● معلمان خوب:

ـ هدف دارند
ـ منتظر موفقیت همه دانش آموزان هستند
ـ تحمل ابهام را دارند
ـ برای ارضای نیازهای بچه ها تمایل به تغییر و هماهنگی دارند
ـ به کارشان فکر می کنند
ـ از مدلهای مختلف یاد می گیرند
ـ از کار و شاگردانشان لذت می برند

http://qwerty1340.persiangig.com/image/54f1fb6f6573.jpg

 

 ● معلمان خوب هدف دارند

شما نمی توانید به معنای کلی خوب باشید، بلکه باید در چیزی یا کاری خوب باشید. به عنوان معلم معنایش این است که بدانید دانش آموزانتان چه انتظاری دارند، و برای رسیدن به این انتظارات برنامه ریزی کنید، شما هم درباره آنچه در کلاستان رخ می دهد، بر پایه اهدافی که می خواهید به آنها برسید، انتظاراتی دارید. اگر می خواهید بچه ها را برای اشتغال آماده کنید، از آنها وقت شناسی و توجه خوب انتظار دارید. اگر در یک کلاس کنکور تدریس می کنید، به توضیح شکل تست و کمک به بهبود مهارتهای امتحان دادن بچه ها وقت می گذرانید و اگر می خواهید شاگردانتان در خواندن کتاب بهتر و جدی تر بشوند باید در کلاس وقتی برای خواندن و منابع و کتابهای لازم اختصاص بدهید.


● معلمان خوب منتظر موفقیت همه دانش آموزان هستند

این پارادوکس بزرگ تدریس است. اگر ما خودارزیابی مان را کاملاً بر پایه موفقیت شاگردانمان قرار بدهیم، حتماً ناامید خواهیم شد. در همه سطوح، به خصوص در آموزش بزرگسالان، فاکتورهای زیادی در زندگی دانش آموزان وجود دارد که نمی گذارد معلم موفقیت همه را تضمین کند. در عین حال، اگر ما با دیدگاهی جبری، دانش آموزانمان را به رفتار "دست من که نیست" واگذار کنیم، بچه ها بی تعهدی ما را حس می کنند و ناامید می شوند. ولی ما می توانیم با یک سوال ساده محیط شادی را درست کنیم: آیا من همه کارهایی را که می توانستم در این کلاس، در این زمان، برای رسیدن به نیازهای همه بچه ها، برای رسیدن به همه موفقیت ممکن انجام بدهم، انجام داده ام؟ تا وقتی می توانید بگویید "بله" ، شما محیط موفقیت را فراهم کرده اید.

http://qwerty1340.persiangig.com/image/bceedf501791.jpg

 


● معلمان خوب می توانند با ابهام کنار بیایند

یکی از بزرگترین چالش های تدریس از نبود بازخورد آنی و دقیق سرچشمه می گیرد. دانش آموزی که امروز در حال سر تکان دادن و زیرلب زمزمه کردن درس جبر از کلاس می رود، ممکن است فردا بگوید که موفقیت عالی ای در ریاضی به دست آورده و از درس دیروزتان تشکر کند. راهی برای پیش بینی دقیق نتایج بلند مدت کارمان وجود ندارد. اما گر ما در انتخاب استراتژی و محتوا هدف داشته باشد، و سعی در موفقیت همه دانش آموزان بکنیم کمتر دچار غافلگیری خواهیم شد و به جای آن، روی چیزهایی که می توانیم کنترل کنیم تمرکز خواهیم کرد و اعتماد خواهیم داشت که آمادگی با فکر و تأمل احتمالاً نتایج خوبی خواهد داشت نه نتایج بد.

● معلمان خوب برای رسیدن به نیازهای بچه ها تغییر می کنند و منطبق می شوند

آیا واقعاً می توانیم ادعا کنیم در کلاس جغرافی درس داده ایم، در حالیکه هیچ کس مفاهیم تدریس ما را نفهمیده است؟ اگر هیچ کدام از دانش آموزانمان بیرون از کلاس کتاب به دست نگیرد، آیا ما واقعاً به آنها خواننده خوب بودن را آموخته ایم؟ ما اغلب به این جنبه ها فکر نمی کنیم اما آنها در قلب تدریس مؤثر جا دارند. یک طرح درس عالی و یک درس عالی دو موضوع کلاً متفاوت هستند؛ وقتی یکی از آنها در پی دیگری اتفاق می افتد خیلی خوب است، اما همه می دانیم که این اتفاق هر روزی نیست. ما به بچه ها درس می دهیم که یاد بگیرند و وقتی یاد نمی گیرند، باید استراتژی های تازه ایجاد کنیم، به راه های تازه فکر کنیم، و کلاً هر کاری که بتوانیم برای زنده کردن فرآیند یادگیری انجام دهیم. داشتن متدولوژی خوب، عالی است اما بهتر است بچه هایی داشته باشیم که در یادگیری خوب، شرکت می کنند.

http://qwerty1340.persiangig.com/image/2836ca597a37.jpg



 

[ یکشنبه نوزدهم آبان 1392 ] [ 18:34 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

تدریس درآلمان

1.مرورمطالب قبلی وتکالیف بایادآوری مطالبی که دانش آموزان قبلاً یادگرفته اند .

2.بیان موضوع درس توسط معلم

3.تبیین روش های حل مسأله؛ توضیحات لازم درباره ی مسأله ، استفاده ازتخته سیاه ، نظارت معلم و... ازفعالیت هایی است

که دراین مرحله انجام می شود .

4.تمرین ؛ این کارازطریق ارائه تمرین های کلاسی صورت می گیرد. اگرحل این تمرین هاوفعالیت های کلاسی درکلاس بع اتمام نرسد ، آنهارابه صورت تکلیف درمنزل ارائه می دهند .

تدریس درژاپن

1.مروردرس گذشته باصحبت مختصرمعلم یاهدایت بحث توسط او .

2.بیان مسأله ی مربوط به جلسه ؛ معمولاً یک مسأله کلیدی وجودداردکه محوربخش اعظم فعالیت های درسی راتشکیل می دهد .

3.فعالیت فردی یاگروهی دانش آموزان ؛ این فعالیت تقریباً همیشه پس ازارائه ی یک مسأله یاطرح موضوع انجام می شود و از1تا3 دقیقه طول می کشد.(گفت وگو،آزمایش،بارش مغزی، ... دراین مرحله صورت می گیرد.)

4.بحث درباره ی راه حل ها؛ پس ازآن که دانش آموزان برروی مسأله کارکردند،یک یاچندراه حل موردبحث قرارمی گیرد. اغلب،معلم ازچندنفرمی خواهدکه یافته های خودرابرای همه ی کلاس توضیح دهند. سپس گفته های آنهاراجمع بندی می کندوتوتوضیح بیشتری می دهد .

تدریس درآمریکا

1.مرورمطالب قبلی ؛ درس باکنترل وبررسی تکالیف یافعالیت آماده سازی شروع می شود .

2.نشان دادن چگونگی حل مسأله مربوط به آن جلسه ؛بعدازبررسی تکالیف ،معلم باارائه ی چندمسأله نمونه ونشان دادن چگونگی حل آنهاموضوع جدیدرامعرفی می نماید .

3.تمرین ؛ فعالیت کلاسی ارائه می شودوازدانش آموزان خواسته می شودمسائل مشابه راحل کنند .

4.تصیحیح تمرین کلاسی وارائه ی تکالیف ؛ درپایان درس، بعضی ازتمرین های کلاسی ومسائل متعدد دیگری به عنوان تکلیف ارائه می گردد. 

تدریس درایران (الگوی قدیمی )

این الگوی انتقالی ونتیجه محورازسال های گذشته درمدارس ایران حاکم شده است وضعف عمده ی آن، عدم فعالیت دانش آموزان درفرایندتدریس است .

1.بررسی تکالیف وپرسش های درس قبل؛ معمولاً پس ازحضوروغیاب،تکالیف موردانتظاربررسی می شودوازچندنفرسؤال می شود .

2.معرفی موضوع درس جدید؛ بانوشتن موضوع درس جدیدبرتخته سیاه، موضوع درس معرفی می شودوازدانش آموزان خواسته می شود، سکوت کنندوبه صحبت های معلم گوش نمایند .

3. بیان مفاهیم کلیدی درس؛ باروش سخنرانی ،مطالب توضیح داده می شودودرحین تدریس سعی می شوددانش آموزان باسؤال وجواب هدایت شوندومطالب رایادبگیرند .

4.جمع بندی مطالب ؛ معمولاً دراین مرحله معلم خودبه جمع بندی مطالب می پردازد .

5. تمرین ؛ چندنمونه تمرین ازسوی دانش آموزان حل می شودیاازچندنفرسؤال می شود .

6.ارائه ی تکلیف ؛ تکالیف مشخص می شودوازدانش آموزان خواسته می شودآنها رادرمنزل انجام دهند .

تدریس درایران (الگوی فعال )

این الگوی فعال، اکتشافی وفرایندمحورازسال 1375 باتغییربرنامه ی درسی علم پدید آمد .

1.بررسی تکالیف وپرسش ازدرس قبل .

2.معرفی موضوع درس جدید ؛ درس جدیدبانشان دادن یک فیلم یاتصویر،نقشه وآوردن وسایل آزمایشگاهی درکلاس،زمینه

سازی می شود . موضوع درس به صورت یک مسأله طرح سؤال اصلی ازسوی خوددانش اموزان یامعلم مطرح می شود .

3. مرحله ی کاوشگری ؛ دانش آموزان به صورت فردی یاگروهی هدایت می شوند تاابعاددرس راازطریق آزمایش ، گفتگو، مطالعه و ... بررسی نمایندوباطرح راه حل های مختلف، آمادگی خودراجهت ارائه ی گزارش اعلام نمایند .

4.مرحله ی تبیین ؛ پس ازدریافت گزارش های دانش آموزان باکمک خودآنهاابعاددرس وراه حل های بیان شده تبیین می شود.

5.مرحله ی تمرین وانتقال ؛ پس ازاطمینان ازفهم دانش آموزان- ازطریق ارزشیابی مستمر ... – به منظورتثبیت یادگیری ، تمرین هایی ارائه می شودتاعده ای ازدانش آموزان آن راانجام یاتوضیح دهند .

6. ارائه ی تکالیف بارویکردی تمرینی وکاوشگری ؛ پس ازاطمینان ازیادگیری دانش آموزان ، تکلیف درسی با توجه به تفاوت های فردی دردوسطح تمرینی وکاوشگری ارائه می شود .

جمع بندی

مرورمطالب قبلی بیان موضوع ومسأله درس درهمه ی کشورهایکسان است .اماتفاوت درنحوه ی برخوردبامسأله وفعالیت های پیرامون آن است :

  درالگوی آلمانی، باطرح مسأله، زمینه برای توضیحی طولانی درباره روش حل آن آماده می شود .

درژاپن، ارائع ی یک مسأله ، زمینه رابرای فعالیت دانش آموزان به صورت فردی وگروهی آماده می کند .

درآمریکا، ارائه ی یک مسأله زمینه ای برای نشان دادن راه حل آن است .

درایران ، طبق الگوی قدیمی ، ارائه ی یک مسأله زمینه ای است برای نشان دادن راه حل ازسوی معلم . ولی طبق الگوی نوین، که تا حدی به الگوی ژاپنی شبیه است ، سعی می شودپس ازطرح مسأله، زمینه ی فعالیت دانش آموزان فراهم شودتاضمن کشف راه حل، به بازآفرینی آن بپردازند .

[ جمعه هفدهم آبان 1392 ] [ 15:32 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

 کتاب فارسی اول ابتدایی در ۷۰سال پیش
ایام کلاس اول دبستان یکی از پرخاطره‌ترین دوران زندگی آدم‌هاست و همه‌ ما دوست داریم برای یک بار هم که شده، نخستین کتاب درسی زندگی‌مان را به‌دست بگیریم و صفحه‌های آن‌را به یاد دوران کودکی ورق بزنیم و کمی هم در آن تأمل کنیم. گاهی هم افسوس می‌خوریم که ای کاش کتاب فارسی کلاس اول‌مان را به عنوان یادگاری نگه می‌داشتیم.

First Grade Persian Textbook-1939 (6)

First Grade Persian Textbook-1939 (5)

First Grade Persian Textbook-1939 (4)

First Grade Persian Textbook-1939 (3)

First Grade Persian Textbook-1939 (2)












[ دوشنبه پانزدهم مهر 1392 ] [ 22:46 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

رویکردهای یاد دهی – یاد گیری

 

چكيده :

 مقاله حاضر با الهام و پايبندي به آموزه هاي روانشناختي ياد دهي – يادگيري الگوهاي تدريس سعي بر آن دارد كه ضرورت چاره جويي در مسائل آموزشي علوم تجربي و راهكارهاي مواجهه با چالش هاي آن را با توجه به محوري بودن درس علوم در پرورش نگرش ها و ويژگي هاي شخصيتي اجتماعي مورد توجه قرار داده و نياز به نگاهي نو و متفاوت با تفكر سنتي را سرلوحه خود قرار داده است . در نگرش نوين به اهداف آموزشي در سير تحول مكاتب روانشناسي آموزشي فرآيند تدريس يادگيري دانش آموز محور بوده كه در اين شيوهَ تدريس تاَكيد بر يادگيري چگونه يادگرفتن مي باشد .

در اين پژوهش روشهاي تدريس فعال و مبتني بر همياري بعنوان راهكار هاي اجراي ياد دهي – يادگيري فرآيند محور ارائه گرديده است . بموجب نظر ديويي همياري اولين اساس و پايه تحول تعدادي از الگوهاي آموزشي است  در اين رويكرد دانش آموزان از طريق همكاري و مشاركت در قالب گروه به يادگيري مي رسند و يادگيري معني دارتر عميق تر و بصورت يادگيري چگونگي يادگيري اتفاق مي افتد . مشخصه هاي ياد دهي - يادگيري مبتني بر همياري عبارتنــــــــــــــــد از:

1 – همبستگي مثبت      2 – مسئوليت فردي         3 – تعامل چهره به چهره     

4 – مهارتهاي اجتماعي       5 – پردازش گروهي

همچنين تنظيم ساختار واحد درسي ( طراحي تدريس ) بر اساس رخدادهاي آموزشي گانيه و سازماندهي مشاركتي در 3 مرحله جهت استفاده همكاران شرح داده شده و به ديگر روش هاي نوين آموزش فعال علوم تجربي نيز نظير ( تفحص گروهي – روش حل مسئله – كاوشـــــگري –

 بديعه پردازي ( نو آفريني ) – تفكر نقادانه و ....) اشاره گرديده است .

نهايتا چهار رويكرد اصلي آموزش فعال علوم  1 – رويكرد انتقالي          2 – رويكرد اكتشافي        3 – رويكرد فرايندي       4 – رويكرد تعاملي ( مشاركتي )  ارائه شده و از رويكرد تعاملي كه تركيبي از اجزاي هر يك از رويكردهاي فوق است بعنوان بهترين روش ياد مي گردد و در نتيجه رويكرد مشاركتي و ياوري همدلانه در ساخت مفاهيم و پاسخها از طريق كار مشترك زير ساخت تعاملي همه سبكهاي فعال بعنوان راهكاري براي اجراي متد هاي نوين آموزش فعال علوم تجربي توصيه ميگردد .

  -  مقدمه

با ورود به هزاره سوم ميلادي دانش تجربي نو و پيشرفتهاي فن آوري ، اين امكان را فراهم ساخته است كه بازنمايي ذهني انسان از كره زمين به « دهكده جهاني » و بزرگراه هاي اطلاعاتي بهبود يافته و ضرورت چاره جويي در مسائل حاد اجتماعي – اقتصادي – فرهنگي و در مجموع بهره مندي از كيفيت بهزيستي و با هم زيستي بيش از پيش احساس گردد . (مشايخ فريده – 1381 – ص 1 )  

بديهي است متناسب با فرآيند جهاني شدن نوع نگاه به آموزش و پرورش با آنچه در تفكر سنتي غالب است تفاوت دارد . آموزش و پرورش بايد به فراگيران در ارتقاي خود پرورشي از طريق خلاقيت – توانايي تصميم گيري سريع - عادات آموزشي و خود آگاهي ياري رساند. ( قرباني و همكاران  - 1382 -  ص 2 )

از آنجايي كه آموزش و پرورش در شكل دهي سرمايه انساني و اجتماعي نقش تعيين كننده اي داشته و انتظار مي رود نسل امروز را براي زندگي در جامعه فردا آماده سـازد  و با توجه به اهميت علوم پايه آگـاه بودن از وضعيت و ماهيت دانش علمي  ،چگونگي خلق آن و وابستگي به آن نه تنها براي دانشمندان بلكه براي همه مابخش عمده اي ازآموزش راتشكيل ميدهد. ( به نقل از وين هارلن – ترجمه سعيدي – 1375 -ص 16)

بنابر اين با توجه به اينكه در آمادگي يادگيري درس علوم بعنوان يك موضوع محوري در آموزش و پرورش ، نگرش ها و  ويژگي هاي شخصيتي از قبيل كنجكاوي – ارزش گذاري به شواهد و دلايل – آمادگي براي پذيرش – عدم قطعيت – بازنگري نقادانه و پشتكار - خلاقيت و ابتكار – حساسيت به عوامل محيطي زنده و غير زنده و همكاري با ديگران .( سعيدي – 1375 - ص 50  ) مطرح مي گردد . استفاده از روش يادگيري مشاركتي بعنوان زير بناي اصلي و بنيادي كه ميتواند پايه اي استوار براي ديگر روشهاي فعال در اين درس باشد حائز اهميت فراوان خواهد بود .

 نگرشي نو به اهداف آموزشي

 

در تدوين هدفهاي آموزشي وتعيين فرايند تدريس سه مكتب روانشناسي آموزشي رفتار گرايـــــي

( تجربه گرا ) شناختي ( عملگرا ) و اجتماعي – فرهنگي در مسير تكوين و تحول خود با تاثير پذيري از ديدگاه هاي معرفت شناسي از يكسو در فرآيند تدريس يادگيري، دانش آموز را محور قرار داده اند . از اين رو به ترتيب در جريان تدريس ، رغبت ، تصوير گري ذهني و الگوي فرهنگي يادگيرنده مورد نظر قرار گرفته است . از سوي ديگر براي توانمند ساختن يادگيرنده به مهارتهاي شناختي براي رويارويي با مسائل و حل مسئله ، تدريس فرآيند – محور توصيه شـــــــــــــده است

 ( Ashman  and Conway .1933 . P . 46  )

دراين شيوه تدريس بر يادگيري چگونه يادگرفتن كه يكي از اهداف عمده آموزش است تاكيد شده است . همچنين ، درهم تنيدن فرآيند هاي يادگيري با محتواي برنامه درسي ؛ پيوند ميان دانش آموز ؛ محتواي درسي ، محيط ومعلم ؛ اتخاذ خط مشيهاي قابل اجرا و مرتبط با محتوا ؛ و ضبط روند موفقيت دانش آموز در يادگيري از جمله ديگر ويژگيهاي تدريس فرآيند محور شناخته شده است .

 ( دكتر فريده مشايخ -  ص 110 ) كه در اين مقاله به اتخاذ خط مشي هاي قابل اجرا بصورت روش هاي تدريس فعال و مشاركتي خواهيم پرداخت

 

مفهوم يادگيري مشاركتي ( ياران در يادگيري )  و ضرورت كاربرد آن

 يكي از اصول عمده فلسفه ساخت گرايان در تعليم و تربيت ، اهميت دادن به محيط فعال يادگيري است . براي استفاده از يادگيري فعال بايستي كلاس درس را در گروه هاي كوچكي از دانش آموزان كه بتوانند به صورتي هماهنگ با يكديگر كار كنند ، راهبردهاي يادگيري خود را غني سازند و شرايطي را بوجود آورند كه مشاركت در اطلاعات و عمل امكان وقوع داشته باشد سازماندهي نمود ( مهجورو همكاران – 1375 - ص 265 )

  نظر همياري براي يادگيري محتواي درسي و آماده سازي شاگردان براي شهروندي و يك زندگي خوب اجتماعي ، نظري بسيار قديمي است كه ميتوان آن را در آثار ارسطو و افلاطون و فيلسوفان رم همچون ماركوس اورليوس و در آثار صاحب نظران دورة رونسانس مانند جان آموس كمينوس يافت .

جان ديويي اين مفهوم را در خلال نيمه اول قرن بيستم به خوبي معرفي مي كند . همياري بموجب نظر ديويي بعنوان اولين اساس و پايه تحول تعدادي از الگوهاي آموزشي و فعاليت انجمن پيشرو در آموزش و پرورش محسوب ميشود و از دوره فعلي تحقيق و رشد الگوهاي اجتماعي در آموزش و پرورش حمايت مي كند . ( بهرنگي – 1380 - ص 58 )

در رويكرد مشاركتي دانش آموزان از طريق همكاري و مشاركت در قالب گروه ها به يادگيري مي رسند و در قبال يادگيري احساس مسئوليت مي كنند . زماني كه همكلاســانشان نياز به كـــمك داشته باشند به كمك مي شتابند و موفقيت ديــگران موفقيت آنها و شكست ديگران شكست آنها محسوب ميشود . اين رويكرد موجب يادگيري عميق تر و خلاقيت و نوآوري بيشتر شاگردان مي شود ( به نقل از شافر 2001 - ص 13  )

 مشخصه هاي يادگيري مشاركتي

 تمايز بين يادگيري مشاركتي با ساير فعاليتهايي كه جنبه كار گروهي دارند تنها از طريق تعريف مشخصه هاي يادگيري مشاركتي امكان پذير است . در اين زمينه نظريه پردازان مختلف هر يك مشخصه هايي براي يادگيري مشاركتي ذكر كرده اند .

1 – همبستگي مثبت

فعاليتهاي گروهي زماني شكل همياري به خود مي گيرد كه اعضاي گروه همه باور كنند كه موفقيت هريك ، در گرو موفقيت فرد فرد اعضاي گروه است . بنابر اين براي تحقق هدفهاي گروه ، اين همبستگي از راههاي گوناگوني مانند : تقسيم كار ، توزيع منابع آموزشي و تعيين نقش افراد در گروه امكان پذير است .

  2 – مسئوليت فردي

مسئوليت فردي به اين معني است كه هريك از افراد ، خود را موظف بداند در مورد تكاليف تعيين شده براي گروه ، به خوبي مطالعه كند و آنها را انجام دهد تا ياد بگيرد . زيرا او مسئوليت آموزش ساير اعضاي گروه را نيز بعهده دارد . بنابر اين ، تمام اعضاي گروه تلاش مي كنند كه تكاليف تعيين شده را هرچه بهتر انجام بدهند تا نسبت به مسئوليت آموزشي خود كوتاهي نكرده باشند .

3 – تعامل چهره به چهره ( كنش متقابل )

در يادگيري به روش همياري گروهي ، پشتيباني ، تشويق و كمك همه افراد گروه به يكديگر اهميت زيادي دارد . اين باور و اعتماد ، عامل محرك فعاليتهاي گروهي و مشوق تلاشهاي فردي در گروه است . از اين رو ، اعضاي گروه را بايد به مشاركت در بحث ها و تبادل نظر ها با يكديگر تشويق كرد .

4 – مهارتهاي اجتماعي

بخش مهم همياري در يادگيري ، آموزش مهارتهايي است كه براي مشاركت مؤثر افراد در فعاليت هاي گروهي لازم است . معلم بايد مهارتهاي درون گروهي و مهارتهاي اجتماعي از قبيل ارتباط اعضاء با يكديگر را مشخص كند . برخي از اين مهارت ها عبارت است از : پيگيري وظايف و پا به پاي گروه حركت كردن ، فهميدن پاسخ هاي گروه و موافقت آگاهانه افراد با آنها ، احترام گذاشتن به نظريه هاي اعضاي گروه ، گوش دادن به فردي كه در حال سخن گفتن در گروه است  ،  آرام و ملايم حرف زدن در گروه  ، نقد و بررسي نظريه هاي ارائه شده به جاي انتقاد از افراد و ........ .

معلمان بايد اين مهارتها و نظاير آن را ، كه براي پرورش رفتارهاي اجتماعي دانش آموزان ضروري است ، به آنان آموزش دهند . ( اسلاوين 1990 )

 5 – پردازش گروهي

در پايان هر فعاليت گروهي به دانش آموزان فرصت داده شود نحوه همكاري و همياري گروه خود را بررسي  و تحليل كنند و پس از ارزشيابي ، طرحهايي نيز براي بهبود كار گروهي ارائه دهند .

 

تنظيم ساختار واحد درسي  بر اساس « رخدادهاي آموزشي گانيه » و مراحل سازماندهي رويكرد مشاركتي   « ديويد و راجر جانسون »  :

برنامه آموزشي بايد به نحوي باشد كه تجارب متعددي را به هم مربوط سازد . تدريس از نظر زماني – مكاني – اهداف – محتوا و مخاطب به صورتهاي متفاوتي طرح ريزي ميشود . با اين همه ساختار اساسي واحدي براي آموزش موجود است كه تجارب يادگيري را شكل مي دهد ( احديان – آقا زاده – 1388  – ص 150 )

به اعتقاد گانيه در هر راهبرد آموزشي بايد مقدمه – زمينه و مؤخره اي وجود داشته باشد كه آنها را « رخدادهاي آموزشي » مي ناميم ( همان كتاب – ص 152 )

ميتوان ساختار زير را كه تلفيقي از نظر گانيه و سازماندهي مبتني بر همياري است را در روند تدريس به روش هميارانه پيشنهاد نمود .

الف ) « رخداد هاي مربوط به مقدمه تدريس »

- جلب توجه فراگيران به اهداف درس و موضوع جديد

- تعيين تعداد و تركيب گروه ( كه بهتر است بصورت نا همگن انتخاب شود )

- ارائه اطلاعات لازم و دستور كار به دانش آموزان جهت استفاده از مهارتهاي مورد نياز در هنگام كار گروهي

- سازماندهي اتاق درس بصورتي كه دانش آموزان براحتي با يكديگر ارتباط برقرار كرده و از مواد آموزشي استفاده نمايند .

ب ) « رخدادهاي مربوط به پيكره درس »

- ارتباط تجربيات قبلي با موضوع درس جديد

- راهنمايي وتشويق فراگيران در ساخت و يادگيري مفاهيم بوسيله كار با وسايل و منابع موجود بصورت همياري و همكاري

- ايجاد وابستگي متقابل و علاقه در دانش آموزان در فعاليت با يكديگر

- نظارت بر رفتار و مهارتهاي انجام كار گروهي دانش آموزان

- دادن فرصت آزمايش و خطا و بازخورد و راهنمايي دانش آموزان در طي فعاليتها

- نشان دادن راه عملي اجرا كردن فراگرفته ها و آموزش مهارتهاي همكاري و احساس مسئوليت در انجام تكاليف در دانش آموزان

ج ) « رخدادهاي مربوط به بخش جمع بندي و اختتام درس »

- جمع بندي و خلاصه آنچه در كار گروهي و فعاليتهاي درس انجام گرفته بوسيله گزارش كار گروهي ( اختتام درس )

- سنجش ميزان موفقيت گروه و ارزشيابي از كميت و كيفيت يادگيري مفاهيم

- برآورد نحوه بهبود بخشيدن به عملكرد گروهي توسط اعضاي گروهها و مربي

و برنامه ريزي و پيشنهاد جهت انجام هر چه بهتر فعاليت ها توسط گروه و معلم و آمادگي بــراي اجراي و سازماندهي موضوع بعدي درس با تفكــري نقاد و سازنده (تنظيم ساختار درسي  – مؤلف )

 نگاهي به الگوهاي نوين آموزش علوم

 الگوهاي آموزشي در واقع الگوهاي يادگيري هستند . ما در حالي كه به شاگردان در كسب اطلاعت – نظرات – مهارتها – راههاي تفكر و ابراز نظر خود كمك مي كنيم ، نحوه يادگيري را نيز به آنان مي آموزيم . در واقع استعداد افزوده شاگردان براي يادگيري آسان تر و موثر تر در آينده ميتواند مهمترين نتيجه آموزش به علت دانش و مهارتي كه كسب مي كنندوبه علت چيرگي آنان برفرآيند هاي يادگيري باشد (بهرنگي –  1380  - ص 31 )

در سالهاي اخير رويكرد جديد علوم در وضعيت آموزش علوم در سطح جهان تحولي اساسي ايجاد كرده و كشور ما نيز با تغيير كتاب هاي درسي علوم تجربي در دوره آموزش عمومي عملا وارد صحنه اين نگاه نو به مسئله آموزش شده است .

در واقع در رويكرد جديد آموزش علوم تلاش مي شود با نگاهي نو و وسعت نظر – طيف گسترده اي از شيوه هاي گوناگون تدريس با در نظر گرفتن توانايي ها و كاستي هاي هر روش در جاي مناسب خود بكار رود . كه مختصرا  به آنها اشاره خواهد شد .

در شيوه هاي نوين آموزش علوم سعي مي شود كه يادگيري تا حد امكان از حالت انفعالي خارج شده و به قطب آموزش و يادگيري فعال نزديك شود .

مراد از يادگيري فعال نيز آن نوع يادگيري است كه ياد گيرنده در طي آن در توليد مفاهيم آموزشي مشاركت فعال داشته باشد ( ويژه نامه علوم –1380 -  ص 28 )

بنابر اين روش مبتني بر همياري ميتواند بعنوان پايه و اساسي مؤثر در روند فعال ياد دهي – يادگيري علوم نقش مؤثري داشته باشد . بويژه اگر در كنار آن از ســاير روشهاي نوين آموزش علوم نظير تفحص گروهي – تدريس آزمايشگاهي – روش تحقيق و كاوشگري  روش بديعه پردازي ( نو آفريني ) – تدريس مبتني بر پيش سازمان دهنده – تفكر نقادانه و جستجو – روش حل مسئله – ايفاي نقش –  طــرح مسئله و شبيه سازي – اكتشافي هدايت شده و در صورت ضرورت روش هاي سنتي توضيحي و پرسش و پاسخ در جاي خود استفاده شود تاثير قابل توجهي روي پيشرفت تحصيلي شاگردان خواهد گذاشت .

روش تفحص گروهي : در مرحله اول  براي ايجاد انگيزه در زمينه پژوهش فراگيرنده را با يك موقعيت نا معين مواجه مي كند . سپس معلم تلاش مي كند تا دانش آموزان واكنشهاي مربوط به موقعيت را دريابند . بعنوان مثال در مي يابند كه هدف از بوجود آوردن چنين موقعيتي تبديل انرژي از صورتي به صورت ديگر بوده است . در گام سوم دانش آموزان شرايط را به نظم در آورده براي  مطالعه مجدد آماده مي كنند و پس از آن نتيجه را يادداشت نموده و با يكديگر در آن مورد بحث نموده و مثالهايي از نحوه تبديل شدن انرژي الكتريكي به مكانيكي و غيره بياورند و ( در مرحله بعدي دانش آموزان بايستي براي گفته ها و انديشه هاي خود دليل آورده و آنها را ارزشيابي كنند . در مرحله بعدي صورت انرژي ديگري مورد آزمايش قرار گرفته و فعاليت  تـكرار مي شود تا مباني يادگيــري مستحكم گردد) . ( دكتر احد يان – 1378 - ص 183 – 187 – خلاصه  )

 روش آزمايشي :  بر اصول يادگيري مشاركتي استوار است موفقيت و شرايطي فراهم ميشود تا شاگردان خود از طريق آزمايش به پژوهش بپردازند و جواب مسئله را بطور عملي و با استفاده از وسايل وتجهيزات كشف كنند . نقش معلم در اين روش هدايت شاگردان و نظارت بر گروه هاي كار و توضيحات و تذكرات در رابطه با دستگاه هاي مورد استفاده مي باشد  و چون يادگيري از طريق تجارب مستقيم حاصل شده است با ثبات تر و مؤثرتر خواهد بود . همچنين ايجاد انگيزه نموده و دانش آموزان كمتر خسته و بي حوصله ميشوند اما اين روش بعلت استفاده از تجهيزات گران بوده ، سازماندهي دقيق كلاس درس و آمـادگي علمي معلم را مي طلبد  ( دكتر شعباني –1380 -  ص 289 )

 روش حل مسئله : در اين روش خود مسئله حالتي انگيزشي ايجاد مي كند و در اين حالت منجر به رشد مفاهيم و مهارتها ي خاص گرديده و علاقه دانش آموزان را به درس افزايش مي دهنــــــد .

 ( كرامتي – 1382 - ص 86 )   كه در اجراي اين روش مراحل زير بايد مورد توجه قرار گيرد. 

1 – شناسايي و بيان مسئله   

2 – تشكيل فرضيه ها

3 – جستجوي اطلاعات يا انجام آزمايشات بصورت كار گروهي

4 – تحليل اطلاعات – پذيرش فرضيه معتبر و رد فرضيه هاي نادرست

5 – تكرار آزمايش  ( تعميم )  ( دكتر شعباني – 1380 – ص 314 )

روش تدريس تحقيق ( كاوشگري ) :  در اين روش از تفكر و انديشه هاي نوين در زمينه آموزش موضوعهاي متعدد درس علوم است كه دانش آموزان به طريقه كاوشگري و تحقـــــــــــــــــــــيق

مفاهيم را فرا گيرند مرحله اول با مواجه كردن فراگيرنده با مسئله شروع مي شود و با بيان موضوع و مسئله مورد نظر و ايجاد انگيزه ، دانش آموزان را علاقه مند به جمع آوري اطلاعات نموده و در مرحله سوم با اطلاعات بدست آمده توسط دانش آموزان گروه هاي كاري كه حدسياتي در باره مسئله ارائه داده و به آزمايش اين حدس وگمان مي پردازند . در مرحله بعدي دانش آموزان يافته هاي اطلاعاتي خـود را سـازماندهي و در جدولي منعكس مي كنند و سپس جريـان تحقيق خود را مورد بررسي قرار داده و در باره پـديده مورد نظر جهت تحقيق بيشتر  ،  راه حل هايي جديد ارائه ميگردد . (احديان – 1378 - ص 219 – 224 )        

روش توضيحي : در اين روش مفاهيم توسط معلم تشريح و در مواقع لازم از پرسش و پاسخ استفاده مي گردد . تدريس از پيش نيازها شروع شده و به سوي سطوح بالاتر جريان مي يابد .  نكته مهم اين است كه سؤال و جواب در روش توضيحي زماني  مفيد است كه پاسخهاي يك دانش آموز به دقت توسط معلم و شاگردان از طريق همفكري مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد .  اين روش راهي سريع براي دادن اطلاعات بوده و سازماندهي آن آسان است . ( كرامتي – 1382 -  ص 87 )

روش تدريس نو آفريني ( بديعه پنداري ) : در اين روش معلم از دانش آموزان مي خواهد كه به توصيف و تشريح موضوع يا مفهوم مورد نظر بپردازد و هريك مفاهيمي مربوط به موضوع  ارائه دهند ( بارش مغزي ) و سپس در مرحله بعد دانش آموزان بايستي مقياسهاي مستقيم پيشنهاد كنند كه با ثبت و فهرست از همه ايده ها در باره موضوع انجام مي شود . سپس با توجه به فهرست ايده هاي موجود هر يك از افراد گروه بايستي ايده هاي جديد بسازد . مرحله بعدي مرحله تعارض فشرده است كه با توجه به تشريح مثبت و منفي يك پديده در كنار هم بدست مي آيد و سپس با كمك هر يك از گروهها مفاهيم كليدي و دقيق درسي بيرون كشيده شده و به تعريف پديده مورد نظر مي پردازند . ( احديان – 1378  – ص 239 )

روش اكتشافي : معلم موقعيت هايي را براي شاگردان ايجاد مي كند و آنها سعي مي كنند از طريق مطالعه اين موقعيتها اصول كلي را كشف كنند . در اين روش خود دانش آموز قواعد و اصول كلي را كشف مي كند . از جمله محدوديتها ، ضرورت برخورداري دانش آموزان از اطلاعات پايه مربوط به درس و وقت گير بودن و نياز به تسلط بالاي علمي معلم است .

روش شبيه سازي : درسي از يك موقعيت مبتني بر تجارب قبلي دانش آموزان ارائه مي گردد و سپس از آنان خواسته مي شود كه مدلي از واقعيتهاي تازه اي كه در درس جديد مورد مطالعه مي شناخته اند بسازند .  (  بعنوان مثــــال مدل مولكولي مولكولهايي كه تا كنون مي شناخته اند  ساخته و سپس حالت هاي ديگري از پيوند اتمها را براي ساختن مولكولهاي تازه ايجاد نمايند )

فعال بودن و مرتبط بودن با تجربه دانش آموزان – يادگيري عميق  -  تقويت روحيه همكاري – مرتبط شدن مفاهيم و پديده هاي علمي با واقعيات زندگي روز مره از محاسن اين روش بوده و وقت گير بودن – عدم كاربرد در همه موضوعات درسي و بر هم خوردن نظم كلاس از جمله محدوديتهاي هستند . ( كرامتي  -1382 -   ص 89 )

 روش تدريس ساخت گرايي : در اين روش ياد گيرنده با استفاده از همه حواس خود به منظور ساخت دانش تلاش مي كند . بخشي از دانش سازي در طي فرآيند كاوش صورت مي گيرد . تعامل معلم با دانش آموزان و كاوشگري از طريق همياري بيشترين سود مندي را عايد مي كند . در مرحله دوم تشريح و تعامل معلم با گروه هاي دانش آموزان است . سپس مرحله گسترش كه در آن انديشه ها و فعاليتهاي ذهني سازماندهي مي گردد و در مرحله آخر ارزشيابي از يافته ها و مهارتهاي اكتسابي دانش آموزان و بازخورد  به فراگيران توسط معلم انجام ميگيرد . افزون بر اين دانش اموزان بايد به خود ارزشيابي نيز هدايت گردند (احديان محمد – 1378 – ص 192 – 196 )

( مشاهده كردن – دسته بندي – استنباط – و ترسيم نتايج – استفاده از اعداد و ارقام و تشخيص مجموعه ها – استفاده از ارتباطات فضا و زمان و تشخيص حركت ها و قوانين حاكم بر تغييرات -  ارتبـاط برقراركردن -  پيش بيني  -    ســاخت تعريفهاي عملياتي – تفسير داده ها  و كنترل كردن متغيرها و انجام آزمايشات – تفسير مواردي كه پاسخگوي تجربيات علمي هستند از فرآيند هاي جستجو و تفكر نقادانه مي باشد . از فرآيند هاي ساخت گرايي ، جستجو و تفكر نقادانه مي باشد

( مهجور – غياثي – 1379  – ص 309 )

در بررسي روشهاي فوق مشاهده مي گردد كه يادگيري مشاركتي و گروه هاي كاري مبتني بر همياري ميتواند بعنوان پايه اي مستحكم و پيش برنده همه روش هاي ديگر ياد هي -  ياد گيري را سامان دهد .

  رويكردهاي آموزش علوم و جايگاه رويكرد مشاركتي

 تمام زيبايي رويكرد جديد آموزش علوم در اين نكته است كه مي كوشيم به هر نحو ممكن از هر چهارچوب صلب انعطاف ناپذير و قطعي نگري كه بخواهد از جهاتي آن را محدود كند  بگريزيم . بدين ترتيب ملاحظه مي شود كه نگرش سيال و غير جزمي رويكرد جديد آموزش علوم در سطح جهاني ، تمام اصول و روش هاي تدريس پيشرفته را بسته به مورد و با توجه به موقعيت مورد عنايت قرار مي دهد و در هر زمان دست كم به پاره اي از آنها توجه كافي دارد ، به گونه اي كه در نهايت مجموعه اي جامع فراهم مي آورد . البته ناگفته پيداست كه در چنين نگرشي ، نقش معلم بسيار مهمتراز  آن است كه بتوان درباره آن اغماضي روا داشت . ( اماني تهراني–1380 -ص 30)

در واقع اگر چهار رويكرد اصلي ياد دهي - يادگيري را كه عبارتند از :

 1 – رويكرد انتقالي : كه در آن معلم نقش اصلي در يادگيري داشته و محتوي را كنترل مي كند . تدريس از طريق تعامل معلم و دانش آموز انجام مي گيرد .

2 – رويكرد اكتشافي : مجموعه اي از امكانات و ابزار در اختيار دانش آموزان جهت كشف پديده ها بوده و معلم هدايت گر است .

3 – رويكرد فرآيندي : برنامه درسي و شناخت مهارت ها مورد توجه است . كه اين مهارتها عبارتند از مشاهده – برقراري ارتباط – طبقه بندي – پيش بيني – فرضيه سازي و سازماندهي آزمايشات

4 – رويكرد تعاملي ( مشاركتي )  : تبعيت از علائق دانش آموزان و فراهم آوردن امكانات جهت كار آزاد گروهي و همـــكاري در نوشتن گزارش كار و ارتباط مستقيم دانش آموزان با يكديگـــــــــــــر

 ( دانش آموز محور )

 اگر چهار رويكرد اصلي ياد دهي  – ياد گيري  قطب هاي اصلي روش هاي تدريس در نظر بگيريم . باور نهايي متخصصان علوم آنست كه با در نظر گرفتن مزايا و معايب هر يك از اين رويكردها ، تنها در صورتي خواهيم توانست از مزاياي همه آنها بهره مند شويم كه جاي تاكيد بر يك رويكرد خاص رويكردي تلفيقي و با توجه به محتواي درسي – موقعيت و مخاطبين بهترين رويكردها را به مقتضاي حال انتخاب كنيم . (همان كتاب - ص 32 – 35 )

  بيدلف و آزبون رويكرد ( تعاملي ) را تركيبي از اجزاي هريك از رويكردهاي ديگر آموزش علوم ( انتقالي  -  اكتشافي  -  فرآيندي  ) در يك چها رچوب  عنوان نموده اند كـه با دانسته هــاي قبلي دانش آموزان شــروع شده و آن ها را به پرسش سـؤالات علمي تشويق نموده و همياري آنان را براي يافتن و ساخت مفاهيم و پاسخها از طـريق كار مشترك و تعاملي مبتني بر يـاوري همدلانه در بحث و تحقيق و تفحص گروهي را مي طلبد . ( فلير- 1380 – اماني تهراني – ص 18 )

 

نتيجه گيري

 بر اساس 50 سال مطالعه در طي سالهاي متمادي و پژوهش هاي تجربي اكنون پژوهشگران بطور قاطع پذيرفته اند كه متد مبتني بر همياري فعالانه نتيجه اي مثبت در پرورش وپيشرفت و يادگيري مفاهيم و رشد شخصيت دانش آموزان داشته است . يادگيري مشاركتي نيز پذيرش اجتماعي افراد را  بهبود بخشيده و در حين اجرا احساس عدم قابليت را اصلاح و به فرد اعتماد به نفس مي دهد

( اسلاوين 1990 )

پيش نياز استفاده از روش يادگيري مبتني بر همياري رشد حرفه اي معلم است و براي اينكه معلم در خصوص اجرا به رشد حرفه اي برسد بايد از مباني نظري و فلسفي آن آگاه باشد . روشهاي مختلف يادگيري مشاركتي را بشناسد و از حمايت همكاران و اولياء مـــدرسه برخوردار باشد . ( به نقل از كوهن 2002 – كرامتي – 1382  – ص 98 )

بنابر اين ارائه روش هاي فعال تدريس و آموزش آن به معلمان و روشن نمودن فوائد فضاهاي آموزشي مبتني بر همياري مي تواند راهگشاي آموزش فعال علوم بوده و دانش آموز را در جهت كسب علم براي دانستن و كاربرد آن در زندگي روز مره و احساس زيباي بودن و با هم زيستن تقويت نموده و از او انساني مفيد و همواره كوشا در به رشد رساندن و بالندگي اجتماع بسازد .

اميد است اين مقاله توانسته باشد راهكارهاي مفيدي را در اجراي متد هاي نوين تدريس در اختيار معلمين علاقه مند قرار دهد .

   منـابع

1 – احديان محمد – آقا زاده  محرم – 1378 – راهنماي روش هاي نوين تدريس – نشر آييژ – چاپ اول

2 – اماني تهراني محمود – دانش فر  حسين – حسيني  احمد – ارشدي  نعمت ا...  فرنوش . بتول – راهنماي تدريس علوم تجربي – 1382 – نشر شركت چاپ و نشر كتاب هاي درسي ايران – چاپ اول

3 – اماني تهراني  محمود -  1380 -  ديدگاه طيفي نه ديدگاه قطبي -  نشريه رشد آموزش ابتدايي – شماره مسلسل 30 – چاپ دوم

4 -  جويس بريس – ويل مارشال - كالهون  وايلي – 1380 – الگوهاي تدريس 2000 – ترجمه محمد رضا بهرنگي

5 - دونالد سـي  اورپيچ –جي هاردر رابرت    كالاهان ريچارد سي –. گيبسون هري رابليو – 1379 – ترجمه مهجور سيامك رضا – غياثي پروين – نشر سامان – چاپ اول

6 -  شعباني  حسن – مهارتهاي آموزشي و پرورشي – 1380 – نشر سازمان مطالعه و تدوين كيت علوم انساني دانشگاه ها  ( سمت ) – چاپ يازدهم

7 -  عمراني هادي – 1380 – گروهبندي كلاس – ويژه نامه علوم

8 – كرامتي محمد رضا – 1382 – نگاهي نو و متفاوت به رويكرد مشاركتي – نشر آئين تربيت – چاپ اول

9  - كرامتي محمد رضا – قرباني محمود – فتح آبادي جواد – 1382 – نظارت و راهنمايي آموزشي – نشر پژوهش توس – چاپ اول

10 -   مشايخ فريده – ديدگاههاي نو در برنامه ريزي آموزشي – 1381 – سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه ها ( سمت ) چاپ اول

11 -  نشريه آشتي با علوم – 1382 – چه كسي را آموزش ديده مي دانيد – شماره 3

12 - هارلن وين – 1375 – نگرشي نو بر آموزش علوم تجربي – ترجمه سعيدي شاهده – نشر مدرسه

[ چهارشنبه دهم مهر 1392 ] [ 23:24 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

ارزشیابی تشخیصی يعني چه ؟

سئوال : معلّم چگونه می تواند مطمئن شود که فراگیران مهارت های لازم برای ورود به مطلب جدید را دارند ؟

سئوال : او چگونه می تواند در یابد که دانش آموزان قسمتی از مطالبی را که وی می خواهد تدریس کند از پیش می دانند؟

-       پاسخ دادن به دو پرسش بالا به کمک «ارزشیابی تشخیصی » امکان پذیر است . از طریق ارزشیابی تشخیصی می توان مشخص نمود که دانش آموزان معلومات ، توانایی ها ، و مهارت های لازم ، برای ورود به مطلب جدید را دارند یا نه ؟

-       ارزشیابی تشخیصی را معمولا از طریق اجرای « سنجش آغازین » یا آزمون رفتار ورودی انجام می دهند بسیاری نیز ارزشیابی تشخیصی را به صورت ترکیبی از آزمون رفتار ورودی و « پیش آزمون » اجرا می کنند که این حالت مطلوب تر به نظر می رسد ؛ زیرا ارزشیابی تشخیصی باید وسیله ای باشد که میزان آگاهی شاگردان را درباره ی آنچه باید بیاموزند ، بسنجد.

سئوالات مطرح شده در ارزشیابی باید به گونه ای تنظیم شود که رفتار ورودی و هدف های اجرایی درس جدید را در بر بگیرد و مشخص کند که آیا شاگردان پیش نیاز درس جدید را به طور مطلوب آموخته اند یا نه؟آیا از مفاهیم درسی جدید چقدر آگاهی قبلی دارند ؟

-       « ارزشیابی تشخیصی »  علاوه بر این که معیار سنجش رفتار ورودی شاگرد است . وسیله ای است که به کمک آن می توان اوّلین گام آموزش را بدقّت معین کرد . معمولاً برای تعیین نقطه ی شروع درس جدید از ارزشیابی تشخیصی استفاده می شود. والسلام

[ شنبه بیست و سوم شهریور 1392 ] [ 17:36 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

اولین روز در کلاس

اولین روز کلاس

 

 

1- فراموش نکنید که خود را معرفی کنید؛ و در صورت لزوم نام خود را روی تخته بنویسید.

 

2- انتظار خود از دانش آموزان را به صراحت برای آن ها بیان کنید؛ کار هایی را که مجاز به انجام آن می باشند و نیز کارهایی را که نمی توانند در کلاس درس انجام دهند، را مشخص کنید. چند قانون رفتاری ساده وضع کنید و در مورد آن ها جدی باشید. می‌توانید از دانش آموزان بخواهید پیشنهادات خود را در مورد وضع مقررات ارائه دهند.

 

3- سعی کنید نام دانش آموزان را سریع به خاطر بسپارید. دستوری که به طور مستقیم صادر شود، بسیار مؤثرتر واقع می‌شود. کار شما نیز زمانی مؤثرتر واقع می‌شود که هرگز فراموش نکنید کلاس شما از تک تک افراد تشکیل شده است، و شما آن ها را به عنوان افراد متفاوت می‌شناسید.

 

4- کمک کنید دانش آموزان نام یک دیگر را یاد بگیرند؛ می توانید از آن ها بخواهید بعد از معرفی کردن خود، نام دوستان خود را نیز که در کلاس شما حضور دارند، بیان کنند. این کار شما را نیز در یادگیری اسامی کمک می‌کند!

 

5- کمک کنید دانش آموزان با یک دیگر آشنا شوند. برای مثال، عبارتی چون " اسم من فرشید است، غذای مورد علاقه ی من پیتزا است، منفورترین حیوان خانگی برای من عنکبوت است " را بین دانش آموزان کلاس به گردش درآورید.

 

6- دانش آموزان را با وظایف خود در مورد درس خواندن کاملاً آشنا کنید. آن ها را متوجه کنید که چگونه نحوه ی تدریس شما با رئوس مطالب درسی، برنامه های آموزشی سراسری و غیره مطابقت خواهد داشت.

 

7- دانش آموزان را از روش ارزش یابی خود آگاه کنید. به طور مثال به کدام فصل ها نمره ی بیش تری تعلق خواهد گرفت.  و کدام فصل ها مروری از دروس گذشته است. ضرورت انجام تکالیف را تأکید کنید و از آن ها بخواهید مسئولیت پیشرفت کار خود را بر عهده گیرند.

 

8- در چند فصل اول کتاب توانایی دانش آموزان را در آن درس ارزیابی کنید و نتیجه را در برنامه ریزی های خود مبنای کار قرار دهید. این کار را می توانید در قالب امتحان انجام دهید و یا این که از آن ها بخواهید مطلبی در مورد خود بنویسند که شما را در شناخت بیش تر آن ها کمک کند.

 

9- برای آن ها در مورد منابع درسی که می توانند مستقیماً به آن دسترسی داشته باشند و یا شما می توانید در اختیار آن ها قرار دهید، توضیح دهید.

 

10- اگر در چند هفته ی اول هر یک از قوانین رفتاری شما زیر پا گذاشته شد، از خود واکنش قاطعانه نشان دهید. به دانش آموزان ثابت کنید متوجه تمام اتفاقاتی هستید که در کلاس رخ می‌دهد و مایل نیستید هیچ چیز را نادیده بگیرید. نام دانش آموز خاطی را به زبان آورید، اما شخصیت فردی هر یک از آنان را مد نظر بگیرید. سعی کنید آن چه می‌گویید تأثیر شدیدی روی آن ها نداشته باشد. شاید لازم باشد با دانش آموزانی که اعتماد به نفس ندارند و عصبی هستند، رفتاری محتاطانه داشته باشید؛ وارد جر و بحث ‌ها و مشاجرات نشوید. بعد از آشنایی بیش تر با آن ها می‌توانید از خود انعطاف بیش تری نشان دهید.

[ چهارشنبه سیزدهم شهریور 1392 ] [ 16:49 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

نمی خواهم به مدرســــــــه بروم

والدین ، هیچ گاه اطمینان ندارند که آیا به اجبار کودک را به مدرسه فرستادن کار درستی است یا نه؟ آنها به طور دقیق نمی دانند که آیا کودک ، واقعا احساس ضعف و بیماری کرده یا مثل بسیاری از کودکان که گاهی دلشان نمی خواهد به مدرسه بروند بهانه گیری می کند. در خانه هایی که مدرسه رفتن کودکشان به صورت مشکل در آمده صبحهای زود، مالامال از اشک و دعوا و سر و صداست. بعضی از کودکان صبح که از خواب بیدار می شوند، می گویند که به مدرسه نمی رویم و تعداد دیگرشان تمارض به دل درد و سردرد می کنند، یا با آه و ناله اعلام می کنند که حالشان خوب نیست. مهم نیست فرزندتان چگونه حالت اضطراب و نارضایتی خود را نشان می دهد، بلکه آنچه اهمیت دارد این است که شما با دلداری دادن ، اعتماد به نفس او را تقویت کنید؛ اما گاهی اوقات باید علایم فیزیکی را که باعث نشانه های بیماری فرزندتان می شود نادیده بگیرید و بهترین راه اصرار به اصل موضوع است که او باید به مدرسه برود. به نظر یکی از کارشناسان در این مواقع بهتر است بگویید: «عزیزم تو یک درجه هم تب نداری و چشمانت سرحال و شاداب است. مامان و بابا امروز کارهای مهمی دارند که باید انجام دهند. پس بهتر است به مدرسه بروی تا ما هم به کارهایمان برسیم.» با وجود این ، اگر به فرزندتان به دلیل این که واقعا بیمار است ، اجازه مدرسه رفتن را ندادید، او را مطمئن سازید که روز خوبی در خانه نخواهد داشت. او را در رختخوابش بخوابانید و در ساعات بعدی روز هم ، حتی اگر گفت حالش بهتر است ، اجازه بازی ندهید

دلایل اضطراب کودکان هنگام رفتن به مدرسه

دلایل متعددی وجود دارد که چرا کودکان 6-5 ساله از رفتن به مدرسه می گریزند، مهمترین و معمول ترین نارضایتی آنها عبارتند از:

«من می خواهم فقط در خانه بمانم!»

بعضی کودکان در این سن به زمان بیشتری برای سازگارکردن خود با قوانین و محیطهای جدید نیاز دارند. بازگشایی مدارس پس از تعطیلات تابستانی، به دنیا آمدن خواهر یا برادر، بیماری و یا مرگ یکی از اقوام می تواند باعث اضطراب و دلشوره کودک شود، حتی بچه ای که قبلا این طور نبوده ، ممکن است دچار این اضطراب ها شود.

راه حل:

با فرزندتان درباره آنچه که در روزهای مدرسه انجام می داده صحبت کرده و روی نکات مثبت و جالب توجه تاکید بیشتری کنید. ساعات روز او را طوری برنامه ریزی کنید تا احساس رضایت بیشتری کند. استفاده از وسایل کوچک و جالبی که به طور چشمگیری باعث کاهش اضطراب و تقویت اعتماد به نفسش می شود بسیار موثر است. از قبیل گذاشتن یادداشت هایی در ظرف غذایش ، حیوان کوچک عروسکی یا یک سری عکسهای خودش.

از مدرسه می ترسم!

بعضی کودکان 6 ساله به طور عجیبی از مدرسه می ترسند و به مادرشان می گویند: «من به مدرسه نمی روم و در خانه می مانم» ترس این کودکان ممکن است دلایل متعددی داشته باشد از جمله ترس از سوار شدن سرویس ، دعوا کردن با دوستش ، توبیخ شدن توسط معلم ، قادر نبودن به بستن بندهای کتانی (کفش) یا مسخره کردن او به خاطر عینکش.

راه حل:

با معلم او صحبت کنید و شیوه جدیدی را برای حل مشکل کودکتان پیدا کنید. به عنوان مثال اگر او را مسخره می کنند، به معلمش بگویید تا با بچه های دیگر صحبت کند. اگر از سرویس مدرسه می ترسد با راننده سرویس تماس بگیرید و از او بخواهید که فرزندتان را با اسم صدا کرده و به او خوشامد گوید و اجازه دهد که ردیف جلو بنشیند.

من مثل کودکان دیگر باهوش نیستم

هنگامی که کودکان برای سلامت جسمانی و عقلانی به مراکز سنجش سلامت مراجعه می کنند، اضطراب آنها به طور فزاینده ای زیاد می شود. در این مراکز کودکان 5-6 ساله ای هستند که احساس بدی درباره موفقیتشان در مقایسه با دیگر همکلاسی هایشان دارند.

راه حل:

اگر فکر می کنید که فرزندتان به کمک بیشتری نیاز دارد، به معلمش بگویید به او توجه و کمک بیشتری کند یا یک معلم خصوصی برایش بگیرید. به جای این که سعی کنید خودتان معلم کودکتان شوید همانند یک راهنمای خوب عمل کرده و به آن کاری که فرزندتان خوب انجام می دهد، تکیه کنید. او را مطمئن سازید که در صورت اشتباه انجام دادن کاری هیچ مساله ای پیش نمی آید و تنها انتظاری که از او دارید این است که سعی کند بهترین باشد.

علت نرفتن به مدرسه را دریابید

کشف کنید چه عاملی در مدرسه آنقدر کودکتان را آزار می دهد که از رفتن به آنجا خودداری می کند. با کودک صحبت و او را تشویق کنید تا تمام خبرها و اتفاقاتی را که باعث می شوند او به مدرسه نرود برای شما بگوید، این روش را هم بیازمایید. از کودک بخواهید فهرستی از آنچه در مدرسه مورد علاقه اش است و آنچه را که دوست ندارد با ذکر دلیل برای شما بگوید. ببینید آیا نشانه هایی از این که کودک از مدرسه رفتن نمی ترسد ولی از ترک خانه واهمه دارد می بینید یا خیر؟ ممکن است شما نتوانید به حل و رفع مشکل بپردازید، ولی می توانید به کودک کمک کنید با احساساتش کنار بیاید. با نشان دادن علاقه تان و درک مسائلش به او اطمینان خاطر بدهید. با دوستان و برادر و خواهرهای کودک صحبت کنید. شما اغلب می توانید با پرسش ، از احساساتش آگاه شوید. گاهی برادر یا خواهر بزرگتر می تواند اطلاعات مفیدی به شما بدهد یا شما را در حل و رفع مساله یاری کند. با معلم کودکتان صحبت کنید. مشکل را با او در میان بگذارید. سرآغاز این رفتار چه آموزشی و چه احساسی باشد، معلم باید از قضیه اطلاع داشته باشد و حتی ممکن است بتواند در حل و رفع آن مشکل کمک بزرگی برای شما باشد.

کودک را به مدرسه و محیط آن علاقه مند کنید

این راهها را برای تشویق کودک به منظور به مدرسه رفتن بیازمایید. با نظری مساعد درباره مدرسه صحبت کنید. روزهایی را که قرار است اتفاق خاصی در مدرسه بیفتد یا برنامه خاصی در مدرسه وجود دارد در تقویم علامت بگذارید، مثلا به کودک بگویید: «این هفته قرار است تمام بچه های کلاستان را برای بازدید از یک ایستگاه آتش نشانی ببرند. فکر می کنی چه چیزهای تازه ای ببینی؟ یادت باشد همه چیز را برای من تعریف کنی».

با دقت کافی وارد عمل شوید

اگر دلیل خاصی برای دوست نداشتن یا احساس ناراحتی فرزندتان نسبت به مدرسه وجود ندارد لازم است که شما کمی هوشیارتر و تیزبین تر باشید. درباره هر کدام از روزهای مدرسه اش با او صحبت کنید و عکس العملش را ببینید. اگر در کشف (یافتن) آنچه که باعث نارضایتی اش می شود به شما کمک کرد، شما نیز در حل این مشکل به او یاری دهید تا به اختیار خود بتواند به خودش کمک کند. همچنین با معلمش درباره روشهایی که ممکن است نظر او را نسبت به مدرسه عوض کند، صحبت کنید. در حقیقت با کار گروهی می توان ، نگرانی کودکان را درباره مدرسه کم کرد از جمله تشویق های معلم ، داوطلب شدن دانش آموزان ، زنگ تفریح برای استراحت و حتی اختصاص دادن ساعتی در هر هفته برای صحبت کردن مدیر مدرسه با شاگردان. بنابراین با استفاده از این روشها کودکان 5 6ساله دیگر احساس نگرانی و اضطراب برای مدرسه رفتن ندارند و روز به روز احساس راحتی و رضایت بیشتری خواهند کرد.

 

[ دوشنبه بیستم خرداد 1392 ] [ 14:41 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

نگاهی اجمالی

به ارزشیابی توصیفی در نظام جدید آموزش ابتدایی

 

آیا تاکنون از خود پرسیده ایم که انتظارمان از مدرسه چیست ؟

به این سوال مهم هر کسی پاسخی می دهد. عده ای اعتقاد دارند مدرسه باید علوم مختلف را به دانش آموزان آموزش دهد. عده ای دیگر به آموزش مهارت های زندگی گروهی نیز بر رشد ارزش ها و ویژگی های اخلاقی و... تاکید می نمایند. پاسخ هیچ گروهی نادرست نیست . اما کامل هم نیست مدرسه وظیفه دارد فرصت های مناسبی برای تعلیم و تربیت اسلامی به معنای واقعی فراهم نماید و نباید هیچیک از موارد فوق مورد کم توجهی قرار گیرد.

کودکان باید مهارت های پایه و اساسی را با جذاب ترین روش ها در محیط آرام و دلنشین بیاموزند و با مشارکت فعال و موثر در این فرایند آماده زندگی در جامعه فردا شوند . دوره ابتدایی در نظام آموزشی ایران دانش آموزان گروه سنی ۱۰ ـ۶ ساله را دربرمی گیرد و این دوره به دلیل ویژگی ها و شرایط سنی کودکان از اهمیت و حساسیت بیشتری نسبت به دوره های تحصیلی دیگر برخوردار است زیرا :

کودکان در این دوره بیشترین آمادگی را برای یادگیری دارند.

انگیزه و علاقه کودکان به آموختن با توجه به گرایش فطری آنها به جستجوگری و پرسشگری و کسب شناخت بالاست .

دوره ای است که شخصیت دانش آموزان شکل می گیرد و آینده آنها را تحت تاثیر قرار می دهد.

در این دوره کودکان هنوز قالب شخصیتی پیدا نکرده اند و شرایط لازم را برای کسب تجارب ارزشمند دارند.

تصورات دانش آموزان نسبت به معلم کتاب مدرسه آموختن و... شکل می گیرد.

تغییرات در این دوره بیشتر در ابعاد کیفی انجام می شود و امکان سنجش آنها به صورت کمی و دقیق وجود ندارد.

آیا به نظر شما با وجود ویژگی های دوره ابتدایی و انتظاراتی که از مدرسه می رود با روش های محدودی که در حال حاضر برای شناخت کودکان و کسب اطلاعات لازم استفاده می شود. می توان به یادگیری درونی و فعال امیدوار بود قطعا پاسخ شما به این سوال منفی است . لذا برای رسیدن به اطلاعات کامل هستند. معتبر و دقیق درخصوص دانش آموزان به ویژه در یادگیری های آنان نیازمند ایجاد تغییر در روش های سنجش و ارزشیابی هستیم .

● ارزشیابی تحصیلی چیست ؟

همه ما با امتحان آشنا هستیم وقتی دانش آموز بودیم مکرر در امتحان شرکت کرده ایم اما آیا براستی خود امتحان هدف است یا امتحان وسیله ای است برای تشخیص ویژگی ها توانمندی ها تغییرها تفاوت ها پیشرفت ها موفقیت ها و... و آیا باز صرفا تشخیص مواردی که ذکر شدند هدف هستند یا انتخاب برترین ها توانمندترین ها کمک به رفع نیازها پاسخگویی به احتیاجات ارایه رهنمودها توجه به تفاوت ها و در آموزش و پرورش کمک به رشد تعالی و پیشرفت از طریق یادگیری

آیا امتحاناتی که در حال حاضر وجود دارد خود به هدف تبدیل نشده اند آیا این امتحانات اطلاعات لازم در ابعاد مختلف را به ما می دهند و آیا این اطلاعات در زمینه های مورد نیاز برای تصمیم گیری جامع و معتبر هستند اینجا نیز پاسخ ها می تواند متفاوت باشد. اما هیچیک از ما نمی توانیم مشکلاتی را که اینگونه امتحانات داشته و دارند را انکار کنیم . آیا چاره کار در این است که امتحان را حذف کنیم یا باید نگاه خودمان و روش های برگزاری امتحان و استفاده ای که از نتایج آن می شود را تغییر دهیم بله درست است ما برای اینکه به دانش آموز کمک کنیم تا بهتر یاد بگیرد و از یادگیری لذت ببرد و آن را در زندگی به کار گیرد نیازمند شناخت او هستیم بنابراین به روش هایی نیاز داریم که بتوانند این شناخت را فراهم نمایند. ارزشیابی تحصیلی این کار را انجام می دهد. یعنی معلم با استفاده از امتحان گرفتن تکلیف دادن کار عملی خواستن پرسش کردن و... اطلاعات لازم را بگیرد و بر اساس آن وظیفه خود را که همان فراهم کردن زمینه رشد پیشرفت و تعالی در ابعاد مختلف است انجام دهد. بنابراین امتحان یکی از روش هایی است که معلم انجام می دهد تا دانش آموز را بشناسد و البته نباید تنها روش جمع آوری اطلاعات باشد. روشهای دیگری نیز باید توسط معلم برای شناخت همه جانبه دانش آموزان انجام گیرد که به آنها سنجش و ارزشیابی می گویند.

● چرا ارزشیابی تحصیلی دوره ابتدایی باید تغییر کند؟

شاید این سوال مهمترین سوال برای والدین گرامی باشد. چه مشکلاتی در روش های فعلی وجود دارد وقتی به اهداف و انتظارات خودمان از مدرسه و آموزش و پرورش دقیق تر شویم متوجه خواهیم شد برای ایجاد این انتظارات و در فرزندانمان به نگرشی نو روش ها و افراد جدید نیاز داریم در حالیکه اشکالات نظام نمره ای در دوره ابتدایی عبارتند از :

۱) دانش آموزان را با اضطراب و نگرانی روبه رو می کند و محیط مدرسه را از نظر روانی و عاطفی تهدید می کند ۲ ) بیشتر به اطلاعات و دانش جزیی و حفظیات توجه می شود تا درک و فهم و یادگیری های عمیق .

۳ ) کودکان را به رقابت های نابرابر و ناسالم می کشاند و نظام برنده و بازنده را ترویج می کند .

۴ ) گرفتن نمره بالا و یا قبولی به جای یادگرفتن و به دست آوردن تجارب مفید تبدیل می شود .

۵ ) به آنچه که دانش آموزان خارج از کلاس و یا مدرسه کسب می کنند کم توجه است .

۶ ) به دانش آموزان القا می کند فقط مطالبی را مطالعه کنند که در امتحان به آنها توجه می شود .

۷ ) باعث نگرانی کاذب در اولیا می شود .

۸ ) شناخت مناسبی از وضعیت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان ارائه نمی دهد .

مشکلات فوق و سایر مشکلاتی که در این مجموعه امکان طرح آنها وجود ندارد لزوم تغییر در روش های ارزشیابی تحصیلی دوره ابتدایی را ضروری و اجتناب ناپذیر کرده است . این تغییرات در قالب طرحی تحت عنوان « ارزشیابی توصیفی » ارایه گردیده است تا بخشی از این نگرانی ها را برطرف نماید.

● ارزشیابی توصیفی چیست؟

ارزشیابی توصیفی شکلی از ارزشیابی تحصیلی ـ تربیتی است که در آن معلم با مشارکت فعال و دانش آموز و اولیای ایشان بااستفاده از ابزارهای مختلف به جمع آوری اطلاعات در زمینه تلاش ها پیشرفت ها و موفقیت های دانش آموزان می پردازد و با طبقه بندی تحلیل و تفسیر اطلاعات به آنها کمک می کند تا بهتر یاد بگیرند و مشکلات یادگیری خود را به کمک اولیا و معلمان برطرف کنند.

هدف اصلی در ارزشیابی توصیفی بهبود شرایط یادگیری دانش آموزان با از بین بردن اضطراب های نامطلوب ناشی از برگزاری امتحانات و بازخوردهای عددی است .

● ویژگی های ارزشیابی توصیفی

۱ ) در ارزشیابی توصیفی به جای دادن نمره به دانش آموز از عبارت های کیفی مثل تلاش خوبی داشته ای با تلاش به موفقیت رسیده ای برای موفقیت باید بیشتر تلاش کنی با انجام تمرین بیشتر مشکل شما برطرف می شود و... استفاده می شود.

۲ ) ارزشیابی توصیفی به زمان خاص محدود نمی شود این ارزشیابی در محیط های یادگیری فعالیت های خارج از کلاس و محیط زندگی نیز جریان دارد.

۳ ) تلاش و رشد کودکان همانند موفقیت آنان ارزشمند است و فقط به موفقیت ها امتیاز داده نمی شود بلکه تلاش و پیشرفت نیز امتیاز دارد.

۴ ) همانگونه که یادگیری دانش آموزان در حوزه های مختلف و سطوح متفاوت است سنجش و ارزشیابی آن نیز باید بااستفاده از ابزارهایی باشد که بتواند این یادگیری ها را بسنجد. پوشه کار آزمون ها مشاهدات ازجمله ابزارهایی است که در ارزشیابی توصیفی مورد استفاده قرار می گیرد.

۵ ) در ارزشیابی توصیفی اصل بر ارتقا دانش آموزان بر پایه های بالاتر است مگر در موارد بسیار نادر و زمانی که دانش آموزان به دلایل خاصی به اهداف مدنظر نرسیده باشند.

۶ ) کارنامه دانش آموزان علاوه بر عملکرد درسی عملکرد اجتماعی و عاطفی و جسمانی ـ فیزیکی را منعکس می نماید .

ارزشیابی توصیفی یا ویژگی های فوق راهکارهایی را برای برطرف کردن بخشی از مشکلات فراروی ارزشیابی تحصیلی ارائه داده است که در ادامه به آنها اشاره می شود.

● برتری ها یا ویژگی های ارزشیابی توصیفی نسبت به روش کمی

الف ) مهمترین هدف ارزشیابی توصیفی ایجاد تغییر در دیدگاه ها و نگرش های مسئولان مدیران آموزگاران و والدین نسبت به ارزشیابی تحصیلی است . زیرا اصلی ترین عامل کارآمدی پایین روش های فعلی نگاه نادرست به هدف های مستتر در هر یک از روشهاست که منجر به استفاده نادرست از آنها می شود. به عنوان مثال آزمون و آزمودن اگر با هدف شناخت تغییرات حاصل از یادگیری که بیانگر تلاش ها و فعالیت های معلم دانش آموزان و والدین گرامی است به کار رود و از نتایج آن ;

۱ -) برای کمک به دانش آموزان در جهت تلاش بیشتر و فعالیت دقیق تر

۲- ) توسط معلم و والدین در جهت برنامه ریزی مناسب تر استفاده شود این عمل نه تنها ناپسند نیست بلکه عین صواب است .

ب ) - راهکار دیگری که پیش بینی شده جایگزینی بازخوردهای کیفی و توصیفی به جای بازخوردهای نمره ای است . نمره برای دانش آموز بیشتر به عنوان علامتی است که برخی از رفتارهای خوشایند و یا ناخوشایند دوستان معلمان اولیا و دیگران را به دنبال دارد. اما کمتر وسیله ای برای شناخت نقاط قوت ضعف توانمندی ها و محدودیت ها به کار گرفته می شود. اما بازخوردهای کیفی به دانش آموزان انگیزه و تلاش بیشتر در یک فضا و شرایط آرام و برای معلم توجه دقیق بر ابعاد یادگیری دانش آموزان و برای اولیا آگاهی از وضعیت تحصیلی و وظیفه و مسوولیتی که در قبال آن دارند می دهد. نباید حذف نمره را از بازخوردهایی که به دانش آموز داده می شود با حذف ارزشیابی یکسان تلقی کرد. ارزشیابی به صورت دقیق تر کامل تر با ابزارهای مناسب تر با هدف یاری به دانش آموز و اولیا آنان در طول سال تحصیلی انجام می شود; اما نتیجه با کلمه عبارت جمله و... اعلام می گردد.

اگر یادتان باشد گفته شد ازجمله مشکلات ارزشیابی فعلی کم توجهی به تمامی آموخته ها و یادگیری های دانش آموزان مثلا در زمینه علاقه انگیزه احساسات نگرش ها توانایی ها مهارت ها کارهای عملی و.. است . مواردی که به جرات می توان گفت هدف اصلی و اساسی دوره ابتدایی رشد و شکوفایی آنهاست که در ارزشیابی توصیفی برای هر یک از آنان ابزار و روش مناسب پیش بینی شده است . مثلا برای سنجیدن عمل و رفتار دانش آموزان در جمع و گروه روش مشاهده و ابزاری تحت عنوان سیاهه رفتار در نظر گرفته شده است . بنابراین معلم گرامی ضمن توجه به این بعد یعنی بعد اجتماعی آن را با روش و ابزار درست ارزشیابی می کند و اطلاعات حاصله را بررسی تجزیه و تحلیل کرده و از نتایج آن برای تصمیم گیری درخصوص تنظیم برنامه آموزشی خود و اطلاع به والدین برای فراهم کردن زمینه تلاش و فعالیت بیشتر همراه با انگیزه لازم به کار می برد.

ج ) باتوجه به اینکه در حال حاضر در روش کمی برگزاری امتحانات در زمانی غیر از زمان آموزش و یادگیری انجام می شود فاصله زمانی بین آموزش و ارزشیابی و امتحان آن را به یک موضوع اضطراب آور و نگران کننده تبدیل کرده است . از طرف دیگر براساس نتایج یک یا چند امتحان در مورد آینده دانش آموز تصمیم گیری می شود و این امر باعث شده هم والدین و هم دانش آموزان و حتی معلمان دچار ترس و اضطراب شوند. برای رفع این مشکل در ارزشیابی توصیفی امتحان و آموزش به شکل مستقل و در زمان خاص وجود ندارد. بلکه در زمانی که معلم و دانش آموز در حال فعالیت های یاددهی ـ یادگیری هستند. آزمون های مورد نظر اجرا شده و همزمانی ارزشیابی و آموزش و یادگیری ضمن حذف اضطراب ناشی از حضور در جلسات امتحانی آن را به مرحله ای از یادگیری و جز فرایند یادگیری تبدیل می کند.

د ـ مشارکت و همکاری در هر کاری علاقه و تعهد افراد را به آن کار افزایش می دهد. از آنجایی که ارزشیابی تحصیلی در طرح ارزشیابی توصیفی یک فرصت یادگیری تلقی می شود و برای یادگیری و بهبود شرایط آن انجام می گیرد مشارکت دانش آموز و والدین در این موضوع در کنار معلم بسیار ارزشمند و حیاتی است . زیرا دانش آموز با بررسی روند تلاش خود از همان ابتدا مدیریت فرآیندهای یادگیری خود را بتدریج برعهده می گیرد و والدین نیز با مشارکت در امر ارزشیابی فرزندشان ضمن احساس وظیفه بیشتر برنامه ریزی های آگاهانه تری برای بهبود وضعیت تحصیلی آنها انجام می دهند.

هـ ) و بالاخره در ارزشیابی توصیفی تمام تلاش معلم والدین و خود دانش آموز در طول سال صرف فرایند « ارزشیابی از وضعیت یادگیری ـ تلاش برای یادگیری بهتر ـ ارزشیابی شناخت بیشتر و دقیق تر ـ تلاش برای یادگیری بهتر » می شود و دانش آموزان فرصت جبران کاستی های احتمالی را دارند و این ضعف ها کاستی های احتمالی متراکم نشده و تا پایان نوبت اول یا سال حفظ نمی شوند بلکه هر زمان که شناسایی شوند تدبیر شده و یا مشارکت معلم دانش آموز و والدین برطرف می گردد. فلذا در این طرح اصل بر ارتقا دانش آموز به پایه بالاتر است و فقط معدود دانش آموزانی که مشکل جدی در یادگیری و... دارند بنابر اصل هر دانش آموزی با توجه به تفاوت های فردی به زمان متفاوتی برای یادگیری نیاز دارند تکرار پایه می نمایند.

● وظایف دانش آموزان در ارزشیابی توصیفی

مشارکت دانش آموزان در ارزشیابی تحصیلی و آگاهی از پیشرفت کار و تلاش برای آنها جذاب و انگیزشی است . خود ارزیابی براساس مشاهده عملکرد در فعالیت های ثبت شده به ویژه پوشه کار به دانش آموز فرصت گرانبهایی را می دهد تا آگاهانه تر تلاش و کوشش نماید. به برخی از وظایف و مسئولیت های دانش آموزان نیز در اجرای ارزشیابی توصیفی اشاره می شود.

۱ -) همکاری با معلم در تشکیل پوشه کار (در این پوشه نمونه هایی از کارهای دانش آموزان قرار داده می شود تا با مراجعه به آن از میزان تلاش پیشرفت و موفقیت های خود آگاه شوند

۲ -) انجام تکالیفی که معلم در کلاس و یا خارج از کلاس متناسب با اهداف درس و توانایی دانش آموزان تعیین می کند .

۳- )تلاش برای جبران ضعف های احتمالی با همکاری والدین .

۴- ) ابراز توانمندی ها مهارت ها و عملکرد خود در موقعیت هایی که معلم برای او در نظر می گیرد .

۵ -) حفظ و نگهداری پوشه کار .

● وظایف والدین در ارزشیابی توصیفی

ارتباط نزدیک مداوم و مستمر دانش آموز با والدین و تمایل و علاقه وافر پدران و مادران در کمک به فرزندان خود در امور تحصیلی و تربیتی همچنین ضرورت هماهنگی و همکاری بین معلم و والدین به ویژه در ارزشیابی توصیفی نقش و جایگاه آنها را در این موضوع ممتاز کرده است . به برخی از مهمترین وظایف والدین در ارزشیابی توصیفی اشاره می شود :

۱ )حضور منظم مستمر و فعال در مدرسه برای آگاهی از وضعیت تحصیلی فرزندشان

۲ ) ارایه اطلاعات مربوط به فعالیت های دانش آموز در منزل به معلم .

۳ )کمک به دانش آموز در انجام وظایف و تکالیف خارج از کلاس و مدرسه و راهنمایی و هدایت آن .

۴ ) کمک به معلم در تولید پوشه کار و حفظ و نگهداری آن .

۵ اجرای پیشنهادهای معلم درخصوص فرزند خود متناسب با شرایط و ظرفیت های خانواده .

۶ ) ارزشیابی از عملکرد فرزند در منزل با روش های توصیفی و ارایه نتیجه به معلم در مدرسه .

۷ ) مطالعه جزوات بروشورها و مشاهده فیلم ها و یا نرم افزارها درخصوص طرح .

۸ ) شرکت در برنامه ها و جلسات توجیهی که برای این منظور برگزار می شود .

● وظایف معلم در ارزشیابی توصیفی

ارزشیابی تحصیلی ـ تربیتی دانش آموزان از وظایف مهم آموزگاران و معلمان است . با انجام این وظیفه ضمن شناسایی و بررسی موقعیت و وضعیت یادگیری دانش آموزان و موانع احتمالی موجود در مسیر یادگیری آنها برای کمک به دانش آموزان در فعالیت بیشتر برای یادگیری دروس بروز احساسات اصلاح و تقویت بینش ها مهارت ها و... تلاش می شود. به کمک ارزشیابی معلم دانش آموز را می شناسد و به او کمک می کند تا یاد بگیرد و تلاش کند تا بهتر یاد بگیرد. (و یا تلاش کند یاد بگیرد که چگونه بهتر یاد بگیرد

برخی از مهمترین وظایف معلم در ارزشیابی توصیفی عبارت است از :

۱ ) تهیه و تدوین نقشه ارزشیابی تحصیلی ـ تربیتی متناسب با اهداف و انتظارات .

۲ ) تهیه و تنظیم ابزارهای مناسب برای سنجش و ارزشیابی مثل آزمون پوشه کار ثبت مشاهدات و ...

۳ ) ارزشیابی دانش آموزان در زمان انجام فعالیت های یادگیری و ارائه نتیجه (ارائه بازخورد) به آنها برای آگاهی از وضعیت تلاش و پیشرفت خود.

۴ ) ثبت و نگهداری اطلاعات جمع آوری شده به وسیله ابزارهای مختلف و تجزیه و تحلیل آنها به منظور ارائه راهنمایی لازم به اولیا و دانش آموزان .

۵ ) تعیین تکالیف مناسب با رعایت شرایط و ویژگی های سنی و روحی بررسی آنها به منظور شناسایی میزان تلاش پیشرفت و موفقیت دانش آموزان .

۶) برگزاری آزمون های مورد نیاز با رعایت این نکته که آزمون فقط برای جمع آوری اطلاعات است و جدای از فرایند یاددهی ـ یادگیری دیده نشود بدور از هرگونه شرایط اضطراب آور و نگران کننده باشد و از نتیجه آن فقط برای رفع موانع یادگیری و کمک به دانش آموز استفاده شود.

۷) تنظیم گزارش های مناسب برای والدین و ارائه آن به صورت حضوری یا مکتوب حداقل هر ۲ ماه یکبار .

۸ ) تنظیم گزارش پیشرفت تحصیلی (کارنامه ) در هر نوبت و ارائه اطلاعات دقیق در زمینه فعالیت و کوشش دانش آموزان برای والدین .

۹ ) تصمیم گیری در مورد ارتقا یا تکرار پایه در صورت عدم کسب شرایط لازم (باتوجه به تمام تلاش هایی که معلم والدین و دانش آموز انجام داده اند)

تمام این کارها برای این است که :

فرزندان گرامی این آینده سازان عزیز با کمال آرامش و با برخورداری از شرایط و فرصت های مناسب با اشتیاق فراوان و امید به آینده در سایه قوانین مترقی نظام مقدس جمهوری اسلامی در خصوص حقوق کودک و وظایف و کارکردهای آموزش و پرورش بتواند لذت آموختن را به همراه تعمیق آن معارف بچشند و آمادگی خود را برای موفقیت در مراحل مختلف زندگی رشد دهند.

« نظام نمره محوری فعلی دانش آموزان را با اضطراب و نگرانی روبرو و محیط مدرسه را از نظر روانی و عاطفی تهدید می کند زیرا کودکان را به رقابتی نابرابر و ناسالم می کشاند که گرفتن نمره بالا و یا قبولی به جای یادگرفتن و کسب تجربه های مفید آموزش می نشیند

در ارزشیابی توصیفی به جای دادن نمره به دانش آموز از عبارت های کیفی مثل « تلاش خوبی داشته ای » « با تلاش به موفقیت رسیده ای » « برای موفقیت باید بیشتر تلاش کنی » « با انجام تمرین بیشتر مشکل شما برطرف می شود » و... استفاده می شود

در نظام ارزشیابی توصیفی کارنامه دانش آموزان علاوه بر عملکرد درسی که می تواند شامل مردودی هم شود عملکرد اجتماعی و عاطفی و جسمانی ـ فیزیکی دانش آموز را منعکس می نماید

مشارکت دانش آموز در ارزشیابی تحصیلی و آگاهی از پیشرفت کار و تلاش برای آنها جذاب و انگیزشی است.»

 

[ پنجشنبه پنجم اردیبهشت 1392 ] [ 17:45 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

 

راهبردهای تشویق و تنبیه:

چهار راهبرد اصلی برای تغییر رفتار از طریق تشویق و تنبیه وجود دارد که به شرح زیر پیش بینی شده است.

1- تقویت مثبت:

به معنی تشویق یک فرد به خاطر انجام رفتار قابل قبول و پسندیده است. در حقیقت تقویت مثبت یعنی ارائه یک پاداش جالب توجه به یک فرد به دنبال انجام یک رفتار مطلوب تعریف می شود .

اگر دانش آموزی به یک فرد نابینا در گذشتن از یک خیابان کمک کرده باشد و ما بلافاصله در سر صف از او ستایش به عمل آورده و یا جایزه ای از این بابت به او بدهیم رفتار او را به طور مثبت تقویت می کنیم و بدین وسیله احتمال تکرار این عمل را در او تقویت خواهیم کرد.

 

چه روشی در مواجهه با دانش آموز بهتر است؟

2- تقویت منفی (یادگیری اجتنابی)

یادگیری اجتنابی یا تقویت منفی یعنی اجتناب از اعمال تنبیه نسبت به کسی که از انجام کار نامطلوبی دست برمی دارد.

 

به عنوان مثال: دانش آموزی معمولاً تکالیف خود را خوب انجام نمی داده است و هر روز مورد توبیخ قرار می گرفته و از نمره اش کم می شده است .

 

امروز دانش آموز تکلیفش را انجام داده است در مقابل انجام وظیفه معلم برخلاف روزهای دیگر او را سرزنش نمی کند و نمره اش را کاهش نمی دهد این اجتناب از اعمال تنبیه، تقویت منفی نام دارد.

 

 

3) خاموشی:

اگر رفتاری را که با تقویت مثبت افزایش یافته برای مدتی تقویت نکنیم به تدریج از نیرومندی آن کاسته می شود و سرانجام به کلی متوقف می گردد به این فرایند خاموشی رفتار گویند یا به تعبیری دیگر از خاموشی به عنوان کاهش یا از بین بردن رفتار نامطلوب به علت استفاده نکردن از تقویت مثبت تعریف شده است.

 

چه روشی در مواجهه با دانش آموز بهتر است؟

گاهی اوقات یک دانش آموز برای آن که مورد توجه قرار گیرد دست به اذیت ها، شیطنت ها و شیرین کاری هایی می زند که سبب اختلال در نظم کلاس و یا الگوبرداری غلط توسط دانش آموزان دیگر می شود.

بعضی از معلمین یا مدیران از کار چنین دانش آموزی به شدت عصبانی می شوند و از روش تنبیه استفاده می کنند. در حالی که هدف دانش آموز همین کسب توجه از طریق کارهای نامطلوب بوده است. اما در مقابل عده ای از مدیران و معلمین مدبرانه برخورد می کنند و اصولاً به موضوع اعتنایی نمی کنند در نتیجه مشاهده می شود که دانش آموز دست از این کار خود برمی دارد. در حقیقت این مدیران با استفاده از راهبرد خاموشی، رفتار فرد را در یک مورد ناخواسته تضعیف کرده اند.

 

2- تنبیه :

هرگاه دانش آموزی رفتارهای نامطلوب از خود بروز دهد که سبب آسیب رساندن، ضرر رساندن و بی نظمی مدرسه شود ممکن است با رعایت همه جوانب امر او را مورد تنبیه قرار داد پس جزای ناموفق یا ناخوشایندی که در نتیجه رفتار نامطلوب فرد به کار گرفته می شود ، تنبیه نامیده می شود.

 

چه روشی در مواجهه با دانش آموز بهتر است؟
ظرافت های کاربرد تشویق و تنبیه در مدارس

مدیر یا معلم آگاه و مومن به فلسفه و مبانی تعلیم و تربیت، با تخصصی که دارد می داند چگونه و به چه شکل هایی آدم های تحت تربیت خود را تربیت کند تا آن ها را به درجه ای از رفتار که هدف نظام آموزشی است و خود او به آن ایمان دارد برساند.

 

تشویق و تنبیه موقعی موثر است که در ارتباط با مسائل تربیتی بوده و آگاهانه انجام گیرد. در هر تشویق و تنبیه باید علت و نتیجه تربیتی آن برای مربی و شرایط و نیازهای دانش آموز مورد توجه قرار گیرد.

از تشویق و تنبیه می توان به عنوان بهترین محرک در راه پیشبرد اهداف تربیتی استفاده کرد.

 

تشویق شکل ها و کاربردهای فراوانی در مدرسه دارد. یک لبخند، یک تبریک، یک تشکر و یک هدیه کوچک و خیلی چیزهای دیگر می تواند محرک مناسبی برای بسیاری از دانش آموزان باشد.

 

در هر تنبیهی معلم یا مدیر باید بداند که برای چه تنبیه می کند و چه نتایج و اثراتی روی دانش آموزان دارد. دانش آموز نیز باید بداند به خاطر چه رفتاری تنبیه می شود . البته باید دانست که تنبیه فقط جلوی انجام عمل ناخواسته را به طور موقت می گیرد. برای آن که رفتار دانش آموز تغییر کند ، باید همراه با تنبیه، رفتار درست را نیز به او نشان داد.

 

چه روشی در مواجهه با دانش آموز بهتر است؟

پیامدهای زیانبار تنبیه:

تنبیه یک ابزار تربیتی ناخوشایند است که در مواقعی به ناچار مورد استفاده قرار می گیرد.

در مورد مضرات تنبیه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

بچه ها دروغگو می شوند.

افسردگی و بیماری های عصبی به وجود می آورد.

سبب ترس می شود.

افراد ریاکار و حیله گر می شوند.

افراد کند ذهن می شوند و خلاقیت خود را از دست می دهند.

اعتماد به نفس بچه ها کم می شود.

احترام و اعتماد بچه ها نسبت به بزرگترها کم می شود.

 

چه روشی در مواجهه با دانش آموز بهتر است؟

باید دانست که تنبیه حربه اولیه ای است که ممکن است در جایی مناسب و در جایی نامناسب و زیان آور باشد.

به هرحال از تنبیه نباید به عنوان اولین وسیله استفاده کرد ولی اگر مجبور به استفاده از آن شویم باید به صورت موقت از آن استفاده کنیم تا به روش بهتر و مناسب تر دسترسی پیدا کنیم و تشویق علاوه بر آن که سبب افزایش میل به کار، رضایت خاطر و تقویت روحیه افراد می شود، وسیله ای برای شکل گیری و بهسازی شخصیت آن ها نیز به حساب می آید.

تشویق می تواند بسیاری از مشکلات روانی، عاطفی و اجتماعی افراد را برطرف کند.

علاوه براین ها تشویق وسیله مناسبی برای به وجود آوردن نگرش مثبت، دوست داشتن متقابل، قدردانی و ارزش دادن به انسآن هاست، پاداش و تشویق مطمئن ترین و اساسی ترین ابزار انگیزش همه انسان ها منجمله دانش آموزان و معلمان می باشد که کاربرد آن باید در صدر همه فعالیت های مدیران قرار گیرد

برگرفته از مرکز یادگیری تبیـــان

[ چهارشنبه بیست و یکم فروردین 1392 ] [ 12:24 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

 نظام آموزشی ۳-3-۶
 
 
نظام آموزشی کشورمان از زمان شروع آموزش تعلیم و تربیت سنتی در ایران
 
 تا کنون تغییرات چشمگیری را به خود دیده  و نظام کنونی قابل مقایسه با
 
نظامهای ابتدایی نیست ، تغییر سازنده در هر نظامی نشانه پویایی آن نظام
 
آموزشی است و نظامهای بسته هیچ گاه نتوانسته اند به مرحله شکوفایی
 
 و هدف های غایی خود دست یابند ، بحث در مورد مزیا و معایب هر نظامی
 
که هنوز به مرحله اجرا در نیامده خوش بینی و بدبینی هایی را به دنبال دارد
 
 ، اما نمی توان چشم بسته نیز به استقبال نظامی جدید با هدفهای جدید
 
رفت  ، پس ما معلمین لازم است که به جوانب مثبت و منفی این نظام جدید
 
 
 آگاه باشیم باید با آن رو به رو شویم و بتوانیم به نحواحسن آن را در
 
آموزشگاهها اجرا کنیم.

علاوه بر قشر فرهنگی  نظام ۳-3- ۶ از طرف والدین و مردم عادی ،

 کارشناسان، برنامه ریزان مورد نقد و بررسی قرار می گیرد و ایده ها و

 نظرات مخالف و موافق خود را اظهار می دارند .

حال این نظرات و انتقادات تا چه اندازه به واقعیت نزدیک است ، چرا باید  در

 مدت زمان کوتاهی و بدون در نظر گرفتن پیامد های آن انبوه طرحها   ارائه

 گردند  . از جمله طرح 6-3-3 ، طرح کرامت ، انس با قرآن ،طرح سبا ، ، طرح

 طناب زنی ، طرح خلاقیت ، جابر بن حیان ، طرح توصیفی و بسیاری از

 طرحهای دیگر .

 چون بحث ما در خصوص طرح 6-3-3 و کلاس ششم ابتدایی است ، بنابر این

 به پاره ای از مزایا و معایب آن می پردازیم، امید آست که مفید واقع گردد .

 

مزایای ۳+۳+۶ و یاپه ششم

 

1- تکمیل و عملی شدن مهارتهای زندگی در پایه ششم ابتدایی با

توجه به در نظر گرفتن ماده درسی مهارتهای زندگی در آن پایه .

 2-    ارشد بودن دانش آموزان پایه  ششم در مدرسه حفظ می شود .

3- اختصاص دروس تفکر و پژوهش و کار و فناوری دربرنامه  درسی 

 پایه ششم که لازمه زندگی امروزی و نظام آموزش و پرورش امروز

است با توجه به این که هوشمند سازی مدارس سطح کشوردر

حال اجراء  است مفید است .

4- ارتقای جایگاه معلمان به طوری که تعدادقابل توجهی از معلمان

ابتدایی علاقه زیادی به تدریس در سطوح بالاتر مثل کلاس ششم را

دارند .

5- بالا رفتن سن دانش آموزان برای ورود به مقطع بالاتر .

6- از بین رفتن خلاء بین پنجم ابتدایی و اول راهنمایی .

7-  افت تحصیلی تا حدودی کم می شود.

8-    استرس و اضطراب دانش آموزان کم می شود وبرای رفتن به

 مقطع متوسطه ابتدایی ، آمادگی بیشتری پیدا می کنند .

9-   در حال حاضر نیروهای آموزشی مجرب جذب دوره ی پیش

دانشگاهی می شوند  ، که با اجرای این طرح امکان توزیع متعادل

نیروها فراهم می شود.

10- با توجه به این که بچه ها در این سن  هنوز امادگی مواحه شدن با گروهی از معلمین را ندارند(برای هر در س یک معلم )این امر باعث بیشترین افت تحصیلی  می شد  که پایه ششم میتواند این امر را یک سال به تاخیر اندازد و دانش آموزان امادگی بیشتری پیدا کنند.

11-  سطح درو س  راهنمایی با ابتدایی خیلی نزدیک به هم نیست که پایه ششم می تواند این خلاء را پر کندو دانش اموز را اماده نماید.

12- مسولان مدارس راهنمایی بیشترین مشکلات رفتاری را با  این گروه از بچه ها دارند.

13- ششم ابتدایی پایة ای برای تقویت هدف‌های جا مانده در دوره ابتدایی است که از این لحاظ میتواند یاریگر بچه ها باشد. برای ایجاد سطوح  ابتدایی 3-3نیاز بود این اقدام صورت پذیرد

 

ب -  معایب و مشکلات اجرای طرح :

 

1-   1کمبود معلم و امکانات کافی و برنامه ریزی شده در مدارس ابتدایی

2-    2- وجود معضل هم زیستی کودکان سال اول ابتدایی با پایه ششم

    ابتدایی

3-    3-نبود برنامه های مدون و کارشناسی شده برای مردودی های پایه ی اول

 راهنمایی سال جاری

4-   4- عدم توانایی آموزگاران و دبیران برای آموزش تعداد متنوع کتاب های

درسی با مفاهیم متنوع در صورتی که با یک کلاس و یک معلم تدریس شود.

5-    5-ضعف آموزشی و جبهه گیریهای بعضی از همکاران

6-    6-تفاوت زیاد سنی دانش آموزان ابتدایی مخصوصا در مناطق روستایی و

عشایری که معمولا دانش آموزان در کلاس های چند پایه و مختلط (پسر و

دختر ) هستند مشکل بیشتر نمایان می شود.

7-   7-  آموزش و پرورش در کوتاه مدت امکان تامین و آموزش معلمان به ویژه

برای پایه ی ششم ندارد.

 

8-    - سرمایه گذاری نظام آموزش و پرورش بر روی شکل ساختار دوره ها می

 تواند مانعی بر سر راه تغییر محتوا باشد .

9-   9- کمبود فضای آموزشی    

10—بدون نظر خواهی قبلی وبرنامه ریزی قبلی می باشد.

11- تمایل نداشتن دانش آموزان به تحصیل در همان مدرسه چون تغییر و

تحولی ایجاد نمی شود.

12-فضای زیبا سازی رده ی سنی 6تا 10 سال با نوجوانی متفاوت است

    13- اختلاف سنی ، جسمی و روحی و روانی زیاد بین پایه های ابتدایی ،

 پایه اول تا پایه ششم

     14 - همراهی معلمان با دانش آموزان از پایه اول تا سوم ابتدایی در عمل

 گاهی باعث  بروز مشکلاتی برای دانش آموزان و معلمان خواهد کرد .

15- اجرا نکردن طرح بصورت آزمایشی در منطقه ای محدود .

16- شتابزدگی بیش از حد اجرای ان

17- تدوین کتب پایه ششم ابتدایی هنوز به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش نرسیده است،

18- از اندازه میز و صندلی و فضا و...... 

 

       ج- راهکارهای بهتر شدن اجرای طرح

 

     1 – جدا سازی رده ی سنی   6 تا8 ساله ( پایه های اول ، دوم وسوم ) از 9تا11 ساله(پایه

های چهارم ،پنجم و ششم )

2- توجیه خانواده ها و دانش آموزان

3- تخصصی شدن دروس پایه های چهارم تا  ششم ابتدایی

4 – فراهم نمودن امکانات وتامین نیروها قبل از شروع سال تحصیلی جدید

۵-نطر خواهی از مجریان طرح(معلمان)واعمال نظر معلمان در ساختار برنامه

۶-تداوم داشتن برنامه ها وعدم وابستگی به فرد

 

www.elmoadab42.blogfa.com

[ سه شنبه هشتم اسفند 1391 ] [ 22:38 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

حافظه ویادگیری  در دانش آموزان

چرا درسهایی را که ادعا می کنند یاد گرفته اند فراموش می کنید؟

آیا قدرت و توانایی لازم را برای یادگیری را ندارید؟

چگونه می شود  فراموشی خود را به حداقل برسانید؟

از آنجاینکه حافظه انسان درگیر یادگیری و به خاطر سپردن مطالب است. در واقع فراموشی هم به حافظه انسان مرتبط است، نخست کمی درمورد حافظه صحبت می کنیم سپس به نحوه مطاله درست که منجر به فراموشی نشود می پردازیم.

 یک برداشت عامیانه حافظه را مخزنی تصور می کندکه اطلاعات آنجا ریخته شده و نگهداری میشود و در مواقع لزوم اطلاعات استخراج شده و یادآوری می شود.

 از نظر علمی حافظه عنوانی است در مورد توانایی انسان در یادگیری، نگهداری، یاآوری و استفاده از آن اطلاعات و دانش در مواقع لزوم.

تقسیم بندی حافظه

بطور کلی انسان سه نوع حافظه دارد:

1- حافظه حسی: اطلاعات در این حافظه یک تا سه ثانیه دوام می آورد و گنجایش آن نسبتاً زیاد است و درصورتی که به ورودی این حافظه توجه و دقت صورت گیرد وارد حافظه کوتاه مدت میشود.

2- حافظه کوتاه مدت: اطلاعات دراین حافظه 15تا30ثانیه نگهداری می شود. گنجایش آن 5 تا 9 قطعه است و نوع اطلاعات آن شنیداری، رویدادی و معنایی است و دلیل عمده فراموشی دراین حافظه جانشین سازی یا محو شدن اثر است. درصورتی که اطلاعات موجود دراین حافظه تکرار یا رمزگردانی شود به حافظه ی بلند مدت انتقال پیدا می کند.

3- حافظه بلند مدت: اطلاعاتی که به این نوع حافظه انتقال پیدا می کند ماندگاری نامحدود دارد و گنجایش آن هم نامحدود است و اطلاعات ذخیره شده هم عمدتا ًمعنایی و قدری هم شنیداری و دیداری است.

 از آنجایکه تمام مطالبی که درک شده و ابعاد معنایی ان برای دانش آموز روشن شده در این حافظه قرار میگیرد لذا درک معنایی مطالب برای آنها بسیار مهم و بخاطر سپاری آنهم آسان است.

البته فراموشی در این حافظه هم به علل سرکوبی، تداخل و مشکلات بازیابی رخ می دهد، اما مقایسه میزان بازیابی آن با فراموشی قابل مقایسه نیست. بنابر این تلاش براین است که دانش آموزان با شیوه های مناسب اطلاعات را به حافظه بلندمدت بسپارند.

 دانش آ موزان چگونه درس بخوانند تا فراموشی آنها به حداقل برسد؟

حقیقت این است که بسیاری از دانش آموزان درست درس خواندن را نمی دانند. بسیاری از آنها کلی تلاش میکنند و زحمت می کشند اما زمان یادآوری مطالب دچار مشکل می شوند. در یک مطالعه خوب و سازگار با کشفیات علمی بهتر است موارد زیر را مد نظر داشته باشیم تا ضمن یادگیری صحیح، فراموشی را به حداقل برسانیم.

1- درک معنای مطالب: مطالبی که فهمیده و استنباط می شود بهتر در حافظه می ماند. لذا باید روی معنا و مقهوم مطالب تمرکز شده و تفکر صورت گیرد.

2- درک کل و جزء: دانش آموز هر مطلبی را که می خواند ممکن است جزئی از یک کل باشد. لذا مطالبی که زیر مجموعه یک عناوین کلی هستند بایدارتباط ذهنی داده شوند و دانش آموز بتواند بفهمد که مطالبی را که می خواند مربوط به کلیتی است که این بخش مربوط به آن است.

3- بازگویی مطالب برای خود: مطالبی که از حفظ برای خود بازگو می کنیم ماندگاری بیشتری پیدا می کند.

4- تمرین و تکرار: این شیوه ای است که مطالب حتی اگر برای شخصی بی معنی باشد از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت انتقال پیدا می کند.تمرین و تکرار باید به تدریج و با فاصله های زمانی خاص صورت گیرد.

5- استراحت قبل از یادگیری و بعد از یادگیری: تحقیقات نشان داده است که بعد از یک استراحت و خواب آرام انسان مطالب را بهتر یاد می گیرد. همچنین اگر بعد از یادگیری مطلبی کمی استراحت کنیم یا به  خواب برویم یادگیری با دوامتر است.

6- یاد گیری تدریجی: تحقیقات نشان می دهد که یادگیری باید تدریجی و در زمانهای مختلف باشد. سعی در یادگیری مطالب زیاد در وقت کم منجر به فراموش می شود. برخی از دانش آموزان از اینکه سعی می کنند مطالب انباشته شده را بدون استراحت و در وقت کوتاه بخوانند جز فراموشی چیزی عایدشان نمی شود.

7- ایجاد تصویر ذهنی: از آنجایکه انسانها خالق تصاویر ذهنی هستند می توانند در دنیای ذهن خود برای مطالب آموخته شده تصاویر ذهنی خلق کنند که خود مبتکر آن هستند.

8- ارتباط اموخته ها به هم: انسان هرمطلبی را که می آموزد می تواند دردنیای آموخته های ذهنی خود مفاهیم و مطالب به آنها مرتبط سازد.

9- وجود نظم و آهنگ: اگر برخی از مطالب درسی را به صورت شعر و آهنگ موزون در بیاوریم یادگیری و ماندگاری آن هم آسان و هم طولانی می شود. انسان ذاتا گرایش به هارمونی و نظم و آهنگ دارد برای همین است که بچه ها خیلی زود مطالب را که درقالب شعر و آهنگ باشند یاد گرفته و به خاطر می سپارند.

10- البته تمام مطالبی گفته شد فرض بر این بود که انسان برای یادگیری انگیزه و علاقه کافی داشته باشند و گرنه بدون انگیزه و علاقه مطالب بالا هم جایگاه خود را از دست خواهند داد.

همچنین اضطراب و نگرانی و ترس اجازه نمی دهد که انسان به درستی مطالب را یاد بگیرد و در صورت یادگیری زود فراموش می شوند. بنابراین انگیزه و آرامش روحی و روانی مقدمه ای برای طی فرایندی یادگیری است.

 یک قدرت نهفته در دانش آموزان زرنگ

یک نکته مهم این که:

 برخی از دانش آموزان از راه تجربه و تکیه بر هوشمندی خود و به مرور زمان با موارد بالا برای یادگیری و یادسپاری و مقابله با فراموشی آشنا می شوند.

 شاید با اصطلاح فرا شناخت آشنا باشید؟ فراشناخت یعنی انسان می داند که باید چگونه بداند. برای همین برخی از دانش آموزان در وجود خود یک قدرت نهفته دارند و بتدریج با گذشت زمان به این مسئله پی می برند که چگونه و از چه راههایی باید برای یادگیری اقدام کنند. یعنی آنها به چگونه یادگیری خود متمرکز میشوند. فرق این دانش آموزان با دیگر دانش آموزان این است که به یک نوع خود آگاهی دست یافته اند که طی آن روش های یادگیری و یادآوری را ناخودآگاه می دانند. در حالی که همسالان آن، گویا آب در هاونگ می کوبند و از ناتوانایی خود شکوه می کنند.

مواد غذایی که حافظه را تقویت می کند

بدون شک داشتن حافظه قوی ضمن اینکه ارثی است شدیداً به نوع تغذیه مرتبط است. لذا استفاده از آنها حافظه انسان را برای جلوگیری از فراموشی تقویت می کند.   

استفاده بیشتر از مواد گلوکز مثل خرما، عسل و شیرینی های طبیعی، همچنین غذاهای حاوی کلسیم و فسفر مثل،  لبنیات، روغن ماهی و جگر و ... و یتامین ها مثل پرتقال، هویج، گوجه فرنگی و سبزیجات تازه و همچنین خوردن برخی از حبوبات خصوصا عدس توصیه  شده است .

 www.elmoadab42.blogfa.com

 

[ چهارشنبه دوم اسفند 1391 ] [ 21:38 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

 

روش های جذاب املا گویی

در اين مجموعه سعي شده است29 روش متنوع و جالب براي املا و تصحيح آن ارائه شود تا با ياري همكاران گرامي درس املا براي فراگيران جذاب و شيرين شود..

  • در مواقعي که شاگردي ضعيف است و در املا پيشرفت چنداني ندارد، مي‌توان در هنگام ديکته دانش‌آموز ضعيف را کنار دانش‌آموز قوي نشاند تا بعضي از لغات را که برايش مشکل است، با مشورت بنويسد. در نتيجه دانش‌آموز ضعيف، هم آن لغت را به خوبي به ذهن مي‌سپارد و هم با افت نمره به طور مکرر مواجه نمي‌شود. البته اين روش نبايد به طور تکرار و هميشگي باشد.
  • در هنگام تصحيح کردن املا، معلم صحيح لغات را نمي‌نويسد و دانش‌آموزان خودشان درست لغات را از کتاب پيدا ‌کنند و بعد ما به آن املا نمره مي‌دهيم. يعني، ابتدا دور کلمات اشتباه خط مي‌کشيم و صحيح آن را بچه‌ها مي‌نويسند و ما به صحيح نوشتن آنها نمره مي‌دهيم.
  • روش ديگر اين است که معلم بهتر است متن ديکته را قبل از املا براي بچه‌ها بخواند، ولي بچه‌ها چيزي ننويسند و تنها گوش دهند. بعد از املا هم بايد متن مجدداً خوانده شود، يعني در هر املا کل متن بايد سه بار خوانده شود.
  • در صورت ديگر املا، مي‌توان شفاهي ديکته را خواند و بچه‌ها لغات مهم آن را در هوا بنويسند.
  • نوع ديگر املا مي‌تواند چنين باشد که شاگرد پشت سري کلمات را با انگشت روي پشت فرد جلويي بنويسد و شاگرد جلويي از روش حرکت انگشت فرد عقبي بتواند لغات را بفهمد و بنويسد که اين يک نوع بازي و املا است.
  • در روش ديگر به بچه‌ها مي‌گوييم روزنامه با خود به کلاس بياورند و لغات را ببرند و از لغات بريده شده يک بند املا براي ما درست کنند و بر روي ورقه بچسبانند. يا اين روش مي‌تواند به صورت گروهي هم در خانه انجام گیرد..
  • مي‌توان املايي را به صورتتايپ كرده بدون نقطه، بدون تشديد و يا به صورت لغات ناقص به دانش‌آموزان داد تا آنان در جاي مناسب نقطه بگذارند و يا تشديد قرار دهند يا لغات ناقص را کامل کنند.
  • مي‌توان ديکته را به صورت لغات صحيح و غلط در کنار هم قرار داد تا بچه‌ها کلمه غلط را خط بزنند.
  • روش ديگر املا مي‌تواند به صورت تصويري باشد. يعني چندين شکل را به دانش‌آموزان بدهيم تا آنان املاي صحيح آن را بنويسند.
  • املا به صورت گروهي: به اين شکل که بچه‌ها را به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌کنيم و در هر گروه، هر خط را يک نفر از گروه مي‌نويسد و در انتها نمره گروهي مي‌دهيم و آن املا در پوشه کار گروه‌ها قرار مي‌گيرد.
  • هر گروه يک متن املا با کمک تمام اعضاي گروه خود مي‌نويسد و ما املاي همه گروه‌ها را جمع‌آوري کرده و مي‌خوانيم و سپس يا بهترين متن ديکته را به کل کلاس مي‌گوييم و يا از هر گروه يک پاراگراف انتخاب کرده و ديکته تلفيقي تهيه کرده و به کل کلاس، ديکته مي‌گوييم. در اين صورت متن ديکته را بچه‌ها انتخاب کرده‌اند.
  • بچه‌ها را گروه‌بندي مي‌کنيم و سپس هر گروه متن ديکته‌اي را مي‌نويسد و براي گروه ديگر مي‌خواند تا آن گروه بنويسند. ديکته گروه به گروه نام ديگر اين ديکته است.
  • در روش ديگر، باز بچه‌ها به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌شوند. 10 کلمه مهم از درس انتخاب مي‌کنيم و از بچه‌ها در گروه‌ها مي‌خواهيم که هر کدام جمله‌اي را در ارتباط با درس بنويسند و از کلمات مهم مورد نظر استفاده کنند و هر گروه جملات خود را کنار هم گذاشته و يک متن کوتاه و زيبا بسازد.
  • املاي تقويت حافظه: بدين صورت که معلم متني را روي تابلو مي‌نويسد .بعدمتن را براي دانش‌آموزان مي‌خواند و سپس روي نوشته‌هايش روي تابلو پرده مي‌کشد و بچه‌ها بايد هر آنچه از متن فهميده‌اند را بنويسند. سپس معلم پرده را از روي نوشته ها برمي‌دارد و بچه‌ها متن خود را با متن تابلو مقايسه ‌کرده و به خود امتياز ‌دهند.
  • روش ديگر، مي‌تواند استفاده از آينه باشد که کلمات را بر عکس روي تابلو بنويسيم و بچه‌ها با آينه درست آن را بنويسند و يا صحيح آن را بخوانند.
  • ديکته آبکي: روش ديگر، استفاده از آب و محيط حياط مدرسه است. بدين ترتيب که بچه‌ها به صورت انفرادي و يا گروهي با خود آب‌پاش به مدرسه مي‌آورند و با آب ديکته را روي زمين بنويسند و گروهي نوشته‌هاي خود را تصحيح کنند.
  • روش ديگر در تصحيح املا اين است که دانش‌آموزان با اشتباهات خود جمله بسازند و يا ديکته به صورت جمله‌سازي از لغات مهم درس باشد. (پايه اول از دیماه به بعد)
  • کلمات مهم يا مشکل درس را روي پارچه بنويسند و سپس با خمير و يا نخ و سوزن کلمات را بسازند و يا بدوزند که در اين صورت املا با هنر و بازي توأمان مي‌شود (يادگيري تلفيقي)
  • دانش‌آموزان از اشتباهات خود در املا، کلمات هم‌خانواده، متضاد و يا هم معنا بنويسند.
  • براي آشنايي دانش‌آموزان با انواع صداها و لهجه‌ها در هنگام ديکته گفتن و از اين که بچه‌ها تنها به صدا و لحن معلم خود خو نگيرند، معلم مي‌تواند از اطرافيان خود بخواهد تا متن املا را بر روي نوار بخوانند و صداي خود را ضبط کنند و سپس آن متن را به کلاس بياورد و بچه‌ها از روي آن نوار ديکته بنويسند و در هنگام ارزشيابي پاياني و يا هر زمان ديگر بچه‌ها دچار مشکل نشوند.
  • همکاران معلم مي‌توانند در املاهاي کلاسي جاي خود را تعويض کنند و به بچه‌هاي کلاس‌هاي ديگر املا بگويند تا بچه‌ها با انواع صداها و لحن‌و گويش در ديکته آشنا شوند.
  • دانش‌آموزان مي‌توانند به والدين خود ديکته بگويند و والدين ضمن هماهنگي قبلي با معلم در املاي خود چندين کلمه را اشتباه بنويسند تا بچه‌ها آنها را تصحيح کرده و به پدر و مادر خود نمره دهند.
  • بچه‌ها مي‌توانند به معلم خود ديکته بگويند. هر گروه يک پاراگراف به معلم بگويد و در انتها گروه‌ها ورقه‌معلم را تصحيح کنند و يا هر گروه پاراگراف مخصوص به خود را تصحيح کند. البته بهتر است معلم چند کلمه را عمداً اشتباه بنويسد.
  • براي والدين بي‌سواد، فرزند مي‌تواند صداي خود را ضبط کند و از روي صداي خود به خودش ديکته بگويد يعني صداي ضبط شده خود را جايگزين صداي اولياي خود که بي سواد هستند، نمايد.
  • يکي ديگر از روش‌ها براي تصحيح املا اين است که مي‌توان املا را به بچه‌ها داد تا تصحيح کنند، ولي در نهايت نمره نهايي را معلم بدهد و يا دانش‌آموزان تصحيح کننده با مداد کنار دفتر فرد، نمره بگذارند و بعد معلم، نمره خود را با نمره‌اي که دانش‌آموزان داده مقايسه کند.
  • معلم لغاتي را بر روي مقوا مي‌نويسد وآن را به تابلو نصب مي‌کند و زمان کوتاهي وقت مي‌دهد تا دانش‌آموزان کلمات را به دقت نگاه کنند و سپس مقوا را برمي دارد. در اين جا بچه‌ها هر آنچه از لغات در ذهنشان مانده است را مي‌نويسند و معلم ضمن تصحيح املاي فراگيران؛ دقت آنان رانيز س سنجد..
  • دانش‌آموزان املا را در هوا بنويسند و ما هم در هوا تصحيح کنيم نه با قلم و روي کاغذ.
  • روش ديگر املا که همراه با بازي هم است، اين است که دانش‌آموزان با گچ روي زمين مدرسه و حياط مدرسه ديکته بنويسند و سپس حياط را دسته‌جمعي بشويند تا آثار گچ حياط مدرسه را کثيف نکند.
  • معلم مي‌تواند املا را بر روي چندين کارت بنويسد. بعد کارت‌ها را بين گروه‌ها تقسيم گرده تا تمام گروه‌ها کارتها را ببينند. سپس کارت‌ها را جمع کرده و از روي آنها ديکته بگويد

لازم به يادآوريست روش‌هاي املا که به عنوان نمونه بيان گرديد را نبايد به عنوان روش واحد تلقي کرد. اگر هر روشي بيشتر از اندازه استفاده گردد، ارزش آموزشي خود را از دست مي‌دهد. لذا همكاران گرامي بنا به ضرورت و با در نظر گرفتن شرايط، روش‌هاي متنوع املا را به کار گيرند تا عواقب آن نظير اضطراب ؛ترس؛ و .... دردانش‌آموزان كاهش يابد.

 

www.elmoadab42.blogfa.com

[ شنبه بیست و یکم بهمن 1391 ] [ 0:16 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

اصلاح الگوی مصرف را چگونه آموزش دهیم؟

ا- قصه گویی: می دانیم که قصه، نقش بسیار مهمی در تکوین شخصیت کودکان دارد. مسلماً علاقه به قصه را خداوند در نهاد انسان گذاشته است، زیرا خداوند از زیر و بم آفریده ی خود دقیقاً آگاه است و در تمام کتاب های آسمانی به زبان قصه با انسان سخن گفته است از این رو ما می توانیم بسیاری از مسائل علمی، اجتماعی، عاطفی و ... را از طریق قصه به دانش آموزان آموزش دهیم.

2- شعرخوانی: خوب خواندن شعر، بیشتر جنبه تجربی دارد و با تکرار و تمرین حاصل می شود و تمرین پیش از اجرا و علاقه مند بودن به شعر، دو نکته اساسی برای شعر خوانی به شیوه ی بهتر و مؤثرتر هستند.

3- استفاده از آیات قرآن: قرآن کریم کتاب هدایت است، هدایت انسان به سوی زندگانی توأم با رستگاری. پس ضروری است که برای شناخت این زندگی به پیشگاهش برویم و در آن بیندیشیم. در زمینه ی بحث الگوی مصرف می توان به تفکر در این آیات اشاره کرد.

«بخورید و بیاشامید اما اسراف و زیاده روی نکنید» سوره ی اعراف، آیه ی 31

«خداوند اسراف کاران را دوست ندارد.» سوره انعام، آیه ی 141

4- آموزش در درس انشاء: یکی از شیوه های آموزش، انشای هفته می باشد. در این شیوه، از
دانش آموزان می خواهیم که راه های صرفه جویی را در موارد گوناگون تشریح نمایند و یا این که از مشاهدات خود گزارشی تهیه نمایند.

5- آموزش در درس هنر: دانش آموزان می توانند در زمینه ی صرفه جویی یک کار هنری ارائه دهند. مثلاً یک نقاشی طراحی و رنگ آمیزی نمایند و یا از مواد بازیافت، کاردستی بسازند و نمایشگاهی تشکیل دهند و یا این که با استفاده از ماسک، پانتومیم جالبی را اجرا نمایند.

6- آموزش از طریق بازی: در دوره ی ابتدایی با اجرای بازی های هدفدار می توان، تحرک و پویایی و حتی فضائل اخلاقی را در شخصیت کودکان بارور کرد و ریشه ی گرایشات منفی آتی را خشکانید و گامی اساسی در تربیت کودکان برداشت.

7- آموزش در درس تعلیمات اجتماعی: درس تعلیمات اجتماعی، دانش آموزان را با زندگی عملی در اجتماع بیشتر آشنا می سازد، چون در این درس دانش آموزان یاد می گیرند که یکی از وظایف فرد در جامعه ی اسلامی، اسراف نکردن است. آن ها می آموزند که در زنگ تفریح، نان را هدر ندهند و آن را در کیسه ی مخصوص بریزند و یا کاغذ را در ظرف خودش نگهداری نمایند تا قابل بازیافت باشد.

8- آموزش در درس هدیه های آسمانی: پیامبر اعظم(ع) تابلو تمام نمای همه ی زیبایی ها و خوبی هاست و ارزش های الهی و آیات خداوند، در سیره و رفتار او تجلی می یابد.

دانش آموزان می دانند که بهره گیری از دستورات بهترین الگو، جزء کرامات انسانی محسوب
می شود و پیامبران و جانشینان آن ها اسراف کار نبودند و اسراف کاران را دوست نداشتند. با استفاده از داستان های قرآنی می توان این امر را آموزش داد.

9- اجرای مسابقه: یکی از جذاب ترین روش های آموزش، برگزاری مسابقه بین کودکان است، چون این کار موجب نشاط در آن ها می گردد و به طور غیر مستقیم مطالب زیادی را یاد می گیرند.

10- پژوهش و تحقیق: از دانش آموزان می خواهیم که در زمینه های گوناگون که به صرفه جویی و اسراف نکردن پرداخته می شود، عکس و گزارش تهیه کنند و در کلاس ارائه نمایند و یا جاهایی که اسراف می شود، راهکارهای مناسبی را جهت رفع آن ارائه نمایند.

11- آموزش در د رس بخوانیم و بنویسیم: به دانش آموزان اجازه می دهیم که برداشت ها و عقاید خود را به راحتی در کلاس مطرح کنند و آن ها را تشویق می کنیم که فکر کنند و حرف های تازه و خارج از مطالب کتاب را در زمینه اصلاح الگوی مصرف در گفت و شنودها را بر زبان بیاورند.(استفاده از ضرب المثل می تواند یاری گر ما در این امر باشد).

12- آموزش در اوقات فراغت: دانش آموزان علاقه زیادی به تلویزیون و کامپیوتر دارند و
می دانیم که بیشتر اطلاعات خود را از طریق حس بینایی کسب می کنند. بنابراین می توانیم فیلم های متناسب با سن آن ها و موضوع(الگوی مصرف) پخش کنیم تا آن ها پس از مشاهده، تجزیه و تحلیل و قضاوت نمایند، همچنین می توانیم دانش آموزان را در تهیه ی مطالبی که به صورت
 power point آماده می کنیم مشارکت دهیم تا انشاءا... این امر مهم(اصلاح الگوی مصرف) در آن ها نهادینه شود.

 

  اصلاح الگوی مصرف را چگونه آموزش دهیم؟(تجربه آموزشی حسن رضاترابی)چاپ درهفته نامه نگاه مرداد88 شماره۳۹۷

[ چهارشنبه یازدهم بهمن 1391 ] [ 23:32 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

فرق تم در  کلاس اول و تصویر موضوعی در کلاس دوم چیست؟

نگاه کتاب در کلاس اول کل به جزء و معلم ابتدا تم را تدریس و سپس به درس ها می پردازد و بعد از هر تدریس به تم نیز بر می گردد. در تم کلاس اول کلیه اهداف و مفاهیم گنجانده شده است. اما کلاس دوم تصویر موضوعی جهت معرفی فصل و ایجاد انگیزه  و درگیر کردن دانش آموزان و دیدن مفاهیم در محیط پیرامون می باشد.

اگر در درس تقارن دو نیمه ای دانش آموز تقارن مورب رسم کرد معلم چگونه آن را معرفی کند؟

تقارن مورب نوعی از تقارن دو نیمه ای است ولی با تقارن افقی و عمودی فرق می کند و در سالهای بعد دانش آموز با آن آشنا می شود نیازی به معرفی آن نیست.

چرا در کلاس دوم به  مدل سازی توجه زیادی شده است؟

‌باعث تقویت مهارت های دست ورزی - تجسم بصری - پرورش حس زیبا شناختی پوشاندن سطح - آمادگی برای مساحت -  آشنایی دانش آموزان با کاشی کاری و معماری اسلامی، ایرانی - ترکیب اشکال هندسی در  محیط پیرامونی -  پرورش خلاقیت.

چرا بحث مالی (کار با سکه) در کلاس دوم مطرح شده است؟

یکی از مباحث مهمی که دانش آموزان باید آشنا شوند و در زندگی استفاده کنند مباحث مالی است. در کتاب دوم ریال به عنوان واحد پول همراه با معرفی اعداد سه رقمی  بکار رفته است (دانش آموز بین اعداد سه رقمی و مفهوم پول ارتباط برقرار می کند). سکه به عنوان ابزار دست ورزی مناسب ترین وسیله برای معرفی این مفهوم است.

آیا پس از آموزش جمع و تفریق از سمت چپ می توان جمع و تفریق تکنیکی را آموزش داد؟

تا قبل از فصل شش نباید جمع و تفریق تکنیکی را آموزش داد تا دانش آموزان به خوبی با روش گستره نویسی (فرآیندی) آشنا شوند.

آیا برای آموزش تقریب می توان از لفظ گردکردن و قطع کردن استفاده کرد؟ اشکال ندارد.

در هنگام آموزش و معرفی رقم از کارت صفر استفاده شود یا خیر؟

در ابتدا چون هدف ساخت و معرفی عدد دو رقمی است فقط از کارتهای 1 تا 9 استفاده شود زیرا وجود کارت صفر ایجاد ابهام می کند.

 

مقایسه دو روش جمع و تفریق فرایندی (جدید) و تکنیکی (قدیم)

فرایندی (گسترده نویسی)

انتقال (تکنیک)

گام اول به صورت تقریبی به جواب نهایی می رسد

گام آخربه صورت دقیق به جواب می رسد

بر اساس گسترده نویسی به استدلال عددی می رسد

از طریق تکنیک به جواب می رسد

ما در ذهن خود نیز بیشتر از سمت چپ استفاده می کنیم

در انجام محاسبات با این روش فضای کمتری می گیرد

سیر تاریخی محاسبات جمع و تفریق نیز از چپ به راست بوده است.

 

کاربرد این روش در بین عموم مردم بیشتر است (مثل چرتکه )

 

در راهبرد حل مسئله، تبدیل مسئله به مسئله ساده تر اعداد مسئله را چگونه تغییر می دهیم؟ می تواند اعداد را با کمک تقریب آن را به عدد کامل تبدیل کند  تا ذهن درگیر عدد نشود بلکه درگیر مفهوم شود بعد مسئله را حل کند.

مفهوم  احتمال 0 و 1 چیست؟

احتمال 0 یعنی پیشامد ناممکن

احتمال 1 یعنی پیشامد حتمی

احتمال بین 1و صفر یعنی ممکن است این واقعه اتفاق بیافتد و ممکن است اتفاق نیافتد.

در راهبرد حل مسئله روش نمادین یعنی تبدیل مسئله به یک تساوی عددی. پس چرا در مسئله ای از رسم شکل استفاده کردید؟

برای رسم شکل هم نماد قرار داده ایم که این هم یک نوع نماد سازی است.

آیا در نمودار تصویری ما نیازی به محور نداریم؟ نه نبودنش اشکالی در تحلیل نمودار به وجود نمی آورد.

کدام مجموع اعداد دارای مفهوم پیوستگی عدد هستند؟ مجموعه اعداد حقیقی روی محور اعداد.

آیا دفتر ریاضی برای دانش آموزان لازم است؟ بستگی به نظر معلم دارد.

نحوه آموزش فرهنگ نوشتن چگونه است؟

هدف توانایی نوشتن در دانش آموزان است و نقشه مفهومی فصل در ذهن دانش آموز سازمان دهی گردد.

از دیگر اهداف فرهنگ نوشتن ایجاد کل نگری در دانش آموز است.

چیزهای که یاد گرفته را فهرست کند یا  ابزارهایی را که در درس به کار برده  را نام ببرد.

رشد استدلال از جمله مهارت هایی است که با نوشتن دانش آموز به آن می رسد.

آیا معماها و تمرین ها حتماً باید در منزل انجام شود؟

بله ولی در کلاس بازبینی و مرور گردد. معماها در منزل انجام شود و اگر دانش آموزی سوال داشت می توان به صورت اختصاصی پاسخ داد.

بعد از آموزش انواع راهبردهای حل مسئله، فعالیت های تکمیلی برای تلفیق آن راهبردها و کاربرد آنها لازم است؟

‌برای تعمیق یادگیری راهبردهای قبلی و راهبردهای کلاس اول می توان از انواع مسئله در فعالیت های تکمیلی استفاده کند.

چه زمانی می توانیم از همه دانش آموزان انتظار داشته باشیم جمع و تفریق های یک رقمی را ذهنی انجام دهند؟

باید توجه داشته باشیم که دانش آموزان در انجام عملیات جمع و تفریق با روش های مختلف به مهارت ذهنی می رسند در فعالیت های صفحه 25 و 26 دانش آموزان به مرحله محاسبات ذهنی می رسند اما اگر باز نرسیدند می توانیم از ابزارهایی مثل محور اعداد و ... استفاده کنیم.

 

در جمع های ترکیبی 5 و 10 ، برای راحتی و سرعت، چه روشی پیشنهاد می شود؟

نحوه ی جمع بندی به عهده ی دانش آموزان است اما بهتر است ابتدا به ده رساند و بعد ده تایی ها را با هم جمع کرد و در نهایت اگر یکی هم داشتیم، به آن اضافه شود. ‌لازم به ذکر است این دسته تمرینات در کلاس زیاد کار و تمرین شده است.

چرا مفهوم ربع و نیم را روی ساعت نشان دادید؟

چون  می خواهیم دانش آموز مفهوم ربع و نیم را با زاویه عقربه های ساعت ببیند البته دانش آموزان از ربع و نیم در خواندن ساعت در زندگی روزمره  استفاده می کنند و با این مفاهیم آشنا هستند.

چرا در کتاب در قسمت اندازه گیری به جای واژه پاره خط از واژه خط استفاده شده است؟

عملا دانش آموزان وقتی ابتدا و انتها را درخط اندازه می گیرند یعنی پاره خط را اندازه می گیرند. خود مفهوم پاره خط در سالهای بعد آموزش داده می شود.

آیا می شود پس ازگسترده نویسی که صدتایی ها را اضافه کردیم ده تایی ها را با هم یکی ها را با هم جمع یا تفریق کنیم؟

خیر زیرا باز انتقال را باید انجام بدهد در جمع و تفریق از سمت چپ حرکت رو به جلو و حرکت رو به عقب را داریم.

راهبرد حل مسئله، زیر مسئله درست است یا ریز مسئله؟

زیر مسئله، مفهوم زیر مسئله یعنی تبدیل یک مسئله به مسئله های کوچکتر.

بعد از آموزش جمع به روش  تکنیک یا انتقال دانش آموزان در حل تمارین باید از کدام روش استفاده کنند؟

ما بچه ها را محدود نمی کنیم از هر روشی که دوست دارند تمارین را حل می کنند ولی باید هر دو روش را بلد باشند.

در تفریق در خط زدن قانون خاصی وجود دارد؟ (مثلا: حتما باید از راست خط بزنیم؟)

در تفریق های خطی بهتر است خط زدن از سمت راست انجام شود و باقی مانده در سمت چپ بماند. در تفریق ستونی فرقی نمی کند و بستگی به خواست دانش آموز دارد.

در تفریق ستونی عامل دوم هم تصویرش آمده، آیا همیشه باید تصویر عامل دوم هم ترسیم شود و به همان اندازه خط بخورد یا لزومی ندارد؟

در این کتاب مانند کتاب کلاس اول که در ابتدای آموزش تفریق سطری تصویر عامل دوم هم ترسیم شده بود، در کتاب دوم هم در ابتدای آموزش تقریق ستونی، به این شکل آمده است ولی در سایر صفحات دیگر عامل دوم ترسیم نشده و فقط از روش خط زدن استفاده شده است.

با توجه به تمرین بحث جمع و تفریق ده تایی در فصل دوم، در محور اعداد زمانی که می خواهیم محل عدد را شناسایی کنیم باید بشماریم یا با تقریب و حدس زدن محل عدد را مشخص کنیم؟ اگر دانش آموزان با شمارش محل را پیدا کرد چه کار کنیم؟

چون هدف تقریب و حدس زدن است لازم است که از همین روش برای پیدا کردن محل اعداد استفاده شود. اما اگر دانش آموزی با شمارش محل اعداد را پیدا کرد معلم باید او را هدایت کند تا بدون شمارش،‌ و با تقریب محل اعداد را پیدا کند.

در گذاشتن عدد در داخل جدول ارزش مکانی ابتدا باید ده تایی را گذاشت یا یکی ها را؟

اگر با توجه به تصویر بود،  ابتدا تصاویر را دسته بندی کرده، اگر نیاز به انتقال داشت، خارج از جدول انتقال را انجام دهد، در آخر آن را در جدول جایگزین می نماید. حال اینکه از سمت یکی ها در جدول قرار دهد یا ده تایی ها، یا صدتایی ها، بستگی به خواست دانش آموز دارد. ولی آن چه عمومیت دارد، این است که از سمت صدتایی ها وارد جدول می شود.

آیا در آموزش راهبرد حل مسئله، در هر فصل،  فقط باید از همان راهبرد استفاده شود؟

از آن جایی که هدف آموزش راهبرد حل مسئله است، لازم است که فقط از همان راهبرد استفاده شود. ولی در صفحات آتی یا فعالیت های تکمیلی، میل دانش آموز است که از چه راهبردی استفاده نماید.

در الگو یابی شطرنجی، می بایست ردیفی کامل شود یا شکل کامل در نظر گرفته شود؟

در صورتی که هر الگو از الگوی ردیف بعدی با فاصله قرار گرفته باشد، می تواند هر ردیف به طور مجزا کامل شود. اما در الگوهایی که ردیف های پایین و بالا با هم در ارتباط و متصل هستند، می بایست به صورت کل دیده شود و با هم کامل شوند. نکته ی قابل توجه اینکه در الگو یابی می بایست نقطه ی ابتدایی و انتهایی هر الگو را پیدا کنیم و طبق همان ادامه دهیم.

در راهبرد رسم شکل نیاز به نوشتن نماد و عبارت ریاضی هست یا خیر؟

بستگی به سوال دارد. اگر سوال اختصاصا خواسته باشد که با رسم شکل پاسخ دهید، کشیدن شکل و نوشتن پاسخ نهایی کفایت می کند و نیازی به نوشتن عبارت ریاضی نیست. ولی اگر دانش آموز خود راهبرد رسم شکل را انتخاب کرده باشد،‌ بهتر است عبارت ریاضی نوشته شود.

زمانی که ابتدا بچه ها حدس می زنند و بعد شمارش انجام می دهند، اگر حدسشان درست نبود می توانند تصحیح کنند؟

هدف از این دسته تمرینات این است که حدس به جواب اصلی نزدیک باشد. در صورتی که دانش آموز مایل به اصلاح باشد می تواند اشتباه خود را اصلاح کند، ولی اجباری به این امر نیست و همین که یاد بگیرد دفعه ی بعد به جواب اصلی نزدیک تر حدس بزند، کفایت می کند.

در تقارن چهار قسمتی، قسمت ها  به چه ترتیبی باید کامل شود؟

ابتدا نیمه ی بالا تکمیل می شود، ‌سپس قسمت پایینی از روی قسمت بالایی کامل می شود.

در برخی از تمرینات، فضای کافی برای جواب نیست، (مثلا در رسم شکل یا محور). آیا می شود در برگه ای دیگر انجام داد بعد پاسخ را وارد کتاب کرد؟

نوشتن در برگه ای جداگانه اشکالی ندارد ولی پیشنهاد می شود  با یک محور جواب همه ی جمع و تفریق ها داده شود.

آیا از ابزار ها ی پایه اول در کلاس دوم هم زیاد استفاده می شود؟

بستگی به مفهوم مورد آموزش دارد. در بیشتر تمرین های ابتدای کتاب،‌ از ابزار کلاس اول استفاده می شود ( مانند: چینه- چوب خط- محور- انگشتان دست- تصاویر – اشکال هندسی و .... )  ولی به مرور ابزارهای دیگری هم مورد استفاده قرار می گیرد.

آیا در سرشماری همه اشکال شمارش شوند بعد چوب خط کشیده شود؟

خیر- لازم است بچه ها به جهت یادگیری طریقه ی سرشماری کردن و آمادگی برای بحث آمار، بدون در نظر گرفتن کل، ابتدا یکی یکی بر اساس شکلی که می بینند چوب خط بکشند و در آخر، جمع بندی کنند و عدد مربوطه را بنویسند. ( بخصوص در مواقعی که به صورت گروه بندی دو نفره کار انجام می شود، یک فرد می بیند و می گوید و نفر دیگر یکی یکی چوب خط می کشد و در آخر با هم جمع می بندند.)

در حل سودوکو باید به مربع های کوچک توجه کرد یا بزرگ؟

ابتدا مربع کوچک را در نظر می گیریم و سپس در کل دقت می کنیم که در هر سطر و ستون هر عدد فقط یک بار آمده باشد.

علامت کمتر، بیشتر را چگونه استفاده کنیم؟

برای معرفی و تدریس عنوان می کنیم که این علامت، علامت کمتر بیشتر است و از هر دو طرف قابل خواندن است.

زمانی که با کارت عدد می سازند تکرار اعداد جایز می باشد یا نه؟

در صورتی که مطرح  شود با کارت عدد سازی کنید، ‌مثلا با دو کارت 2 و 5 عدد سازی کنید، شانس هر کارت یک بار است و تکرار نداریم. بنابراین فقط می توانیم دو عدد 25 و 52 بسازیم.  ولی زمانی که عنوان می شود  با رقم های 2 و 5 عدد سازی کنید، تکرار داریم بنابراین  می توانیم با آن ها 4 عدد بسازیم.

تفاوت رقم و عدد در چیست؟

شماره های 0 تا 9 رقم محسوب می شوند. با این رقم ها ‌می توانیم اعداد زیادی بسازیم. بنابراین با رقم های متناهی (محدود) می توانیم اعداد نامتناهی (نا محدود) ‌بسازیم.

آیا تصویر موضوعی کتاب دوم مثل تم های کتاب اول  تدریس می شود و در کتا ب دوم هم دائما بازگشت به تصویر موضوعی داریم؟

تصویر عنوانی آماده سازی برای مبحث کلی موضوع فصل می باشد و مثل تم های کلاس اول به تمامی مفاهیم مورد بحث موجود در آن فصل نپرداخته است. بنابراین مانند کلاس اول خیلی برگشت پذیری به تصویر عنوانی نداریم.

آیا بودجه بندی خاصی برای کتاب دوم در نظر گرفته شده است؟

بودجه بندی خاصی مورد نظر نیست و هر منطقه می تواند بر اساس تفاوت های فردی و بومی منطقه ای عمل نماید. ولی به طور پیشنهادی،‌ جهت سهولت کار،‌ عنوان می شود که: هر فصل در سه هفته آموزشی تدریس شود. (‌البته به غیر از فصل اول که بهتر است یک ماه اول آموزشی به آن پرداخته شود.) برای این منظور دو موضوع درسی در یک هفته آموزشی،‌ یک موضوع و حل مسئله در هفته دوم آموزشی و یک موضوع و مرور فصل در هفته سوم آموزشی تدریس می شود.

قسمت آیا می دانید توسط معلم خوانده می شود یا دانش آموز؟ هدف از قسمت آیا می دانید چیست؟

بستگی به شرایط و توانمندی دانش آموزان دارد. ولی پیشنهاد می شود ابتدا دانش آموزان به صورت فردی مطالعه ی چشمی داشته باشند سپس متن توسط معلم قرائت و توضیح داده شود.

هدف آن، افزایش اطلاعات بالابردن دانستنی های دانش آموز - افزایش گنجینه لغات - ایجاد انگیزه یادگیری - خواندن مطلب در جهت درک یک مفهوم بهتر مفهوم آن فصل - مطالب آیا می دانید مورد ارزشیابی قرار نمی گیرند.

 

[ دوشنبه دوم بهمن 1391 ] [ 22:58 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

روش های نوین در تدریس   فارسی دوره ابتدایی

 چکیده :

 یکی از مشکلات مهم و اساسی در نظام آموزش و پرورش خصوصاٌ در کشور ما، به کار نگرفتن روش های تدریس نوین در آموزش است. به همین سبب کیفیت آموزشی از سطح مطلوب برخوردار نیست و دانش آموزان علاقه زیادی به تحصیل نشان نمی دهند. یکی از دلائل آن عدم آشنایی معلمان با روش های نوین تدریس در ادبیات فارسی است.

  پیشرفت روز افزون علوم و تحقیقات گوناگون در حیطه های مختلف حاکی از آن است که اطلاعات بشر روز به روز افزایش می یابد و مطالب جدیدی به دست می آید.امروزه هر فرد بشر ناچار از استفاده یافته های جدید است .

  معلم بایدباروشهای مختلف تدریس آشنا باشد و باید بدانددر کدامین موقعیت آموزشی از کدامین روش استفاده نماید. آنچه دراین مقاله خواهد آمد، نگاهی است کوتاه و گذرا به روش های نوین تدریس در ادبیات فارسی ونقد آن سخن به میان خواهد آمد .سپس نتیجه گیری بعمل آمده ودر پایان پیشنهاداتی ارائه می شود .

 واژگان کلیدی :  روش تدریس  - ادبیات – زبان – زبان فارسی – تدریس

 مقدمه :

زبان فارسی به عنوان یکی از زبان‌های غنی و کهن دنیا و زبان دوم اسلام، به لحاظ گستره واژگانی و توانایی‌های خود، در ردیف زبان‌های مهم دنیا جای دارد و از ارزش شایانی برای انتقال مفاهیم دوستی و معاونی بلند برخوردار است. زبان فارسی امروز بی‌گمان در ایجاد پیوند دوستی ملل هم جوار و سایر ملت‌ها در تحقق و شکل‌گیری طرح گفت وگوی ملت‌ها و تمدن‌ها نقش بسزایی ایفا می‌کند، و بیش از پیش توانسته است توجه جهانیان را به خود جلب کند و آنها را به اندیشیدن در ایجاد روابط و پیوندهای دوستی با این زبان تشویق کرده است. زبان فارسی که عهده‌دار برقراری ارتباط بین ملل مختلف دنیا شده ، به همین سبب در پیشرفت فرهنگی و هنری در زبان‌های سایر ملل و کشورها تأثیرگذار بوده است.پس اگر از جنبه‌های فرهنگی، ادبی، علمی، و تمدن‌های کهن جهانی به این قضیه بنگریم، ضرورت آموزش زبان وادبیات فارسی محسوس می‌گردد.

 

هدف های کلی برنامه ی اموزشی زبان فارسی در دوره ی ابتدایی

 

حیطه شناختی    1-اشنا یی  مختصربا زبان فارسی معیار2-گستر ش حوزه ی نمادها  و معا نی3-اشنا یی با گفتار ونوشتار و درک تفاوت ان  ها4-اشنایی مختصر با جلوهای هنری زبان5-اشنایی با مسائل اعتقادی اجتماعی.سیاسی.ملی علمی و هنری در قالب زبان

 حیطه ی عاطفی     الف) ایجاد پرورش وتقویت علا قه ونگرش مثبت نسبت به:- مبانی اعتقادی.فرهنگی وملی کشور

 -بیان احساسا ت .وعواطف وافکار در قالب گفتا ر ونوشتار-جنبه های زیبایی سخن وتحسین ان-مطا لعه

 ب)تلطیف احساسات وعواطف

 بحث : روش های نوین تدریس زبان وادبیات فارسی

 استفاده از روش تدریس  فعال وهمگام با روزروش های تدریس معلم را ویژگی خاص می بخشد .هدف از این مقاله آشنایی معلمان با روشهای نوین تدریس زبان وادبیات فارسی واستفاده آنها در کلاس وغنا بخشیدن به محتوای دروس وحرفه ای با ر آوردن معلمان وخدمت به اعتلای کیفیت آموزش وپرورش میهن عزیز اسلامی میباشد .برای اطلاعات بیشتر به کتابهای الگوهای تدریس 2000وآموزش راههای یادگیری و... مراجعه شود .

 1- یادگیری از طریق همیاری

 معلمان بایدبه دانش آموزان فرصت دهند  تا به صورت گروهی و از طریق همیاری به یادگیری اقدام کنند .یادگیری از طریق همیاری یک قالب یا چهارچوب آموزشی است که در آن گروه های دانش آموزی ناهمگن از سوی معلم شکل داده می شوند و به فعالیت می پردازند.

 هدف نهایی از کاربست الگوی تدریس یادگیری از طریق همیاری دستیابی به فعالیت های عالی ذهنی است. همبستگی مثبت، مسئولیت فردی، تعامل چهره به چهره، مهارت های اجتماعی و پردازش گروهی. این عناصر معلم را از سخنرانی صرف و دانش آموز را از تکرار بی مورد آموخته هایش رها می سازد. افزون بر این، یاگیری از طریق همیاری فرصت هایی را پدید می آورد که یادگیرندگان بتوانند در موقعیت هایی چون کارگروهی، ارتباطات، ایجاد هماهنگی اثرگذار و تقسیم کار موفق شوند.  سینر گوژی برای آموزش یادگیری از طریق همیاری چهار روش را ارائه می دهد :

  الف ) طرح کارایی گروه ب) طرح تدریس اعضای گروه ج)طرح قضاوت عملکرد ث)طرح روشن سازی طرز تلقی 

 مراحل اجرای الگو همیاری
1- ابتدا کروه ها شکل می گیرند. گروه های ناهمگن که دارای اطلاعات و توانایی های مختلف، گوناگون و متنوع هستند، مؤثرتر خواهند بود. در یادگیری از طریق همیاری، تفاوت افراد گروه باعث کارآمدشدن یادگیری می شود. پس از تشکیل گروه ها معلم به کمک دانش آموزان قوانینی را تدوین می کنند مثلا گروه های ختلف نمی توانند با همدیگر صحبت کنند.
2-این مرحله معلم حدود 15 دقیقه درباره ی هدف های مهم درس، انتظاراتی که از دانش آموزان در پایان جلسه وجود دارد و مطالب اصلی درس که نیاز به توضیح دارد صحبت می کند.

 3- در مرحله ی سوم به دانش آموزان فرصت داده می شود که در یک زمان مشخص روی مطالب و یا فعالیت هایی که در اختیار آنها گذاشته شده در گروه های خود تمرین و کار کنند. معلم با حضور در گروه ها ضمن ارزشیابی راهنمایی های لازم را انجام می دهد.
 4-این مرحله نتایج کار گروه ها به نمایش گذاشته خواهد شد. برای نمایش کار گروه ها روش های مختلفی وجود دارد مثلا" هر گروه نتایج کار خود را روی یک برگه یا مقوا به صورت نوشته، نمودار یا نقاشی به تصویر درآورده و این برگه ها روی تابلو یا دیوار کلاس نصب شده و در معرض دید و نقادی سایر گروه ها قرار گیرد

 5- در آخرین مرحله که مرحله ی ارزشیابی است معلم کار گروه ها را مورد ارزشیابی قرار می دهد. برای ارزشیابی می توان از گروه ها کمک گرفت و با کمک گروه ها معیارهایی برای ارزشیابی تدوین نمود و براساس این معیارها حتی خود گروه ها می توانند به ارزشیابی از کار خود (خودارزشیابی) بپردازند. 

 2- شیوه ی نمایشنامه ای (ایفای نقش )

 در این شیوه دو یا چند دانش آموز موضوعی را به صورت نمایشنامه اجرا می کنند .این شیوه ی تدریس ،نیاز به مهارت های خاص بازیگری ندارد؛ بلکه معلم می تواند بنا به محتوای آموزشی مورد نظر، به ضرورت از آن استفاده کند .از ویژ گی های مهم شیوه ی ایفای نقش این است که زبان آموزان با نمایش وبازیگران آن ،ارتباط عاطفی برقرارمی کنند وبا هیجان، مراحل نمایش را مشاهده می کنند .به این طریق، دقت ،تمرکز حواس وتوجه به مطالب افزایش می یابد ویادگیری بهتر وموثرتر انجام می گیرد .هم چنین این شیوه برای مقابله با کم رویی وخجالتی بودن برخی زبان آموزان که در کار زبان آموزی مشارکت کم تری دارند، بسیار مفید است .

 3-شیوه ی بحث گروهی

 این شیوه  که اساسا یک شیوه ی تدریس شاگرد محور است ، برای سطوح بالاتر از سطح پایه کاربرد دارد وبرای شاگردان دوره ی ابتدایی چندان مناسب نیست .مثلا برای جلسه های گفت وشنود در سطح متوسط پیشرفته ، فواید بسیار دارد .دراین شیوه معلم در کنار صحنه می ماند واجازه می دهد زبان آموزان با هم صحبت کنند وفقط گاهی به سوال های آنان پاسخ می دهند اجرای این روش از هر روش دیگر دشوارتر است ؛ چون معلم بایدکاملا به روش مسلط باشد وزبان آموزان نیز با آمادگی قبلی وارد کلاس شوند .اداره کردن کلاس گفت وشنود به نحوی که همه ی زبان آموزان در گفت وگو شرکت کنند ودر باره ی اطلاعاتی که رد وبدل می شود ،علاقه نشان دهند،کاری مشکل است .در این زمینه روش مشاوره ای می تواند به موفقیت برنامه یآموزش زبان فارسی کمک زیادی کند .

 4-الگوی بدیعه پردازی یا نوآفرینی

 یکی از الگوهای تدریس که باعث پرورش ظرفیت مشکل گشایی دانش آموزان وهدایت آنها به بیان خلاق وگسترش انگاره های جدید عقلی از طریق توجه به بعد عاطفی وغیر معقول می شود. الگوی بدیعه پردازی است در این الگو ،به وسیله ی فعالیت استعاری به جریان آگاهانه تبدیل می شود . ازاین الگو اکثرا برای تدریس انشاء استفاده می شود .زیرا بیشتر از هر درس دیگری نیاز به پرورش تصورات ذهنی برای خلق چیزی جدیددارد . هدف اساسی نوآفرینی یا بدیعه پردازی شکستن سد قواعد مرسوم و ایجاد راه های جدید برای حل مسائل می باشد. این روش به منظور کمک به افراد برای شکستن زمینه های ذهنی قبلی و پیداکردن راهی مناسب برای اندیشیدن به طرز جدید به موضوع می باشد. شش گام درتدریس این الگو عبارت است از :گام اول توصیف وضعیت جدید ،گام دوم "قیاس مستقیم ،گام سوم قیاس شخصی، گام چهارم تعارض فشرده ،گام پنجم قیاس مستقیم وگام ششم بررسی مجدد وظیفه اولیه

 5 - الگوی تفکر استقرائی

 بر این اساس این الگو معلم به دانش آموزان مجموعه ای از اطلاعات در قلمرو خاصی مثل فرهنگ کشورها ارائه می دهد .وظیفه اصلی معلم درک آمادگی دانش آموزان برای کسب تجربه، فعالیتهای شناختی جدید ومورد استفاده قرار دادن  تجارب در موقعیت جدید است دانش آموزان اطلاعات را در مغز خود سازمان دهی می کنند نکات ومطالب مستتر در آنرا به یکدیگر ارتباط می دهند وسپس آموخته های خود را در موقعیت جدیدبه کار گرفته وتعمیم می دهند

 وبدین وسیله به پیش گویی، فرضیه سازی وتوضیح پدیده های نا آشنا یی می پردازد . الگوی تفکر استقرائی موجب می شود که دانش آموزان اطلاعات را گرد آورند به دقت بررسی کنند به شکل مفاهیم در آورند ودست ورزی با آن مفاهیم را یاد بگیرند . دانش آموزان با استفاده منظم از این شیوه توانایی کارآمدتری را در تکوین مفاهیم می یابند وبر چشم اندازهای خود در نگرش به اطلاعات می افزایند . الگوی تفکر استقرائی برای تدریس تکوین مفهوم وهمزمان آموزش مفاهیم به دانش آموزان تدوین شده وتوجه به منطق، زبان ومعانی کلمات، وماهیت دانش را پرورش می دهد.سه شیوه ی تدریس در این الگووجود دارد .نخستین آن تکوین مفهوم دومی تفسیرمطالب وسومی کاربرد اصول است . هر شیوه دارای سه گام می باشد .مرحله اول: ا- فهرست گیری 2- گروه بندی 3- عنوان دهی               مرحله دوم :1- تعیین جنبه های شاخص 2-کشف روابط 3- استنباط مرحله سوم: 1-پیشگویی نتایج 2- توضیح پیشگوییها 3-تصدیق پیشگویی

 6- روش یورش مغزی در تدریس انشاء
تفکر ، عالی ترین مراتب عبادت است .امام محمد باقر) ع( .در رویکردهای نوین آموزش ، قصد این است که آموزش و پرورش دانش آموزان را برای نزدیکی در فضای اجتماعی آینده ، آماده سازد . هدف تعلیم وتربیت نوین ، بروفق آرای پیشگامان آموزش وپرورش پیشرو ، ارتقای سطح توانایی همه یادگیرندگان برای حل مسأله است.
یکی از شناخته شده ترین شیوه های برگزاری جلسات هم فکری و مشاوره بوده و کاربرد جهانی دارد. این روش دارای مزایا و ویژگیهایی منحصر به فرد است. آموزش دادن دانش آموزان با روش بارش مغزی حل مساله را به نحو خلاقانه ای در آنان بالا می برد . «روش بارش مغزی می تواند به عنوان وسیله ای برای یادآوری مفاهیم و اصول مورد نیاز برای حل مسئله به یادگیرندگان کمک می کند.

 چهار قاعده اساسی بارش مغزی

 1. انتقال ممنوع: این مهمترین قاعده است و لازم است تمام اعضا به آن توجه کرده و بررسی و ارزیابی پیشنهاد را به آخر جلسه موکول کنند.

 2. اظهار نظر آزاد و بی واسطه: این قاعده برای جرأت بخشیدن به شرکت کنندگان برای ارایه پیشنهاداتی است که به ذهن آنها خطور می کند، به عبارت دیگر در یک جلسه بارش مغزی تمام اعضا باید جسارت و شهامت اظهار نظر را پیدا کرده باشند و بدون آنکه ترسی از ارزیابی و بعضاً انتقاد مستقیم داشته باشند ؛ بتوانند پیشنهاد و نظر خود را بیان کنند. هر چه پیشنهادات جسورانه تر باشد نشان دهنده ی اجرای موفق تر جلسه است.

 3. تأکید بر کمیت : هر چه تعداد نظرات بیشتر باشد، احتمال وجود پیشنهادات مفید و کارسازتر در بین آنها بیشتر می شود. موفقیت اجرای روش بارش مغزی با تعداد پیشنهادات مطرح شده در جلسه رابطه مستقیم دارد. در این روش این گونه عنوان می شود که هر چه تعداد پیشنهاد بیشتر باشد احتمال وجود طرح پیشنهاد کیفی بیشتر است.

 4. تلفیق و بهبود پیشنهادات : اعضا می توانند علاوه بر ارایه پیشنهاد، نسبت به بهبود پیشنهاد خود اقدام کنند. روش بارش مغزی این امکان را به اعضا می دهد که پس از شنیدن پیشنهادات دیگران پیشنهاد اولیه بهبود داده شود. آنها همچنین می توانند پیشنهاد خود را با چند پیشنهاد دیگر تلفیق کرده و پیشنهاد بهتر و کاملتری را به دست آورند.

 نتیجه

 بر صاحب‌نظران پوشیده نیست که پویایی روش‌های گوناگون آموزشی و اتکای آن بر پایه‌های استوار علمی و حساب شده، در جریان رشد یادگیری و ارتقای سطح فراگیری دانش‌آموختگان، تأثیر عمده دارد و این مسئله نیازمند تلاش متخصصان و کارشناسان این حوزه در تدوین و طراحی و به کارگیری شیوه‌های نوین است.

  امروزه هر فرد بشر ناچار از استفاده یافته های جدید است . از آنجا که در مدارس ما نیز دانش آموزان برای آینده تربیت می شوند و هر ساله مطالب و محتواهای کتابها نیز تغییر می یابد این ضرورت یعنی استفاده از شیوه های نو،جدید و کارا بسیار احساس می شود .  یکی از مشکلات مهم و اساسی در نظام آموزش و پرورش خصوصاٌ در کشور ما، به کار نگرفتن روش های تدریس نوین در آموزش است.آ شنایی با روش های مختلف تدریس می تواند زمینه ای جهت بر خورد متقابل و منطقی با دانش آموزان از یک مجرای ارتباطی صحیح مهیا کند بطوری که همواره تفکر منطقی داشته باشد . آنچه دراین مقاله  آمده ، نگاهی کوتاه و گذرا به روش های نوین تدریس در ادبیات فارسی از جمله یادگیری از طریق همیاری ، شیوه ی نمایشنامه ای، شیوه ی بحث گروهی، الگوی بدیعه پردازی یا نوآفرینی، روش یورش مغزی، الگوی تفکر استقرائی می باشد .امید آنکه مورد توجه واستفاده معلمین گرامی واقع شود .

 پیشنهادات
1- معلم باید روش های تدریس خود را به شیوه ای طراحی کند که در آن موقعیت های فراوانی برای ارتباط دروس با زندگی پیش بینی شود.
2- استفاده از وسایل کمک آموزشی از قبیل فیلم و سی‌دی و اسلاید و نوار کاست و000 بسیار مؤثر است.

 3- بالا بردن سطح علمی معلما ن و استادان از آخرین و تازه‌ترین اطلاعات در حوزه زبان و ادبیات و فرهنگ ایران،

 4- معلمان جهت ارتقای سطح دانش آموزان و بهتر یاد دادن این زبان از روش های جدید تدریس استفاده کنند .

 5- اجرای جشنواره‌ی الگوهای فعال تدریس با شرکت فعال وحضور گسترده‌ی معلمان

 6- معرفی منابع و کتابهای روش های تدریس نوین به معلمان وبرگزاری مسابقات کتابخوانی

 

[ دوشنبه دوم بهمن 1391 ] [ 22:47 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

دانش آموز زرنگ ـ دانش آموز تنبل

همیشه برای والدین سؤال برانگیز بوده است که چرا برخی از دانش آموزان در یادگیری دروس موفق هستند و بهترین نمره ها را کسب می کنند. 

خوب و موفق بودن دانش آموز نه تصادفی است و نه ربطی بین معلم و دانش آموز دارد. رمز موفقیت این دانش آموزان، پشتکارداشتن در امر یادگیری و رعایت کردن رفتارها و عادات سودبخشی است که به آنها کمک میکند تا در تحصیل هرچه بیشتر موفق شوند.

این رفتارهای سودمند عبارتنداز:

▪ سعی کنید همیشه به موقع در کلاس درس حاضر شوید و چنانچه مسیر شما تا مدرسه دور است از وسیله نقلیه مطمئن استفاده کنید تا بهتر بتوانید زمان خود را تنظیم کنید. هنگامی که درکلاسی دیر حاضر می شوید تمرکز کلاس و معلم بهم می ریزد. به یاد داشته باشید که همیشه به موقع و زود حاضرشدن درکلاس درس، بسیار سودمندتر از دیر رسیدن است.

▪ اگر می خواهید صحبت های معلم خود را بهتر بشنوید و تخته را نیز بهتر ببینید در ردیف های جلو بنشینید.

▪ برنامه درسی و رئوس مطالبی را که معلم قرار است تدریس کند تهیه کنید. چنانچه معلم به تدریس درسی می پردازد که اضافه بر سازمان مطالب دیگری را نیز برای شما تدارک می بیند ازآن بخوبی آگاه شوید. برنامه درسی خود را گم نکنید تا هر زمانی که نسبت به برگزاری و نحوه برگزاری کلاسی برای شما سؤالی پیش آمد بتوانید به آن مراجعه کنید. هنگامیکه شما آماده درکلاسی حاضر می شوید وقت معلم نیز برای چیزهای پیش پا افتاده کمتر گرفته می شود و معلم با مشکلات کمتری مواجه می شود.

▪ وقتی که در کلاس درس حاضر می شوید تمرکز خود را فقط بر روی یادگیری مطالب بگذارید و نه چیز دیگر. همیشه سعی کنید قبل از کلاس، خوب غذا بخورید و حتی المقدور دستشویی های خود راقبل از شروع کلاس بروید. تمام وسایلی که لازم دارید با خود سرکلاس بیاورید.

▪ یکی از چیزهایی که باعث درک مطلب بهتر دروس می شود نکته برداری از صحبت های معلم است. سعی کنید مطالب مهم و کلیدی را یادداشت کنید و برای خود از هر درسی یک جزوه درست کنید. نکته برداری و مطالعه آنها کمک شایانی در فراگیری مطلب به شما می کند.

▪ گاهی اتفاق می افتد که بعلت بیماری و یا مشکلی نتوانید در یک کلاس درس حضور یابید. در چنین حالتی تکلیف چیست؟ بهترین کاری که می توانید انجام دهید، این است که در شروع سال تحصیلی سعی کنید شماره تلفن حداقل دو نفر از همکلاسی های خود را داشته باشید تا در مواردی که مشکل دارید و نمی توانید در کلاس حاضر شوید، با تلفن زدن به دوستان خود از اوضاع و احوال کلاس باخبر شوید و مطالبی را که لازم است یاد بگیرید و یا مطالعه کنید را از آنها بپرسید. درنظر داشته باشید که کمتر معلمی پیدا می شود که یک درس را دوباره برای شما که غایب بودید تدریس کند. اگر شما کمی خجالتی هستید و با کسی زیاد صحبت نمی کنید، بهتر است برای مواقع ضروری هم که شده شماره تلفن تعدادی از همکلاسی های خود را داشته باشید و از آنهاکمک بگیرید.

▪ اگر در درسی تکلیفی برای انجام دادن دارید، در انجام دادن آن درنگ نکنید و در حقیقت کار امروز را به فردا نیندازید. ممکن است بعدا برای شما مشکلی غیرقابل پیش بینی اتفاق بیفتد و نتوانید تکلیف خود را به درستی و به دقت انجام دهید. اگر می خواهید شاگرد زرنگ و خوبی باشید و بهترین نمره را نیز کسب کنید پس باید با پشتکاری زیاد و یک برنامه ریزی خوب کارهای خود را انجام دهید. اگر در درسی با مشکل مواجه شدید، آن مشکلات را به حال خود نگذارید و به سادگی از آنها نگذرید. سعی کنید مشکلات درسی را با کمک معلم و یا دوستانی که دراین زمینه تبحر دارند برطرف کنید. در حقیقت نابرده رنج گنج میسر نمی شود.

▪ شاگرد خوب معمولا فقط به کتب درسی اکتفا نمی کند و سعی نمی کند که کتاب های متفرقه مربوط به درس موردنظر را نیز مطالعه کند. اگرچه عده ای از دانش آموزان به ابتکار زیاد رغبت نشان نمی دهند، ولی مطالعه اضافی کتب دیگر، کمک زیادی به درک و فهم مطالب دروس شما خواهدکرد. یکی دیگر از کارهایی که شاگردان خوب و موفق انجام می دهند، این است که این دسته از افراد، قبل از اینکه معلم بخواهد سرفصلی را تدریس کند، آنها این دروس را خوب مطالعه می کنند و با آمادگی کامل سرکلاس می روند. این افراد با ابتکارشان درحقیقت با حضور در کلاس فقط اشکالات خود را برطرف می کنند و به خوبی در درس موردنظر اشراف پیدا می کنند.

▪ زمانیکه کاری را به صورت گروهی انجام می دهید، تمام تلاش خود را به کار گیرید تا یک عضو خوب در گروه خود باشید. کار را به نحوی انجام دهید که گویا خود به صورت انفرادی باید این کار را انجام بدهید. ایده ها و نظرات خود را با جمع مطرح کنید و در انجام تکالیف نیز جدی باشید. در کار گروهی از زیرکار در نروید. اگر کسی درجمع پیدا شود و مدام بگوید که «من برای اینکه طرح و ایده ای ندارم و فکر می کنم شما بهتر از من هستید و...» این فرد با مطرح کردن این صحبت ها درحقیقت می خواهد از انجام دادن کارشانه خالی کند و تنبلی خود را به اثبات برساند. توجه داشته باشید که درکار گروهی باید یاد بگیرید که نظر جمع مهم است و نه فرد. اجازه ندهید که عده ای افکار خود را به شما و دیگران تحمیل کنند. درکار گروهی به افکار و عقاید دیگراعضا احترام بگذارید و با سازش و مصالحه با یکدیگر فعالیت کنید وکار خود را به پایان برسانید.

▪ همیشه سعی کنید از اشتباهات خود درس بگیرید.و نسبت به آنها بی تفاوت نباشید. گاهی اوقات معلم درپای برگه امتحانی شما نکاتی را ذکر می کنند که شما باید اینها را جدی بگیرید و درپی رفع اشکال آنها باشید. بعنوان مثال اگر معلمی در درس انشا درپای برگه شما می نویسد «از گرامر بهتری استفاده کنند» یعنی که شما در درس گرامر مشکل دارید و باید در این زمینه تمرین و مطالعه بیشتری داشته باشید. اگر معلم به شما می گوید «کار شما عالی است و نتیجه گیری شما ضعیف است» این بدان معنا است که در زمینه جمع بندی مطلب و نتیجه گیری موضوع دقت بیشتری باید داشته باشید. همیشه ازخود سؤال کنید که اشتباه من چه چیزی بود که در درس مورد نظر نتوانستم نتیجه خوبی را کسب کنم؟ «گاهی اوقات شما در امر یادگیری زحمت می کشید ولی مسیر درستی را انتخاب نمی کنید و با مشکل مواجه می شوید. هیچگاه از تلاش و کوشش دست برندارید. از اشتباهات خود درس بگیرید امیدوار باشید وسعی کنید درجلسات بعد بهترین باشید. معلم بهترین کسی است که در زمینه رفع اشکالات می تواند به شما کمک کند.

دانش آموز خوب نه تنها باید در درس و تحصیل نمونه باشد.بلکه باید در رفتار با دیگران نیز خوب و نمونه باشد واخلاق پسندیده داشته باشد.

▪ سعی کنید مشکلات خانه را با خود به مدرسه نیاورید و با دیگران خوش برخورد باشید ورفتار پسندیده و نیکو داشته باشید. در امر تحصیل اگر کمکی از دستتان برمی آید به دوستانی که مشکل دارند کمک کنید.

▪ دانش آموزان خوب در یادگیری مطالب و درک و فهم آنها از شیوه های متفاوتی استفاده می کنند. شما نیز با کمی دقت می توانید یادگیری خود را بهبود بخشید.گاهی اوقات دانش آموزان یادداشت برداری می کنند. گاهی اوقات برای خود نمودار و یا الگو رسم می کنند و گاهی اوقات نیز عده ای با یاد دادن مطلب مورد نظر به دیگران، درس خواندن و درک مطلب خود را بهبود می دهند.

▪ به یاد داشته باشید که هیچگاه فقط برای کسب نمره درس نخوانید. دردرجه اول سعی کنید برای یادگیری مطلب، آنرا بخوانید. فقط به فکر نمره نباشید. بجای بحث و جدال بامعلم خود که چرا شما بهترین نمره کلاس را نگرفته اید؟ بهتر است از خودتان سوال کنید« چطور می توانید دروس را بهتر مطالعه کنید و آنها را یاد بگیرید تا با تلاش و پشتکار خودتان بهترین نمره را نیز کسب کنید.»

 

[ یکشنبه بیست و چهارم دی 1391 ] [ 20:52 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

تغذیــــــــه برای امتحـــــان

از آنجایی که فاصله بین شام تا صبحانه بین 10 تا 12 ساعت متغیر است، بنابراین صبحانه برای کودکان مخصوصاً دانش آموزان بسیار مهم است. طفره رفتن از خوردن صبحانه، مخصوصاً به دلیل اضطراب ناشی از امتحان، یکی از مشکلات شما، والدین است اما با تهیه صبحانه ای اشتها برانگیز موفق خواهید شد.

مواد غذایی که می توانید با آنها صبحانه ای کامل و اشتها آور فراهم کنید، شامل:

نان روغنی: یکی از نان های خوشمزه و انرژی زا است. خوردن مقدار کمی از آن، حداقل تا 40 دقیقه، انرژی مورد نیاز بدن را کاملاً تامین می کند. بنابراین چند تکته نان روغنی به همراه پنیر و گردو، صبحانه ای مقوی و مفید است.

یک لیوان شیر( بهتر است گرم باشد، که البته معمولاً بچه ها آن را دوست ندارند!) به همراه دو قاشق عسل یا چند حلقه موز صرف شود.

سیب و جوانه گندم به تنهایی صبحانه کاملی است. برای جلوگیری از ایجاد حالت تهوع، بهتر است چند تکه نان و پنیر و گردو نیز مصرف شود

یک کاسه عدسی ( لوبیا توصیه نمی شود) به همراه کمی کره در آن، صبحانه مفیدی است.

-سرشیر یا خامه یا عسل به همراه کمی چای یا یک لیوان شیر.

نان و پنیر به همراه خیار یا گوجه فرنگی به همراه یک استکان چای شیرین، صبحانه ای مفید و انرژی زاست.

- تخم مرغ، منبع کاملی از پروتئین و سایر مواد مورد نیاز بدن است و به هر شکل که مصرف شود( آب پز، نیمرو، پخته) مفید است و تا مدتی طولانی کودکان را سیر نگه می دارد.

- از خوردن غذاهای پرحجم به عنوان صبحانه، مثل قورمه سبزی یا قیمه باقیمانده از شب قبل، آبگوشت و... بپرهیزید. این غذاها، حجم معده را افزایش داده و احساس سنگینی و خواب آلودگی ایجاد می کنند و در روزهای امتحان اصلا توصیه نمی شوند.

به طور کلی صبحانه ای مفید و مغذی است که در عین کم حجم بودن، غنی بوده و حداقل 2 تا 3 ساعت کودک را سیر نگه دارد و مهم تر این که انرژی موردنیاز او را تأمین کند.

خوردن صبحانه را فراموش نکنید. معده خالی اجازه تفکر در جلسه امتحان را از انسان می گیرد.

میان وعده

به دلیل این که اکثر مدارس، ساعت های درسی را در روزهای نزدیک به امتحان با برگزاری کلاس های تقویتی افزایش می دهند، از این رو حتماً نیاز است تا برای زنگ تفریح، مخصوصاً ساعت های پایانی، خوراکی های مغذی به بچه ها داده شود ولی این خوراکی ها نباید اشتهای کودکان را برای ناهار از بین ببرند. بنابراین بهترین خوراکی های زنگ های تفریح، انواع میوه، ساندویچ های بسیار کوچک( به غیر از سوسیس و کالباس) و تنقلاتی مثل انواع آجیل خام است.

نا هار

اگر فرزند شما بعضی غذاها را دوست ندارد، اما برای او مفید است، سعی کنید آن غذا را با چاشنی های مفید، خوشمزه کنید.

- انواع غذاهای دریایی مخصوصاً ماهی، انتخاب بسیار خوبی برای ناهار، خصوصاً در زمان امتحانات است." فسفر" موجود در ماهی بهترین ماده مغذی برای " مغز" است. اما متأسفانه اغلب بچه ها، ماهی دوست ندارند و علت آن " بوی" ماهی است. از این رو، ماهی را طوری بپزید که بوی آن از بین برود.

- غذاهای سبزی دار، مثل انواع خورشت( کرفس، قورمه سبزی، نعنا، جعفری و...) خوراک مرغ به همراه هویج، کلم و... غذاهای مفید و عالی برای کودکان هستند.

- از پختن غذاهای پرحجم مثل آبگوشت در دوران امتحانات بپرهیزید. این قبیل غذاها، حجم معده را افزوده و احساس خواب، سستی و نفخ شدید را ایجاد می کنند. این قبیل غذاها، حداقل 4 تا 5 ساعت زمان لازم دارند تا کمی هضم شوند .

- در دوران امتحان، از فرزند خود بخواهید تا غذاهای مورد علاقه اش را به شما بگوید. شما نیز تا حد امکان همان غذاها را تهیه کنید. این مسأله اشتهای فرزندتان را برانگیخته و او با اشتیاق غذا میل می کند و همین امر نتایج مثبتی به دنبال خواهد  داشت.

- سالاد، سبزی خوردن، ماست و... مواد غذایی خوبی برای تحریک اشتها هستند. آنها را فراموش نکنید.

 عصرانه

پس از صرف ناهار و اندکی استراحت، کودکان و حتی بزرگسالان، نیاز به تجدید نیرو دارند. این مسأله مخصوصاً در بچه ها و در دوران امتحان، نمود بیشتری دارد." مغز" به عنوان فرمانده بدن، هر چند ساعت یک بار نیاز به تجدید قوا دارد و این زمانی مهم تر جلوه می کند که از مغز کار بیشتری طلب کنیم. اما یک عصرانه خوب چیست و چه ویژگی هایی دارد.

- از بین خوراکی ها، آنهایی را که مفیدترند، در راس برنامه عصرانه قرار بدهید.

- خرید خوراکی های مفیدی چون انواع آجیل های خام، انواع میوه( مخصوصاً آنهایی را که فرزندتان بیشتر دوست دارد)، شیر با طعم های مختلف( اگر در منزل شیر با میوه ها مخلوط شود بهتر است) و... را فراموش نکنید.

- نان و پنیر و گردو، کره و عسل، کیک ساده عصرانه به همراه چای، شیر با آبمیوه( ترجیحاً در منزل تهیه شود) عصرانه مفیدی است.

توجه کنید؛ از آنجایی که اوج ساعت های مفید درس خواندن و مرور مطالب برای امتحان روز بعد، بین ساعت 5 عصر تا 9 شب است، بنابراین در این فاصله، هر یک ساعت تا یک ساعت و نیم، یک بار خوراکی مفیدی به فرزندتان بدهید.(بهترین ساعت برای عصرانه، پس از استراحت فرزندتان و قبل از شروع مطالعه و همچنین در میان ساعت های مطالعه است.)

شام

اگر چه پزشکان، عقیده به حذف شام از برنامه غذایی خانواده ( مخصوصاً برای خانواده هایی که استعداد چاقی دارند) دارند، اما در زمان امتحان، کمی باید این رژیم تغییر کند. اگر قبلاً شام بسیار سبکی تهیه می دیدید، بهتر است این یکی، دو هفته برنامه را کمی تغییر دهید.

- اگر فرزندتان عصرانه کافی خورده و میلی به شام ندارد، به او اصرار نکنید. شاید پرخوری، باعث ناراحتی او شده ودر اثر ناراحتی ناشی از پرخوری فردا نتواند سرجلسه حاضر شود.

- برای تهیه شام، از فرزندتان کمک بخواهید و غذایی را که او دوست دارد تهیه کنید.

- جگر، دل و قلوه، یک کاسه سوپ و غذاهایی از این دست، اگر چه کم حجم اند، اما مفید و مقوی اند.

- نگذارید فرزندتان به جای شام از تنقلات بی فایده مثل چیپس و پفک، شکلات و... استفاده کند.

- برنامه غذایی برای وعده شام را زیاد تغییر ندهید، بلکه بکوشید تا از غذاهای مقوی و کم حجم استفاده کنید.

نکته آخر

شب امتحان با شب های دیگر فرقی ندارد. هیجان را کنار بگذارید( اگرچه سخت است، ولی سعی کنید)، خوب بخوابید، به قدر کافی تغذیه کنید، از خوردن تنقلات غیرمفید و احتمالاً بیماری زا بپرهیزید و به یاد داشته باشید که با توکل به خدا موفق خواهید شد

 

[ یکشنبه بیست و چهارم دی 1391 ] [ 20:45 ] [ سیروس وطنی ]

[ ]

مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه